Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

ERMEN?STAN?DA PARLAMENTO SEÇ?MLER?

Ömer Engin LÜTEM, Emekli Büyükelçi
11 2007 - ERAREN
Diğer Makaleler

.E×à(ğ="justify">Yar?n, 12 May?s Cumartesi  günü,  Ermenistan’da Parlamento seçimleri yap?lacakt?r. May?s ay? ba??na göre seçimlere 22 parti ve bir partiler koalisyonu kat?lmaktad?r. Ayr?ca 131 sandalyeye kar??l?k 1.245 kadar aday mevcuttur.

Ermenistan’da geçerli sisteme göre 131 sandalyeden 90’? partilere tahsis edilmektedir. %5’den fazla oy alan partiler , oy oran?na göre, bu 90 sandalyeyi payla?maktad?r. Geri  kalan 41 sandalye için ise  ki?isel adayl?k mümkündür.  K?saca  sistem ba??ms?zlar?n  milletvekili olmas?n?  zorla?t?rmaktad?r. Bu vesileyle bizde durumun ayn?   hatta daha a??r  oldu?unu, bizde  ba??ms?z adaylar?n kazanmas?n?n son derecede zor oldu?unu belirtelim.

Ermenistan seçimlerinin ba?l?ca sorunu büyük oranda hile yap?lmas?d?r. Ancak seçimlerin tekrarlanmas? mümkün olmad???ndan kontrolü yapan AG?T veya Avrupa Konseyi gibi uluslar aras? örgütler ?imdiye kadar yap?lm?? olan seçimleri  baz? formüller bularak geçerli saym??lard?r. Genelde ba?vurulan formül saptanan hilelerin seçim sonucunu de?i?tirmeyecek oranda olmas?d?r.

Bu kez gerek AB ülkelerinin ve özellikle ABD’nin seçimlerin hilesiz geçmesi için çok ?srar ettikleri görülmektedir. ABD bu konuda “Millennium Challenge”  mali yard?m program?n?n devam?n? seçimlerin hilesiz geçmesine  ba?lam?? bulunmaktad?r.  Di?er yandan ba?ta D??i?leri Bakan? Oskanyan olmak üzere baz? Ermeni siyaset adamlar? da seçimlerin hilesiz geçmesine verdikleri önemi birçok kez dile getirmi? bulunmaktad?rlar.

Bu arada Ermenistan, Türkiye’den  gelecek seçim gözlemcilerini reddetmi? ve buna gerekçe olarak da s?n?r?n kapal? oldu?unu belirtip , Türkiye’nin Ermenistan’la istedi?i alanda siyasi ili?kiyi kurmakta  veya kurmamakta serbest oldu?unu ileri sürmü?tür. Ancak bu gerekçe hukuki de?ildir. Seçim gözlemcileri konusunda Ermenistan’?n  AG?T çerçevesinde kabul etti?i taahhütleri mevcuttur.  Türkiye D??i?leri bu konuda Ermenistan’?n bu tutumunun,  yap?c? diyalogdan uzak, ku?kularla beslenen kendi içine kapal? yap?s?n?n, uluslararas? toplumla bütünle?me ve kom?ular?yla iyi ili?kiler geli?tirme beklentilerini kar??lamaktan uzak sonuçlar yaratabilece?ine i?aret etmi?tir. Bunun yan?nda, ?üphesiz, seçim döneminde Türkiye’ye sert davranmak yoluyla be?eni toplamak arzusu da bulunsa gerektir.

Ermenistan seçimlerinin bir özelli?i de ?iddete ba?vurulmas?d?r. Bu kez Gümrü Belediye Ba?kan?n?n yaralanmas? ile ba?layan ?iddet dalgas? yeni bir parti olan Müreffeh Ermenistan’?n bürolar?n?n bombalanmas?yla devam etmi?,  ancak daha fazla yay?lmam??t?r.

Ermenistan seçimlerinin bir di?er özelli?i de siyaset adamlar?n?n, varsa, kirli çama??rlar?n?n özellikle seçim döneminde y?kanmas?d?r. Bu kez eski Meclis Ba?kan? ve ülkenin önemli siyasi partilerinden “Kanunlar Ülkesi”nin Ba?kan? Artur Bagdasaryan bizzat Ba?kan Koçaryan taraf?ndan ihanetle itham edilmi?tir. Meclisin eski Ba?kan? ?ngiltere Büyükelçili?inden bir ilgiliyle yapt??? ve gizlice banda al?nan bir konu?mas? s?ras?nda Avrupa Birli?i’nin Ermenistan’da seçimlerin yap?l?? tarz?n?n tenkit etmesini istemesi bu ithamlara neden olmu?tur. Eski D??i?leri Bakanlar?ndan  Aleksandr Arzumyan ve eski Ba?bakan Yard?mc?lar?ndan Vahan ?irhanyan’?n tam bu s?rada kirli para aklama suçundan tevkif edilmeleri de seçim süreciyle ilgilidir.

