AnasayfaÝletiţim
  
English

Konferans: "Ermeni Sorunu Gerçeði" Konferansý Bilgi Üniversitesi, Baðýmsýz Toplumsal Hareket Derneði, 15 Nisan 2006

Yýldýz DEVECÝ BOZKUŢ*
ERMENÝ ARAŢTIRMALARI, Sayý 20-21, Kýţ 2005 - Ýlkbahar 2006

 

BaĂ°Ă˝msĂ˝z Toplumsal Hareket (BTH) DerneĂ°i ve Bilgi Üniversitesi BTH ÖĂ°renci Kulübü'nün düzenlediĂ°i "Ermeni Sorunu" GerçeĂ°i KonferansĂ˝, 15 Nisan 2006 tarihinde Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampusünde gerçekleĂžtirilmiĂžtir.  Avrasya Stratejik AraĂžtĂ˝rmalar Merkezi BaĂžkanĂ˝ E. Büyükelçi Gündüz Aktan, Türk Tarih Kurumu BaĂžkanĂ˝ Prof. Dr. Yusuf HalaçoĂ°lu ve DumlupĂ˝nar Üniversitesi Tarih Bölümü BaĂžkanĂ˝ Prof. Dr. Aygün Attar’Ă˝n katĂ˝lĂ˝mĂ˝yla gerçekleĂžen konferansĂ˝n oturum baĂžkanlýðýnĂ˝ BTH DerneĂ°i BaĂžkanĂ˝ Efe Özbil yapmýÞtĂ˝r.

Efe Özbil yaptýðý açĂ˝lýÞ konuĂžmasĂ˝nda böyle bir konferansĂ˝ düzenleme amaçlarĂ˝nĂ˝n "Eylül ayĂ˝nda yine Bilgi Üniversitesi'nde düzenlenen “ÝmparatorluĂ°un ÇöküĂž Döneminde OsmanlĂ˝ Ermenileri KonferansĂ˝”nda söylenmeyenleri söylemek, yani tarihi gerçekleri bu çatĂ˝ altĂ˝nda dile getirmek" olduĂ°unu ifade etmiĂžtir.

Sözde Ermeni SoykĂ˝rĂ˝mĂ˝nĂ˝n daha çok hukuki boyutu üzerinde duran E. Büyükelçi Gündüz Aktan,  bu konuda “soykĂ˝rĂ˝ma” parlamentolarĂ˝n deĂ°il mahkemelerin karar verebileceĂ°ini vurgulamýÞtĂ˝r. Aktan “SoykĂ˝rĂ˝m” kelimesinin hukuki bir terim olduĂ°una deĂ°inerek 1948 tarihli SoykĂ˝rĂ˝mĂ˝n Önlenmesi ve CezalandĂ˝rĂ˝lmasĂ˝ SözleĂžmesi'nin 2. maddesinde  “bir milli, etnik, Ă˝rki ve dini grubu, tümüyle veya kĂ˝smen, yok etmek amacĂ˝yla bu grubun mensuplarĂ˝nĂ˝ öldürmek, maddi ve manevi olarak yaralamak, grubun fizik olarak yok olmasĂ˝nĂ˝ saĂ°layacak yaĂžam ĂžartlarĂ˝nĂ˝ dayatmak, grubun doĂ°umla çoĂ°almasĂ˝nĂ˝ önlemek ve grubun çocuklarĂ˝nĂ˝ bir baĂžka gruba nakletmek fiillerinin” soykĂ˝rĂ˝m olarak nitelendirildiĂ°ini açĂ˝klamýÞtĂ˝r.  

Aktan ayrĂ˝ca Ermenilerin Lahey Adalet DivanĂ˝'na gitmekten çekindiklerini de ifade etmiĂžtir. Lahey'e Türk tarafĂ˝nĂ˝n da baĂžvurabileceĂ°ini, ama ''yapmadĂ˝m'' diyen tarafĂ˝n baĂžvurmasĂ˝nĂ˝n zor olduĂ°unu belirterek, Lahey'e Ăžikâyetçi taraf olan Ermenilerin baĂžvurmasĂ˝ üzerinde durmuĂžtur. ''Ermeniler, geçmiĂži bize hatĂ˝rlatmakla hata ettiler'' diyen Aktan, bu kadar boĂž bir konunun bu kadar büyük hale getirilmesinin de inanĂ˝lmaz olduĂ°unu kaydetmiĂžtir. Aktan aynĂ˝ zamanda, resmi tezi savunmakla suçlandĂ˝klarĂ˝nĂ˝ da belirterek, savunulanlarĂ˝n resmi tez deĂ°il, ulusal tez olduĂ°unu belirtmiĂžtir.

Prof. Dr. Yusuf HalaçoĂ°lu ise, Türkiye’nin arĂživlerini açtýðýnĂ˝ ve tarihçilerden oluĂžan ortak bir komisyon kurmayĂ˝ teklif ettiĂ°ini fakat Ermenilerin buna yanaĂžmadýðýna deĂ°inmiĂžtir. Ermenilerle Türklerin Selçuklular'dan bu yana Anadolu'da yĂ˝llarca beraber yaĂžadĂ˝klarĂ˝nĂ˝ belirten HalaçoĂ°lu, Ermenilerin OsmanlĂ˝ Devleti içinde ''Teba-i SadĂ˝ka'' olarak nitelendirildiĂ°ini ve devlet yönetiminde önemli görevler aldýðýnĂ˝ anlatarak iki toplumun tarihte iyi iliĂžkiler içinde olduĂ°unu vurgulamýÞtĂ˝r.

