AnasayfaÝletiţim
  
English

Kitap Tahlili: Prof. Dr. Yavuz ERCAN: Toplu Eserler I: Ermenilerle Ýlgili Araþtýrmalar

Yýldýz DEVECÝ BOZKUŢ*
ERMENÝ ARAŢTIRMALARI, Sayý 22, Yaz 2006

 

 

Yazar: Prof. Dr. Yavuz Ercan

Ankara: Turhan Kitabevi Yayýnlarý, 2006, 449 Sayfa.

Prof. Dr. Yavuz Ercan’Ă˝n “Ermenilerle Ýlgili AraĂžtĂ˝rmalar” adlĂ˝ eseri yedi bölümden oluĂžmaktadĂ˝r. Ýlk bölümde “Ermenilerin Maskesi DüĂžüyor” baĂžlýðý altĂ˝nda Charles Boswell Norman’Ă˝n “The Armenian Unmasked” adlĂ˝ yirmi yedi sayfalĂ˝k raporuna ve raporun daha fazla okuyucuya ulaĂžmasĂ˝ için metnin orijinalinin yanĂ˝ sĂ˝ra Türkçe’sine de yer verilmiĂžtir.

 

YüzbaÞý Norman raporunda HĂ˝nçaklarĂ˝n istedikleri reformlara deĂ°inilmekte ve bunlarĂ˝n hiç de masumane istekler olmadĂ˝klarĂ˝ belirtilmektedir.

 

Bu istekleri Ăžöyle sĂ˝ralamak mümkündür; OsmanlĂ˝ ÝmparatorluĂ°u’nun bütün Ăžehir ve köylerinde Ermeni temsilcileri nüfus oranlarĂ˝na göre faaliyet göstereceklerdir. BasĂ˝n ve söz hürriyeti verilecektir. Devlete ait topraklardan yoksul Ermenilere baðýÞ yapĂ˝lacaktĂ˝r. Zoraki çalýÞma kaldĂ˝rĂ˝lacaktĂ˝r. Askerlik yapmamak için verilen bedel kaldĂ˝rĂ˝lacaktĂ˝r. EĂ°itim parasĂ˝z olacaktĂ˝r. Ermenilerin ödediĂ°i doĂ°rudan vergilerin hepsi kaldĂ˝rĂ˝lacaktĂ˝r.

 

Prof. Dr. Yavuz Ercan’Ă˝n kitabĂ˝nda Norman’Ă˝n raporuna yönelik bazĂ˝ eleĂžtirilerde bulunduĂ°u da görülmektedir. ÖrneĂ°in Türklerin dünyaya yanlýÞ tanĂ˝tĂ˝lmasĂ˝nĂ˝n ilk defa Ermeni olaylarĂ˝ sĂ˝rasĂ˝nda ortaya çĂ˝ktýðýnĂ˝ ifade eden Norman’Ă˝n bu fikirlerine karÞýlĂ˝k Prof. Dr. Yavuz Ercan, bu negatif Türk imgesinin HaçlĂ˝ Seferlerine kadar götürülebileceĂ°ini vurgulamýÞtĂ˝r.

 

Türklerle Ermeniler arasĂ˝nda yaĂžanan sorunun temelinde HĂ˝nçak komitesinin önemli bir rolü olduĂ°unu belirten Norman bu düĂžüncelerini Ăžöyle ifade etmektedir: “Son beĂž yĂ˝lda Anadolu’da akan kandan doĂ°rudan sorumlu olan HĂ˝nçak Komitesi”dir. AyrĂ˝ca Anadolu’da yaĂžanan olaylarĂ˝n Ermeniler ve BatĂ˝ devletleri tarafĂ˝ndan adeta MüslümanlarĂ˝n HĂ˝ristiyanlara zulmüymüĂž gibi yansĂ˝tĂ˝ldýðýna dikkat çekmektedir. “Anadolu’yu kana bulayan bu esef verici olaylarĂ˝ MüslümanlarĂ˝n HĂ˝ristiyanlara nedensiz saldĂ˝rĂ˝larĂ˝ymýÞ gibi yapmak doĂ°ru deĂ°il…OlaylarĂ˝ baĂžlatanlar Ermenilerdir”

 

YüzbaÞý Norman ayrĂ˝ca Ermenilerin hem Ermeni nüfusu konusunda hem de Ermeni zayiatĂ˝ konusunda kullandĂ˝klarĂ˝ rakamlarĂ˝n son derece abartĂ˝lĂ˝ olduĂ°unu ve buna baĂžta Ýngilizler olmak üzere tüm Avrupa ülkelerinin inandýðýnĂ˝ da belirtmektedir.