Partilerin durumuna gelince, halen Hükümet Koalisyonunun ba?l?ca partisi olan Cumhuriyetçi Parti’nin, mutlak ço?unlu?u sa?layamasa da seçimlerde en fazla oyu alaca??na inan?lmaktad?r. Bu parti ba?kan? olan Ba?bakan Andranik Markaryan’?n ani ölümü,  yerine Savunma Bakan? Serj Sarkisyan’?n atanmas?yla, parti için ciddi bir s?k?nt? yaratmam??t?r. Aksine orduya oldu?u kadar polise de hakim oldu?u ve Ermenistan’da bir çok karanl?k i?lerin mimar? oldu?u iddia edilen ve gelece?in Cumhurba?kan? olaca??na inan?lan Serj Sarkisyan’?n  ba?bakanl??a getirilmesinin bu parti için bir avantaj oldu?u görülmü?tür.

Zengin i?adam? Gagik Tsarukyan taraf?ndan k?sa süre önce kurulan Müreffeh Ermenistan Partisi’nin halen ikinci s?rada geldi?i söylenmektedir. Parti ba?kan?n?n, Ba?kan Koçaryan ile olan yak?n ili?kileri,  parti seçimlerden birinci s?rada ç?kt??? takdirde, hükümeti kuraca?? ve ba?bakan?n da Robert Koçaryan olaca?? söylentilerine neden olmaktad?r. Yukar?da de?indi?imiz bombalama olaylar?n?n böyle bir olas?l??? bertaraf etmeyi amaçlamas? da mümkündür.

Üçüncü s?rada yer alaca??na inan?lan Kanunlar Ülkesi Partisi’nin, ba?kan? ihanetle suçlanmas?ndan sonra, ne gibi bir performans gösterece?i bilinmemektedir.

Son sekiz y?ld?r koalisyon hükümetlerinde yer alan Ta?naklar?n %10 civar?nda olan oylar?n? art?rmaya çal??t?klar? görülmektedir. Böyle oldu?u takdirde yeni hükümette daha fazla bakanl?k almalar? da mümkün olacakt?r. Ta?naklar ?imdiden Savunma Bakanl???’na talip olmu?lard?r.

Ermenistan’?n ilk D??i?leri Bakan? olan ve Türkiye’ye kar?? sert politika izlenmesini istedi?i için 1990’lar?n ba?lar?nda  bakanl??? kaybeden, ABD vatanda?? Raffi Hovhannisyan  “Miras Partisi”ni kurmu? ancak kendisine Ermenistan vatanda?l??? verilmedi?i için bundan önceki seçimlere  girememi?ti. K?sa süre önce vatanda?l??? alan Hovhannisysan bu kez seçimlere kat?lmakta ve Amerikanvâri bir kampanya yürütmektedir.

Ermenistan’?n ba??ms?zl???nda önemli rol oynamam?? olan  ilk Cumhurba?kan? Ter Petrosyan’?n partisi bu kez  seçimlere bile girememi?tir. Eski partilerden Arta?es Gegemyan’?n Milli Birlik Partisi ile Stefan Demirciyan’?n Ermenistan Halk Partisi  seçim s?ras?nda fazla faal görülmemi?lerdir. Ancak yine de, geçmi?te oynad?klar? rol nedeniyle Meclis’e girebilecekleri dü?ünülmektedir.

Seçim kampanyas? s?ras?nda ülkenin d?? ili?kilerine çok az de?inilmi?tir. Bu arada Ermenistan’?n Türkiye ve Azerbaycan’la olan sorunlar? da, arz etti?i büyük öneme ra?men, hemen hiç gündeme gelmemi?tir. Bunu, Koçaryan’?n yakla??k dokuz y?ld?r gerek Türkiye gerek Azerbaycan’a kar?? izledi?i uzla?maz politikan?n  ülkede genel kabul görmesiyle aç?klamak mümkündür.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.