áááAnasayfaŢleti■im
áá
English

Kitap Tahlili: Te├żkilat'├Żn ├Łki Silah├ż├Âr├╝ Biri Me├żrutiyet'in Silah├ż├Âr├╝ Dede Yakub Cemil Di├░eri Cumhuriyet'in Silah├ż├Âr├╝ Torun

Dr. Ůenol KANTARCI*
ERMENŢ ARAŮTIRMALARI, Sayř 3, EylŘl-Ekim-Kasřm 2001

 
THE TWO KNIGHTS OF THE ORGANIZATION, CONSTITUT├ŁONAL PERIOD’S; GRANDFATHER YAKUB CEM├ŁL, REPUBLIC’S GRANDSON YAKUB CEM├ŁL
Soner YALÇIN

├Łstanbul: Do├░an Kitap, 2001. 314+1 s., Kaynakça + Dizin + Dipnotlar. ISBN: 975-6612-13-4.

Gazeteci Soner Yalç├Żn taraf├Żndan kaleme al├Żnan “Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru”, Edebiyat’ta “Kahraman Anlat├Żc├Żn├Żn Bak├Ż├ż Aç├Żs├Ż”[1] diye nitelendirilen bir tarz’da ele al├Żnm├Ż├żt├Żr. Hadiseler, bizzat olay├Ż ya├żayan ve kitaba konu olan ├żahsiyetlerin a├░z├Żndan aktar├Żlmaktad├Żr. Eserde kullan├Żlan tekniklerden birisi de atlamal├Ż olarak iki dönemin birbiri ard├Żnca verilmi├ż olmas├Żd├Żr. Yani kitapta bir ba├żl├Żk alt├Żnda ├Łttihat ve Terakki Dönemi ve Dede Yakub Cemil anlat├Żl├Żrken hemen pe├żi s├Żra gelen ba├żl├Żk alt├Żnda yak├Żn dönem ve Torun Yakub Cemil anlat├Żlmaktad├Żr. Buradan tekrar bir ba├żka ba├żl├Żk alt├Żnda ├Łttihat ve Terakki Dönemine ve sonra yak├Żn döneme geçilmi├żtir. Yani, sürekli birbirini takip eder bir ├żekilde iki dönem kar├ż├Żla├żt├Żrmal├Ż bir mant├Żkla eserde kurguland├Żr├Żlmaya çal├Ż├ż├Żlm├Ż├ż ve do├░rusunu söylemek gerekirse yazar taraf├Żndan bu durum ustal├Żkla yap├Żlm├Ż├żt├Żr.

Eserin konusunu, ayn├Ż miras├Ż payla├żan iki ayr├Ż dönemin, iki ayr├Ż gizli örgütünün, akraba oldu├░u iddia edilen iki eleman├Żn├Żn, Türk siyasal ya├żam├Żnda ba├żlar├Żndan geçen olaylar├Żn ak├Żc├Ż bir üslupla hikaye edilmesi olu├żturmaktad├Żr.

Eser, yazar├Żn bu çal├Ż├żmay├Ż nas├Żl kaleme ald├Ż├░├Żn├Ż anlatan yedi sayfal├Żk “Giri├ż” bölümüyle ba├żlamaktad├Żr. Bu bölümden sonra ├Łttihat-Terakki’yi, Te├żkilat├Ż Mahsusa’y├Ż ve Makedonya Da├░lar├Żn├Ż anlatan “Makedonya’da dede Yakub Cemil”in kendi hayat hikayesiyle ba├żlad├Ż├░├Ż ba├żl├Żk devam etmekte, bunu da 1984 y├Żl├Żyla (yazar├Żn kurgusuyla) M├ŁT’in ASALA operasyonlar├Żn├Ż anlatan “Atina’da torun “Yakub Cemil”” izlemekte ve s├Żras├Żyla: “├Łran’da dede Yakub Cemil”, “Beyrut’ta torun “Yakub Cemil””, “Trablusgarp’ta dede Yakub Cemil”, “Avrupa’da torun “Yakub Cemil””, “Bab├Żâli’de dede Yakub Cemil”, “Paris’te torun “Yakub Cemil”” , “Bat├Ż Trakya’da dede Yakub Cemil” , “Ankara’da torun “Yakub Cemil””, “Kafkasya’da dede Yakub Cemil”, “├Łzmir’de torun “Yakub Cemil””, “Kâ├░├Żthane s├Żrtlar├Żnda dede Yakub Cemil”, “Torun “Yakub Cemil’in son sözü”, “Yazar├Żn son sözü yerine”, “Kim Kimdir?”, “Kaynakça” ve “Dizin”  bölümleriyle eser son bulmaktad├Żr.

