Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

DA?LIK KARABA?'DA REFERANDUM

Yıldız DEVECİ BOZKUŞ
18 2006 - ?KSAREN
Diğer Makaleler

!ថ="justify">Uzun bir tarihi geçmi?e sahip olan Karaba? sorunu, zaman?nda Sovyetler Birli?i’nin da??lmas?yla yeniden ortaya ç?km??t?r. Ermeniler, Da?l?k Karaba?’daki Ermeni nüfusunun buradaki Azeri nüfusa oranla daha fazla oldu?unu ve dolay?s?yla Karaba?’?n Ermeni topra?? oldu?unu iddia ederek Karaba?’? i?gal etmi?lerdir. Bilindi?i gibi bu bölgedeki Ermeni nüfusunun yo?unlu?u Rusya’n?n Kafkasya’da izlemi? oldu?u iskân politikas?yla do?rudan ba?lant?l?d?r. Ruslar, aslen Azerilerin yerle?ik oldu?u Karaba?’da zamanla bir Ermeni co?rafyas? yaratm??lard?r.

Karaba? sorununun çözümü için AG?T Minsk Grubunun arac?l???yla y?llardan beri yap?lan görü?meler sonuç vermemi?tir. Genel olarak sorunun çözümü için referandum, bölgeye uluslararas? bar?? gücünün yerle?tirilmesi, Karaba? d???ndaki Azerbaycan topraklar?n?n bo?alt?lmas? ve sava? kaçk?nlar?n?n yuvalar?na dönmeleri öngörülmektedir. Bu y?l içerisinde önce Paris’te bir araya gelen Azerbaycan Cumhurba?kan? ?lham Aliyev ile Ermenistan Cumhurba?kan? Robert Koçaryan bir sonuç alamam??lard?r. ?kinci görü?me ise ‘Karadeniz Diyalog ve Ortakl?k Forumu’ toplant?lar? s?ras?nda Bükre?'te gerçekle?tirilmi?; ancak bu görü?me de sonuçsuz kalm??t?r.  Bu amaçla iki ülke d??i?leri bakanlar? da birçok görü?me yapm??lard?r. 

Taraflar aras?ndaki bu temas yo?unlu?unun yaratt??? iyimserli?in Da?l?k Karaba?’da 10 Aral?k’ta yap?lan referandum ile gölgelendi?ini söylemek mümkündür. Bu referandumla Da?l?k Karaba?’?n Anayasas? kabul edilmi?tir. Anayasa “Da?l?k Karaba?’?n ba??ms?z, egemen, demokratik, hukuki ve sosyal bir devlet” olmas?n? öngörmektedir.
 
Da?l?k Karaba? Anayasas? Seçim Komisyonunun aç?klamalar?na göre referandum, kat?lanlar?n yüzde 98 oy oran?yla kabul edilmi?tir. Kat?l?m oran? yüzde 87 olmu? ve sadece yüzde 0,7’si  kar?? oy kullanm??t?r. 

Referandum baz? ülke ve uluslar aras? kurulu?lar?n tepkisine neden olmu? ve referandumun Azerbaycan anayasas?na ayk?r? oldu?u belirtilmi?tir. Bölgede ancak Azeri ve Ermenilerin birlikte kat?laca?? bir referandum yap?labilece?i vurgulanm??, Azerbaycan'?n bu tür emrivakileri kabul etmesinin mümkün olmad??? kaydedilmi? ve referandum bölge için yürütülen bar?? çabalar?na bir darbe olarak de?erlendirilmi?tir. Azerbaycan D??i?leri, bölgede gerçekle?ecek herhangi bir referandumun bölgeden ç?kart?lan Azerilerin geri dönü?lerini sa?lamamas? halinde adil olmayaca?? ve tan?nmayaca?? uyar?s?nda bulunmu?tur. Azerbaycan Cumhurba?kan? ?lham Aliyev'in D?? ?li?kiler Dan??man? ise "bu geli?menin iki ülke aras?ndaki müzakerelere darbe vurdu?unu" belirtmi?tir. AG?T yetkilileri ise söz konusu giri?imi "yarars?z'' olarak nitelemi?tir.