HalaçoĂ°lu, 1915 tehcirinin Birinci Dünya SavaÞý ĂžartlarĂ˝nda gerçekleĂžtiĂ°ini, Ermenilerin, Türklerin kin ve nefret duygularĂ˝yla yerlerinden edilmediĂ°ini kaydederek, Ermeni isyanlarĂ˝na deĂ°inmiĂžtir. Tehcir sĂ˝rasĂ˝nda ölümler meydana geldiĂ°ine de dikkati çeken HalaçoĂ°lu, dönemin OsmanlĂ˝ yönetiminin tehcir sĂ˝rasĂ˝nda Ermenilere zarar verenleri cezalandĂ˝rdýðýnĂ˝ da ifade etmiĂžtir. AyrĂ˝ca tehcir yĂ˝llarĂ˝nda bir çok Ermeninin salgĂ˝n hastalĂ˝klar, açlĂ˝k ve Kürt aĂžiretlerinin saldĂ˝rĂ˝larĂ˝na maruz kalarak öldüĂ°üne de deĂ°inen HalaçoĂ°lu, tehcirin tüm Ermenilere deĂ°il sadece isyanlara katĂ˝lan Ermenilere uygulandýðýnĂ˝ açĂ˝klamýÞtĂ˝r. Yine savaÞýn sona Ermesiyle birlikte bir çok Ermeninin evine geri döndüĂ°üne dair ellerinde belgelerin olduĂ°unu da belirten HalaçoĂ°lu OsmanlĂ˝’nĂ˝n tehcirden önce Ermeniler için gerekli tedbirleri aldýðýnĂ˝ vurgulamýÞtĂ˝r.

OsmanlĂ˝'nĂ˝n o dönemde fiilen kendilerine savaĂž açmýÞ bir toplumla karÞý karÞýya bulunduĂ°unu, Rus ve FransĂ˝z ordularĂ˝nda yer alan Ermeniler bulunduĂ°unu kaydeden HalaçoĂ°lu, tehcir kararĂ˝ alĂ˝ndýðýnda OsmanlĂ˝'da yaklaÞýk 1,5 milyon Ermeni bulunduĂ°unu ifade ederek eĂ°er Ermenilerin hepsi tehcire tabii tutulsaydĂ˝ bugün Türkiye’de hiç Ermeni olmamasĂ˝ gerektiĂ°ini belirtmiĂžtir.

HalaçoĂ°lu da iddia edildiĂ°i gibi ''resmi tezi'' savunmadĂ˝klarĂ˝nĂ˝, Türkiye'nin bir ''resmi tezi'' de bulunmadýðýnĂ˝ belirterek, ''Biz karÞý tarafa, 'Gelin birlikte araĂžtĂ˝ralĂ˝m, tartýÞalĂ˝m' diyoruz. Biz davet ediyoruz, onlar gelmiyor. Buna Ermenistan'da dahil'' demiĂžtir.

HallaçoĂ°lu ayrĂ˝ca 1915 olaylarĂ˝ sĂ˝rasĂ˝nda Ermeni çetelerinin 535 bin Türkü öldürdüĂ°ü ve bu konuda toplu mezarlar bulunduĂ°unu ifade ederek bu konunun hiç gündeme getirilmediĂ°ini vurgulamýÞtĂ˝r.
 
Prof. Dr. Aygün Attar da Ermenilerin 1915’te iĂžgal devletleriyle iĂžbirliĂ°i içinde olduĂ°unu vurgulamýÞtĂ˝r. Diyaspora Ermenilerinin “Büyük Ermenistan” hayaline kapĂ˝larak, birçok parlamentodan sözde Ermeni soykĂ˝rĂ˝mĂ˝ tasarĂ˝larĂ˝nĂ˝ geçirdiĂ°ine deĂ°inen Attar, Türkiye’nin bu kararlara karÞý tepkisini dile getirmesinin zamanĂ˝ geldiĂ°ini ifade etmiĂžtir. Ermeni sorununun artĂ˝k tarihten çok siyasete hizmet ettiĂ°ini vurgulayan Attar, tarihin parlamentolarla alĂ˝nan kararlarla deĂ°il tarihi belgelerle yazĂ˝lmasĂ˝ gerektiĂ°inin altĂ˝nĂ˝ çizmiĂžtir. 

Prof. Dr. Aygün Attar konuĂžmasĂ˝nĂ˝n son bölümünde de Ermenistan’Ă˝n, Azerbaycan'a ait DaĂ°lĂ˝k KarabaĂ° Bölgesini iĂžgalini ve buradaki zulmü gözler önüne seren bir film göstererek, Ermenistan’Ă˝n DaĂ°lĂ˝k KarabaĂ°’da yaptĂ˝klarĂ˝nĂ˝n tam bir katliam olduĂ°unu ve bu konunun baĂžta Türkiye olmak üzere tüm dünyada pek gündeme getirilmediĂ°ini vurgulamýÞtĂ˝r.

 ----------------------
* ERAREN Uzmaný - ydeveci@iksaren.org
- ERMENÝ ARAŢTIRMALARI, Sayý 20-21, Kýţ 2005 - Ýlkbahar 2006
            Tavsiye Et

   «  Geri
Yorumlar