Soner Yalç├Żn taraf├Żndan kaleme al├Żnan eserde, her ne kadar aç├Żklay├Żc├Ż birkaç dipnota yer verilmi├ż ve 100’e yak├Żn kaynak kullan├Żlm├Ż├żsa da çal├Ż├żman├Żn akademik bir kimli├░e sahip olmad├Ż├░├Ż söylenebilir. Gözden kaçmamas├Ż gereken bir di├░er husus ise Yalç├Żn’├Żn, bir gazeteci olmas├Żna ra├░men yetersiz de olsa ├Łttihat ve Terakki dönemini incelemesi ve hatta bu dönemin bir simas├Ż üzerinde “nokta ara├żt├Żrma” yapmas├Ż, detaya inmesi, bunu ak├Żc├Ż bir üslupla vermesinin yan├Żnda çal├Ż├żman├Żn arkas├Żna “Dizin” koymas├Ż çal├Ż├żman├Żn titizli├░ini anlatmas├Ż ve bir çok tarihçiye örnek olmas├Ż bak├Żm├Żndan oldukça önemlidir. Zaten yazar├Żn kendisi de eserde: “Bu kitap ne bir öykü, ne de bir roman. Bir akademisyenin çal├Ż├żmas├Ż hiç de├░il. Bu bir gazeteci kitab├Żd├Żr...”[2] demektedir.

Bir kaç kelimeyle ifade etmek gerekirse Dede Yakub Cemil ile ├Łttihat-Terakki ve Te├żkilat-├Ż Mahsusa, Torun Yakub Cemil’le ise Milli ├Łstihbarat Te├żkilat├Ż ve yazar├Żn iddialar├Żyla bu te├żkilat├Żn Ermeni terörü ve Ermeni terörüyle özde├żle├żen ASALA terör örgütüyle mücadelesi anlat├Żlmaktad├Żr.

Soner Yalç├Żn, Dede Yakub Cemil’in hayat hikayesini anlat├Żrken torununun anlat├Żlar├Żndan ve dönemle ilgili kitaplardan yararland├Ż├░├Żndan bahsettikten sonra sözlerine ├żöyle devam etmektedir: “Dede Yakub Cemil’in anlat├Żmlar├Żnda olaylar├Żn arkas├Żndaki ├Łngiliz, Frans├Żz, Rus ve Alman “parmaklar├Żn├Ż” göremeyeceksiniz. Örne├░in Sadrazam Mahmud ├×evket Pa├ża’n├Żn suikast sonucu öldürülmesinde, ├Łngilizlerin muhaliflere yard├Żm etti├░i  iddialar├Ż o günlerde ve o günleri ya├żayan ki├żilerin an├Żlar├Żnda fazlas├Żyla yer al├Żr. Bunlara yer vermedim. Çünkü Dede Yakub Cemil’in donan├Żm├Ż bunlar├Ż anlamaya müsait de├░ildi. Onun a├░z├Żndan payla├ż├Żm kavgalar├Żn├Żn iç siyasetteki izdü├żümünü anlatmak abart├Żl├Ż olacakt├Ż. Bu konulara hiç girmedim. Sadece bir silah├żorun gördüklerini yazmaya çal├Ż├żt├Żm.”[3]