Türkiye de söz konusu giri?ime tepki göstermi?tir. D??i?leri Bakanl??? yaz?l? bir aç?klama ile Ankara’n?n bu tek yanl? giri?imin neticelerini tan?mad???n?, ayr?ca Azerbaycan’?n siyasi birli?inin, egemenli?inin ve toprak bütünlü?ünün Ermenistan taraf?ndan yeni bir ihlalini te?kil eden bu eylemi k?nad???n? belirtmi?tir. Aç?klamada, "Bu itibarla, Türkiye, söz konusu ‘anayasal halk oylamas?n?n’ uluslararas? hukuk bak?m?ndan herhangi bir ba?lay?c?l??? olmayacak sonuçlar?n?n tüm uluslararas? toplum taraf?ndan da tan?nmamas?n? ve k?nanmas?n? beklemektedir" ifadelerine de yer verilmi?tir.

Bu referandumu k?nad?klar?n? belirten GUAM üyesi Gürcistan, Ukrayna, Azerbaycan ve Moldova da ?u ifadeleri kullanm??lard?r; "Azeri anayasas?na ayk?r? bu referandum uluslararas? hukuka göre de geçersizdir".  

Karaba?'daki anayasa referandumuna bir di?er tepki de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis’ten gelmi?tir. Davis bu konudaki aç?klamas?nda bu referandumun uluslararas? toplum taraf?ndan tan?nmayaca??n? ve herhangi bir hukuki sonuç yaratmayaca??n? bildirmi?tir. Davis ayr?ca, Da?l?k Karaba? sorununun sadece Minsk Grubu çerçevesinde çözüme kavu?turulabilece?ini, uzla?? için temel sorumlulu?un ise Ermenistan ve Azerbaycan’?n siyasi liderlerinde oldu?unu belirtmi?tir. Da?l?k Karaba? sorununun gelecekteki çözümünün insan haklar?na sayg? çerçevesinde olmas? ve e?er referandum yap?lacaksa, oylaman?n özgür, adil ve herkese aç?k yap?lmas? gerekti?inin alt?n? çizmi?tir.

Buna kar??l?k Karaba? 'Devlet Ba?kan?' Arkadi Gukasyan’?n "Bugün ba??ms?zl?k için oy kullanan çocuklar, 15 y?l önce babalar?n?n ald??? karar? onaylam?? oluyor. Ya ba??ms?zl?k, ya ba??ms?zl?k. Ba?ka olas?l?k yok" ifadelerini kullanmas? ve Ermenistan D??i?leri Bakan? Vartan Oskanyan’?n da yo?un ele?tirilere ra?men referandumun Bakü'yle süren bar?? görü?melerini 'olumlu etkileyece?ini' belirtmesi dikkat çekicidir.
 
Bu referandum ile Ermenilerin Bat?’n?n dikkatini çekerek Karaba?'?n “ba??ms?z bir devlet” oldu?unu göstermeyi hedefledi?i ve referandum yoluyla bölgeyi sahiplenme çabas? içinde oldu?u görülmektedir. Ancak referandumun sonuçlar?n? tan?yan olmad???na göre bu referandumun Karaba?’a ba??ms?zl?k verece?ini dü?ünmek bir hayalden öteye gidememektedir.
 
Sonuç olarak bu referandumun Ermenilerin pek de?er verdi?i bir di?er propaganda giri?imi oldu?unu, Ermenistan ve Azerbaycan aras?ndaki anla?mazl???n çözümlenmesini güçle?tirece?ini, di?er yandan Güney Kafkaslarda özellikle gereksinim duyulan bar?? ve istikrar? sa?lamas?na da katk?da bulunmayaca?? söylenebilir.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.