Anasayfaİletişim
  
English

Kitap Tahlili: Sömürgecilik Tarihi I????nda Ermeni Sorunundaki Çıkar Odakları

Dr. Şenol KANTARCI*
ERMENİ ARAŞTIRMALARI, Sayı 7, Sonbahar 2002

 .Yö����="justify">Gürbüz EVREN

 

Ankara: Ümit Yay?nc?l?k, 2002. 294 sayfa + Kaynakça. ISBN: 975 – 8572 – 20 – 2.

Ermeni meselesi üzerine gerek Türkler gerekse Ermeniler taraf?ndan yaz?lm?? eserlerde ortak bir nokta vard?r. O da konuyla ilgili birkaç temel eserden sonra yaz?lm?? olan kitaplar?n bu temel eserlere endeksli olarak, neredeyse ayn? ?eylerin tekrarland??? çal??malar olarak, ortaya ç?kmas?d?r. Bu durum, özellikle Ermeniler veya Ermeni yanl?s? ki?iler taraf?ndan yaz?lm?? olan eserlerde daha da aleni bir ?ekilde kendisini gösterir. Bahsi geçen eserlere daima ayn? kurgu yüklenmi?, ayn? konular tekrar edilmi?tir.

 Durum, Türkiye için de benzer olmakla beraber 1990’l? y?llardan itibaren de?i?meye ba?lam??t?r. Geçen on y?lda Türkiye’de yay?nlanan kitaplarda ar?iv belgeleri ?????nda yeni bulgular, ayd?nlat?c? nokta konular akademik dünyada kendisini göstermi?tir. Ancak, her iki tarafça da yukar?da ifade edilen olay zaman zaman konu üzerine uzman olmayanlar taraf?ndan tekrar edilmekte böylelikle de okuyucunun veya konuya ilgi duyan ara?t?rmac?lar?n kar??s?na al?nt?larla dolu kitaplar ç?kmaktad?r. Kitap yazma hevesi ile bu i?e kalk??anlardaki en önemli yan?lg?lardan birisi de herhalde yaz?lan nesnenin ad? sonuçta “kitap” oldu?u için biraz cüsseli olmas? yani biraz sayfa olarak kal?nca olmas? gibi bir handikap bulunmaktad?r. Oysa çal???lan eserin orijinal olmas? hele nokta bir konuda oldukça önemli detay bilgi veriyorsa -ve bu bilgiler yeni bulgular?n harmanlan?p okuyucuya sunulmas? gibi bir görevi yerine getiriyorsa- sayfa say?s? hiçbir önem ta??maz. Bir eser be? sayfa da olabilir 55 sayfa da.

Gürbüz Evren taraf?ndan kaleme al?nm?? olan “Ermeni Sorunundaki Ç?kar Odaklar?” adl? eserde “Agop Amca” ve “Sorbonne Üniversitesi’ndeki Kar??la?ma” ba?l?kl? yaz?lar? ve burada anlat?lan olaylar -bu olaylar?n tarih ilminde hat?rat niteli?iyle birinci elden kaynak özelli?i ta??mas?, hele hele bu anlat?n?n ar?iv dokümanlar?yla kar??la?t?r?lm?? ve teyit edilmi? olmas?- Ermeni meselesi üzerinde etkili olabilecek nitelikte orijinal bir metin olarak ortaya ç?km??t?r.

 Yüksekö?renim için gitti?i Paris’te ya?ad??? bir olaydan etkilenerek Türkiye’ye döndükten sonra “Ermeni Meselesi” üzerine bir kitap yazan Gürbüz Evren’in çal??mas? içerik olarak 33 sayfal?k bir takdim yaz?s?, 10 sayfal?k giri?, 131 sayfal?k Ermeni Meselesinin tarihçesi, 36 sayfa Frans?z Ulusal Meclisi’nde Ermeni yasas?yla ilgili konu?malar ve son 49 sayfa ise “Türklere Yönelik Ön Yarg?lar”, “Ne Yapmal??”, “Sonuç” ve “Kaynakça” gibi ba?l?klardan olu?mu?tur.

Yazar Gürbüz Evren’in eserindeki di?er orijinal noktalar? ise “Frans?z Ulusal Meclisi’nde Yasa Lehinde Yap?lan Konu?malar” ba?l?kl? bölüm ve “Ne yapmal??” – “Sonuç” k?sm?n?n yaz?lm?? oldu?u konular olu?turmu?tur.