Yazar Soner Yalç├Żn, Torun Yakub Cemil’de de benzer bir üslup kulland├Ż├░├Żn├Ż, kendisinin dahi kat├Żlmad├Ż├░├Ż ve hatta kendisini zaman zaman rahats├Żz eden bölümlerin ve olaylar├Żn oldu├░unu, ancak yine de bunlar├Ż de├░i├żtirmeden kaleme ald├Ż├░├Żn├Ż ve takdiri okuyucuya b├Żrakt├Ż├░├Żn├Ż belirtmi├żtir.[4]

Gazeteci Soner Yalç├Żn’├Żn eserine konu etti├░i Dede Yakub Cemil, Hüseyin Cahit Yalç├Żn’├Żn an├Żlar├Żnda ├żöyle tasvir edilmi├żtir:

“├Łstanbul d├Ż├ż├Żndaki konferanslarda Cemiyet yan├Żma Yakup Cemil’i[5] de vermi├żti. Bir gün ak├żam üzeri Tanin’de Babanzâde ├Łsmail Hakk├Ż ile kalemlerimizi b├Żrakm├Ż├ż dinleniyor ve tek tük kelimelerle k├Żsa k├Żsa konu├żuyorduk. Kap├Ż aç├Żld├Ż. Genç, yak├Ż├ż├Żkl├Ż ve sevimli bir subay içeri girdi. ├Łttihat ve Terakki’nin genç subaylar├Ż Tanin’i bir aile oca├░├Ż gibi bilirler, severler ve teklifsizce kap├Żs├Żndan içeri girerlerdi. Yakup Cemil oldu├░unu i├żitince kendisini daha çok ho├żnutlukla kar├ż├Żlad├Żk. Ad├Żn├Ż bilmiyorduk. Cemiyet’in en özverili, kat├Żks├Żz ve yürekli tarafl├Żlar├Żndan oldu├░unu duymu├żtuk. Enver’le Bingazi’de ├Łtalyanlara kar├ż├Ż sava├ża gitmi├żti. ├×imdi oradan dönüyor ve bize taze sava├ż haberleri de getiriyordu.

Yakup Cemil, Trablusgarp sava├ż├Ż üzerine çok iyimser davran├Żyor; ├Łtalyanlar├Żn hiçbir i├ż yapmad├Żklar├Żn├Ż, k├Ży├Żya bin zorlukla yap├Ż├ż├Żp kald├Żklar├Żn├Ż anlat├Żyordu. Birkaç Türk subay├Żn├Żn kesin bir yoksunluk içinde orada yaratt├Żklar├Ż savunma harikas├Żn├Ż anlatt├Żkça yüreklerimizi hayret, övünç ve sevinçle dolduruyordu.

Yakup Cemil, ├Łtalyanlar├Żn durumundan, bir ├żeyi ba├żaramad├Żklar├Żndan söz ederken Türk karargâh├Żndaki sava├ż hayat├Żyla ilgili f├Żkralar da iletiyordu. Bir ak├żam yanlar├Żna bir subay gelmi├żti. ├Łstanbul’dan ve illerden, kolay├Żn├Ż bulan subaylar gizlice Trablusgarb ve Bingazi karargâhlar├Żna gidiyorlar ve bir fedai s├Żfat├Żyla yurda kar├ż├Ż görevlerini yap├Żyorlard├Ż. Onun için, günün birinde yanlar├Żna yeni bir subay├Żn gelmesi do├░al görünebilirdi. Ama her nedense, bu gelen adamdan ├żüphelendi├░ini Yakup Cemil bize inançla anlat├Żyordu. Bunun ├Łtalyanlar taraf├Żndan gönderilmi├ż bir casus olabilece├░ini dü├żündü ve hemen karar├Żn├Ż verdi. Yemek yiyorlard├Ż. Çad├Żr├Żn içinde ba├░da├ż kurup yere oturmu├żlard├Ż. Yakup Cemil tabancas├Żn├Ż ç├Żkard├Ż. Havlunun alt├Żndan gizli tutarak ilerledi ve birdenbire elini çekti, ate├ż etti ve casus olmas├Żndan ├żüphelendi├░i silah arkada├ż├Ż cans├Żz bir halde yere serildi[6].