 

KitabĂ˝n “Tarihi Belgeler IÞýðýnda Ermeni ÝddialarĂ˝” adlĂ˝ bölümünde ise Ermenilerin geçmiĂžten günümüze kadarki tarihleri ele alĂ˝nmýÞtĂ˝r. Ermeni sorunun ortaya çĂ˝kýÞýnĂ˝ hazĂ˝rlayan olaylara ise kitabĂ˝n üçüncü bölümünde yer verilmiĂžtir. Ermeni sorununun OsmanlĂ˝ ÝmparatorluĂ°u’nun daĂ°Ă˝lmasĂ˝ süreci içinde ortaya çĂ˝ktýðýna deĂ°inen Ercan, bu sorunun sorumluluĂ°unun o dönemin büyük devletleri olan Rusya, Amerika, Ýngiltere, Fransa ve Ermenilerin kendilerine ait olduĂ°unu vurgulamaktadĂ˝r.

 

 

KitabĂ˝n dördüncü bölümünde “Ermeni Terörüne KarÞý YapĂ˝lan ve YapĂ˝lmasĂ˝ Gereken YayĂ˝n Faaliyeti”ne deĂ°inilmektedir. Ermeni terör olaylarĂ˝nĂ˝n sözde soykĂ˝rĂ˝mĂ˝n 50. yĂ˝lĂ˝ olan 1965’den sonra yoĂ°unlaĂžtýðýnĂ˝ vurgulayan Ercan, o dönemde Avrupa devletlerinin ve dünya kamuoyunun Ermeni terörizmine verdikleri desteĂ°in altĂ˝nĂ˝ çizmektedir. Türkiye’nin, Ermeni terörünü neden engelleyemediĂ°i ve neden dünya kamuoyunun Ermenileri desteklediĂ°i gibi sorularĂ˝n yanĂ˝tlarĂ˝na da cevap arandýðý bu bölümde yazar, Türkiye’nin bilimsel ve propagandaya yönelik yayĂ˝n çalýÞmalarĂ˝nda yeterince aktif olmadýðýnĂ˝ ifade etmektedir. Ermenilerle ilgili yayĂ˝nlarĂ˝n deĂ°erlendirildiĂ°i ve bundan sonra nasĂ˝l bir yol izlenilmesi gerektiĂ°inin detaylĂ˝ bir Ăžekilde açĂ˝klandýðý bu bölümde ayrĂ˝ca, okuyucuya Eski ÇaĂ°’dan on dokuzuncu yüzyĂ˝lĂ˝n ikinci yarĂ˝sĂ˝na kadar Ermenilerle ilgili yapĂ˝lmýÞ çalýÞmalar hakkĂ˝nda da bilgi verilmektedir.

 

“Ermeni-Bulgar ÝþbirliĂ°i” baĂžlĂ˝klĂ˝ bölümde ise geçmiĂžte baĂžta Ýtalya’daki MĂ˝khitarist merkez olmak üzere Eçmiyazin, Kudüs, Viyana ve Fransa’daki merkezlerde OsmanlĂ˝ Devleti’ne karÞý etkili ve sürekli çalýÞmalarĂ˝n yapĂ˝ldýðýna deĂ°inilmektedir. Bu çalýÞmalarĂ˝n zamanla daha köklü ve etkili örgütler tarafĂ˝ndan yürütüldüĂ°ünü ve bütün dünyaya yayĂ˝ldýðý, iĂžte böyle bir ortamda Ermenilerle BulgarlarĂ˝n OsmanlĂ˝ Devletine karÞý olan çĂ˝karlarĂ˝nĂ˝n örtüĂžtüĂ°ünün altĂ˝ çizilmektedir.