18 Ocak 2001 tarihli Frans?z Ulusal Meclisi’nin ilk oturum tutanaklar?n? yazar,  okuyucuya sunmu?tur. Özellikle bu bölüm Ermeni sorununa ilgi duyan ara?t?rmac?lar taraf?ndan de?erlendirilecektir.

Eserdeki en dikkat çekici noktalardan biri de, sonuç bölümünde yazar taraf?ndan durum de?erlendirmesi yap?lm?? olmas?d?r. Eserin daha önsözünde kendi dü?ünce tarz?n?, hayat felsefesini hatta siyasi görü?ünün rengini ilan etme gere?i duyan yazar Gürbüz Evren’in sat?rlar?ndan, olaylar?n üzerine korkusuzca giden bir kahraman? görmek mümkündür. Kendisini Ermeni meselesi üzerine yo?unla?t?rm?? olan yazar?n bu ele?tirel yakla??m? ?u sat?rlarda aç?kça kendisini hissettirmi?tir:

“De?i?ik televizyon programlar?nda gösterdi?im Hachette Ansiklopedisi ile Frans?z e?itim kurulu?lar?nda ö?rencilere neler ö?retildi?ine dikkat çekmeye çal??m??t?m. Böylesi bir skandaldan habersiz oldu?u anla??lan [T.C.] D??i?leri Bakanl???’n?n, benim bu bilgilendirici giri?imimden çok rahats?z oldu?unu ö?rendim. ‘Bu adam, Fransa ile ili?kilerimizi bozuyor’ diyerek, gizlenen gerçekleri ülke insan?n önüne koymaya çal??anlar? engellemeye çal??anlara ne diyebilirim ki? Türkiye ve Türklere yap?lan her türlü yanl??l??a susmak, benim tarz?m de?il. Bunun s?k?nt?s?n? ve üzüntüsünü, y?llarca ya?ad???m Paris’te çektim. Ülkemizdeki ders kitaplar?na Fransa’n?n, Cezayir’de, de?i?ik Afrika ülkelerinde, Yeni Kaledonya’da, Martinique, Guaduloup ve di?er Karaib adalar?nda, Madagaskar’da yapt??? i?kence, katliam ve soyk?r?mlarla ilgili bilgiler koyun, haritalarda, Korsika, Alsace, Bask, Bretagne gibi bölgeleri ayr? ülkeler olarak hele bir gösterin, o zaman Frans?z D??i?leri Bakanl???’n?n tepkisini görür, bir d??i?leri Bakanl???’n?n nas?l çal??mas? gerekti?ini anlars?n?z.” (s. 281)

Uzmanl?k alan? olarak kentsel ya?am, turizm ve çevre sorunlar? gibi konular olan yazar?n bu çal??mas? kendisine gelen a??r? talep üzerine ortaya ç?km??t?r. Bu konuyu yazar?n kendisi ?öyle aç?klam??t?r:

“Ermeni sorunu konusunda say?s?n? hat?rlayamayaca??m kadar televizyon ve radyo programlar?na kat?ld?m. Sempozyum ve panellere davet edildim, konferanslar verdim; konuya farkl? bir yakla??m getirmeye çal??t?m. Gerek yurt içinde, gerekse yurt d???nda beni izleyen insanlar?n çok büyük bir bölümü de, bu farkl?l??? anlam?? ve bana ula?abilenler, bu yöndeki duygular?n? dile getirmi?lerdi. Zamanla, bu de?erli insanlar?n, ‘Anlatt?klar?n?z? bir kitap haline getirin, rahatl?kla okuyabilece?imiz, içindeki bilgi ve görü?leri, konunun geçti?i her yerde dile getirebilece?imiz bir kitap olsun’ ?eklindeki ?srarlar? üzerine, onlara verdi?im sözü tutmak istedim.” (s. 11)

Gürbüz Evren, “Sömürgecilik Tarihi I????nda Ermeni Sorunundaki Ç?kar Odaklar?” adl? çal??mas?yla yukar?daki sözünü yerine getirmi?tir.

 ----------------------
* -
- ERMENİ ARAŞTIRMALARI, Sayı 7, Sonbahar 2002
            Tavsiye Et

   «  Geri
Yorumlar