Hikayenin bu noktas├Żnda Babanzâde ├Łsmail Hakk├Ż ile bak├Ż├żlar├Żm├Żz kar├ż├Żla├żt├Ż. Bir ├żim├żek kadar k├Żsa bir süre içinde, yüzlerimizin çizgileri hiç k├Żp├Żrdamadan, birbirimize pek çok ├żey söyledik ve buz gibi donduk kald├Żk.

Yakup cemil ç├Żk├Żp gittikten sonra Hakk├Ż ile gene bak├Ż├żt├Żk ve sonra dillerimiz söküldü. Ölen bir tahtakurusu olsa bu kadar so├░uk, ilgisiz ve do├░al bir biçimde anlat├Żlmazd├Ż. Oysa Yakup Cemil, belki de yurt a├żk├Żyla yüre├░i dolu bir halde, bin türlü zahmete ve tehlikeye katlanarak dü├żmana kar├ż├Ż sava├ża gelmi├ż bir silah arkada├ż├Żn├Ż, salt bir kuruntu ve ├żüphe üzerine, duraksamadan öldürmü├żtü.[7]

Bab-├Ż âli Bask├Żn├Ż s├Żras├Żnda d├Ż├żar├Żya ç├Żkan Harbiye Naz├Żr├Ż Naz├Żm Pa├ża, Enver Bey ve adamlar├Żn├Ż görüp azarlayan bir eda ile: “ yoksa sadareti basmaya m├Ż geldiniz, haddinizi biliniz!” derken Enver Bey durumu nezaketle Pa├ża’ya anlatt├Ż├░├Ż bir s├Żrada Yakup Cemil silah├Żn├Ż do├░rultmu├ż ve Naz├Żm Pa├ża’y├Ż orac├Żkta öldürmü├żtür. Duruma Enver Bey ve Talat Pa├ża çok sert tepki göstermi├żlerse de Yakup Cemil istifini bozmadan “ Bu adamlar ba├żka türlüsünü anlamazlar” diyerek cevap vermi├żtir.[8] ├Ł├żte böylesi bir halet-i ruhiye’ye sahip olan Dede Yakub Cemil’in Makedonya da├░lar├Żndaki mücadeleleri, Trablusgarp hat├Żralar├Ż, ├Łran’da devrim hareketlerine kar├Ż├żmas├Ż, Bab-├Ż âli Bask├Żn├Ż’ndaki rolü, ├Łttihat ve Terakki kavgalar├Ż, Birinci Dünya Sava├ż├Ż ve Ermenilere kar├ż├Ż verdi├░i sava├ż... ve nihayet Kâ├░├Żthane s├Żrtlar├Żnda kur├żuna dizilmesiyle son bulan hayat├Ż anlat├Żlm├Ż├żt├Żr...

“ Bir vasiyetimin olup olmad├Ż├░├Żn├Ż sordular. ‘Param mal├Żm yok ki sana söyleyecek laf├Żm olsun. Çoluk çocu├░uma Cemiyet ve arkada├żlar├Żm bakar. ├Łttihat ve Terakki benim ailemi ne aç b├Żrak├Żr, ne ç├Żplak!’ Benim bir tek ailem vard├Ż: ├Łttihat ve Terakki!

Müftü’de dini telkine ba├żlam├Ż├żt├Ż ki ona da izin vermedim:’Zahmet etme Hocam, ben Allah’a kar├ż├Ż görevimi yapt├Żm, sana lüzum yok!’

Cebimdeki alt├Żn saatle parma├░├Żmdaki yüzü├░ü ç├Żkard├Żm ve e├żime vermelerini istedim. ├Łttihat ve Terakki’ye dua ettim.