 

KitabĂ˝n altĂ˝ncĂ˝ bölümünde “Ermeniler ve Ýran” üzerinde durulmaktadĂ˝r. Özellikle Ýran’da yaĂžayan Ermenilerin ve Ýran yönetiminin Ermenilere olan tutumlarĂ˝nĂ˝n irdelendiĂ°i bu bölümde Mehmet-zade Mirza Bala’nĂ˝n “Ermeniler ve Ýran” adlĂ˝ eserine yer verilmiĂžtir. Mirza Bala’nĂ˝n eserinde Ararat Ermeni Hükümeti’nin yĂ˝kĂ˝lmasĂ˝ndan sonra kaçan Ermenilerden bir kĂ˝smĂ˝nĂ˝n Tebriz’e yerleĂžtiĂ°i ve burayĂ˝ Ermeni hareketinin en önemli merkezlerinden biri haline getirildiĂ°ine deĂ°inilmektedir. AyrĂ˝ca Ýran’daki Ermeni faaliyetlerinin Ýran devletinin bilgisi dýÞýnda olmadýðýnĂ˝ ve Ýran’daki Ermeniler’in ülkede çok önemli görevlere getirildiĂ°i, hatta ordu ve meclis içinde de görev aldĂ˝klarĂ˝ vurgulanmaktadĂ˝r. Ýran’da devlet desteĂ°iyle yapĂ˝lan Türkiye aleyhindeki Ermeni faaliyetlerinin son Ýran Þah’Ă˝ dönemine kadar sürdüĂ°ünü ve bu durumun günümüze kadar geldiĂ°i belirtilmektedir.

 

KitabĂ˝n yedinci ve son bölümünde Kudüs Ermeni Patrikhanesi baĂžlýðý altĂ˝nda Yavuz Sultan Selim’in MĂ˝sĂ˝r Seferi, Ermenilere tanĂ˝nan ayrĂ˝calĂ˝klar, Kudüs Ermeni PatriĂ°i’ne verilen ilk ferman, konu ile ilgili yabancĂ˝ tarihçilerin görüĂžleri, diĂ°er fermanlara yer verilmiĂž ve bu fermanlarĂ˝n karÞýlaĂžtĂ˝rĂ˝lmasĂ˝ yapĂ˝lmýÞtĂ˝r. Yine bu bölümde Rum ve Ermeni kiliseleri arasĂ˝ndaki mücadelelerden de bahsedilmektedir. Bu bölüm detaylĂ˝ bir Ăžekilde incelendiĂ°inde I. Selim’in ve ondan sonra gelen padiĂžahlarĂ˝n Kudüs Ermeni patriklerine verdikleri fermanlarla tanĂ˝dĂ˝klarĂ˝ ayrĂ˝calĂ˝klar OsmanlĂ˝ Devleti’nin Gayrimüslimlere karÞý nasĂ˝l bir politika izlediĂ°ini göstermektedir. 

 

Sonuç olarak anĂ˝lan kitap Ermeni sorunu konusunda çalýÞan bilim adamlarĂ˝ ve bu konuya ilgi duyan araĂžtĂ˝rmacĂ˝nĂ˝n istifade edebileceĂ°i deĂ°erli bir kaynak olduĂ°unu söylemek mümkündür. AyrĂ˝ca Ermeni sorununun sĂ˝k sĂ˝k gündeme geldiĂ°i bu günlerde herkesin Ermeni sorununun güncel boyutuyla ilgilendiĂ°i ve olayĂ˝n tarihi boyutunun genelde göz ardĂ˝ edildiĂ°i bir ortamda, geçmiĂži anlamadan bugünü yorumlamak da mümkün olmadýðýndan Prof. Dr. Yavuz Ercan’Ă˝nki gibi Ermeni tarihi, Ermeni iddialarĂ˝, Ermeni sorunu ve Ermeni sorunu konusunda yapĂ˝lmasĂ˝ gerekenlerin özetlendiĂ°i bu tür eserler birinci derecede önem arz etmektedir.

 ----------------------
* ERAREN Uzmaný - ydeveci@iksaren.org
- ERMENÝ ARAŢTIRMALARI, Sayý 22, Yaz 2006
            Tavsiye Et

   «  Geri
Yorumlar