‘Askerleri benim yüzümden bekletmek, i├żgal etme do├░ru de├░ildir’ diyerek kaz├Ż├░a do├░ru ilerledim. Arkam├Ż dayad├Żm. Yüzümü müfrezeye çevirdim.

Ellerimi ve gözlerimi ba├░latmak istemiyordum.

‘Söz veriyorum, bulundu├░um noktadan k├Żm├Żldamam, ölüme gözlerim aç├Żk olarak gitmek isterim!’ dedim.

Kabul etmediler.

Ellerimi ve gözlerimi ba├░lamak üzereyken, kur├żuna dizecek müfrezenin subay├Żna, ‘Subay Efendi, görevini iyi yap ve yapt├Żr! Hükümetin emrini unutma! Kalbime ni├żan al├Żn. Yoksa bu kalp kolay kolay durmaz. Ba├żka söyleyecek bir ├żey kalmad├Ż’ dedim.

‘Ya├żas├Żn ├Łttihat ve Terakki’ diye ba├░├Żrd├Żm.

Sonra keskin bir düdük sesi ve hemen ard├Żndan patlayan on dört tüfek....

Zor nefes al├Żyordum... Yan├Żba├ż├Żmda bir sürü f├Żs├Żlda├żma...

Sonra, sonras├Ż karanl├Żk...”[9]

Evet, Dede Yakub Cemil’in son sözü ‘Ya├żas├Żn ├Łttihat ve Terakki’ olmu├żtu, sonras├Ż karanl├Żk diye biterken bu karanl├Żk, Soner Yalç├Żn’├Żn çal├Ż├żmas├Żyla ayd├Żnlat├Żlmaya çal├Ż├ż├Żlm├Ż├żt├Żr.

Soner Yalç├Żn’├Żn “Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru” isimli çal├Ż├żmas├Ż yay├Żnlan├Żr yay├Żnlanmaz kamuoyunda çok farkl├Ż tepkilere yol açm├Ż├żt├Żr. Bu tepkiler özellikle torun Yakub Cemil’e yönelik olmu├żtur.

Emin Çöla├żan ve Yalç├Żn Bayer’in kitab├Żn reklam├Żna yönelik övgüleri dikkat çekmi├żtir. Emin Çöla├żan: “Yakub Cemil, Me├żrutiyet ve Birinci Dünya Sava├ż├Ż y├Żllar├Żn├Żn çok önemli subaylar├Żndan biri. Örgütledi├░i özel ekiplerle Makedonya, ├Łran, Libya, Kafkasya ve Do├░u Anadolu’da görev yap├Żyor, Çarp├Ż├ż├Żyor. ├Łstanbul’da, Bab├Żâli bask├Żn├Żnda Harbiye Naz├Żr├Ż Naz├Żm Pa├ża’y├Ż öldürüyor. Korkusuz, atak, çeteci, sava├żç├Ż ve att├Ż├░├Żn├Ż vuran bir suikastçi. Sonunda Kâ├░├Żthane s├Żrtlar├Żnda kur├żuna diziliyor. Ac├Ż bir serüven.

Torun Yakub Cemil ise M├ŁT görevlisi. Soner Yalç├Żn onu “Cumhuriyet’in silah├żoru” olarak tan├Żml├Żyor. Çok say├Żda yurtd├Ż├ż├Ż eylemde görev al├Żyor, Türkiye’ye zarar veren terör örgütleri mensuplar├Żn├Ż temizleyen ekiplerde, ‘Abi’ dedi├░i Hiram Abas’la birlikte i├ż bitiriyor.

Türkiye, vatan için kelle koltukta oradan oraya ko├żturan isimsiz kahramanlar├Żn├Ż hiç tan├Żm├Żyor.

Çok ilginç, çok ö├░retici bir kitap. Bir solukta okuyacaks├Żn├Żz “ derken, “Bir Gizli Servisin Tarihi” adl├Ż kitab├Żnda ASALA’ya kar├ż├Ż Abdullah Çatl├Ż ve ekibinin nas├Żl kullan├Żld├Ż├░├Żn├Ż (Bunlar da Özkan’├Żn iddialar├Ż) ayr├Żnt├Żlar├Żyla anlatan Tuncay Özkan[10], Soner Yalç├Żn’├Żn bu kitab├Żna belki de en a├░├Żr ele├żtirilerden birisini getirmi├żtir. Özkan: “Yakub Cemil’in silah├żor oldu├░u gerçek. Kitapta bir tek oras├Ż do├░ru. Onu da zaten tarih kitaplar├Żndan aktarm├Ż├ż. Soner Yalç├Żn’├Żn konu├żtum dedi├░i ki├żinin Yakub Cemil’in torunu olmad├Ż├░├Ż ortada. Ben bizzat ara├żt├Żrd├Żm ama ç├Żkan yay├Żnlardan olmad├Ż├░├Ż aç├Żk ve net. Soner Yalç├Żn arkada├ż├Żm├Żz bunlar├Żn ne oldu├░unu bilecek çapta bir insan. Ama arkada├ż├Żm├Żz popülizmin tuza├░├Żna dü├żmü├ż. Bu malzemeyle bir roman yazsayd├Ż ke├żke. Yani bir ara├żt├Żrma, bir inceleme olarak de├░il de bir roman olarak sunsayd├Ż piyasaya. O zaman tabii belirli ölçüde tarihin deformasyonu konusunda anlay├Ż├ż gösterebilirdik. Ancak an├Ż ve inceleme olarak yay├Żmlan├Żnca kabul edemeyiz.”[11] diyor ve ekliyor: “ Soner Yalç├Żn’├Żn daha önce kendi kitab├Żna koydu├░u ├Łsviçre savc├Żl├Ż├░├Żn├Żn dökümanlar├Ż, son anlatt├Żklar├Żyla çeli├żiyor. ‘Bay Pipo’da, ‘Reis’te anlatt├Żklar├Żyla, son kitab├Żndaki bilgiler çeli├żiyor. Yani son kitapta anlat├Żlan ki├żilerin bir hayal kahraman├Ż oldu├░u, bu yay├Żn├Żn bir dezenformasyon kayna├░├Ż oldu├░u kendi kitaplar├Żndan da ç├Żk├Żyor..”[12]

Sonuç itibariyle Soner Yalç├Żn’├Żn kaleme ald├Ż├░├Ż bu eser bir döneme damgas├Żn├Ż vurmu├ż, tarih sayfalar├Żnda gizli kalm├Ż├ż bir ├Łttihatç├Ży├Ż ön plana ç├Żkart├Żrken, kitab├Żn i├żlenen di├░er konusunda ise bir çok tart├Ż├żmay├Ż da beraberinde getirmi├żtir. Gerek Soner Yalç├Żn’├Żn bu eseri ve konuya yak├Żn di├░er eserleri gerekse Tuncay Özkan’├Żn eseri, bunun yan├Żnda benzeri eserler veren konuyla ba├░lant├Żl├Ż di├░er eserler, daha aç├Żk bir ├żekilde ifade etmek gerekirse M├ŁT’le ilgili ve bu te├żkilata yönelik söylemlerin bulundu├░u eserler dün tart├Ż├ż├Żl├Żyordu ve bugün de tart├Ż├ż├Żlacak. Acaba hangisi do├░ru söylüyor? Uyu├żturucu kaçakç├Żl├Ż├░├Ż ve di├░er ba├żka ç├Żkar çat├Ż├żmalar├Żyla birbirlerine yönelik sald├Żr├Żlar düzenleyen Ermeni terör örgütlerinin yine ayn├Ż ├żekilde terörvari bir yöntemle yok edildiklerini anlatma çabalar├Ż üstelik bir belge-bilgi göstermeden ortaya koymak elbette ki bilimsellikten uzak olacakt├Żr. Ancak polisiye kurgu sevenler için bu tür çal├Ż├żmalar merakl├Żlar├Żn├Ż bir ölçüde tatmin edecektir.



[1] “Kahraman Anlat├Żc├Żn├Żn Bak├Ż├ż Aç├Żs├Ż” ile ilgili olarak bkz. ├×erif Akta├ż, Roman Sanat├Ż ve Roman ├Łncelemesine Giri├ż, Ankara, 1991, s.100-102.
[2] Soner Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, ├Łstanbul, 2001, s. 17.
[3] Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, s.16.
[4] Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, s.16-17.
[5] Yakub Cemil, Hüseyin Cahit’in an├Żlar├Żnda “Yakup Cemil” olarak yaz├Żlm├Ż├żt├Żr.
[6] Bu olaydan sonra Enver Pa├ża, birçok ki├żinin önünde suçlay├Żc├Ż bir konu├żma yaparak Yakub Cemil’e k├Żzm├Ż├żt├Żr. Bu konu├żman├Żn çok a├░r├Żna gitti├░ini belirten Yakub Cemil ├Łstanbul’a dönmü├żtür.( Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, s. 107.)
[7] Hüseyin Cahit Yalç├Żn, Siyasal An├Żlar, Haz. Rauf Mutluay, ├Łstanbul, 2000, s.232-234.Hüseyin Cahit devamla ├żunlar├Ż yazm├Ż├żt├Żr. ├Ł├żte yan├Żmda dola├żan Yakup Cemil bu ki├żiydi. Gitti├░imiz yerlerde, benden sonra, Trablusgarp sava├ż├Ż üzerine konu├żmalar yap├Żyordu. Bu hikâyelerinde, ├żüphelenerek öldürdü├░ü subay i├żine hiç de├░inmedi. O tutsak edilen sürü sürü ├Łtalyan askerini anlat├Żyordu. Bunlar├Żn hepsini Trablusgarp’ta sünnet ederek ├Łslâm dinine sokuyorlard├Ż. Yakup Cemil, hikâyesinin bu noktas├Żna gelince, her tarafta alk├Ż├ż tufanlar├Ż ba├żl├Żyordu. Bu alk├Ż├żlar├Żn ta yürekten koptu├░u, gözlerindeki hayranl├Żk ve esrime ifadelerinden anla├ż├Żl├Żyordu....” (Yalç├Żn, Siyasal An├Żlar, s. 234.)Yakup Cemil’in ya├żam├Żna ait baz├Ż kesitler ve foto├░raflar├Ż Fethi Teveto├░lu’nun “Ömer Naci” adl├Ż kitab├Żnda yer almaktad├Żr. Ayr├Żca Hüsamettin Ertürk ile Galip Vardar’dan an├Żlar derleyen Samih Naf├Żz Tansu’nun kitaplar├Żnda Yakup Cemil’in serüvenleri anlat├Żlm├Ż├żt├Żr. Çe├żitli kaynaklarda ad├Ż ve yapt├Żklar├Ż anlat├Żlan Yakup Cemil ile ilgili ilave olarak Tahir Alangu’nun Ömer Seyfettin (1968) kitab├Żna da bak├Żlabilir.( Yalç├Żn, Siyasal An├Żlar, s. 411.)
[8] Celal Bayar, Ben de Yazd├Żm, C.4., ├Łstanbul, 1972, s.29. Ayr├Żca bkz. Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, s. 128-146.
[9] Yalç├Żn, Te├żkilat’├Żn ├Łki Silah├żoru, s. 266-267.
[10] Tuncay Özkan, Radikal Gazetesi yazar├Ż & Kanal D Haber Müdürü.
[11] www.atin.org
[12] www.atin.org Konuyla ilgili daha geni├ż tart├Ż├żmalar için bkz. www.atin.org.

 

 ----------------------
* -
- ERMENŢ ARAŮTIRMALARI, Sayř 3, EylŘl-Ekim-Kasřm 2001
            Tavsiye Et

   «  Geri
Yorumlar