Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

GUENTER LEWYâ??N?N MAKALES?

Ömer Engin LÜTEM, Emekli Büyükelçi
02 2005 - ?KSAREN
Diğer Makaleler

!â¼P Ğ="justify">Prof Guenter Lewy, soyk?r?m, özellikle Nazi Almanyas? taraf?ndan gerçekle?tirilen soyk?r?mlar (Yahudiler, Çingeneler) konusunda uzman olan ve bu konuda bir çok kitab? bulunan, ABD’deki Massachusetts Üniversitesi’nden emeli tan?nm?? bir bilim adam?d?r.
Middle East Quarterly dergisinin sonbahar say?s?nda Guenter Lewy’nin Revisiting the Armenian Genocide (Ermeni Soyk?r?m?n? Yeniden Tart??mak) ba?l???n? ta??yan bir makalesi yay?mland?. Lewy Birinci Dünya Sava?? s?ras?ndaki Ermeni tehcirine soyk?r?m niteli?i verilmesinin gerek Türkiye gerek Bat?da bir çok tarihçi taraf?ndan ?üphe ile kar??land???n?, bu konuda temel sorunu Ermenilere kar?? yap?lan baz? katliamlar?n önceden tasarlanm?? olup olmad??? olu?turdu?unu, Ermenilerin bunlar?n önceden tasarland???n? ve bu nedenle de soyk?r?m oldu?unu ileri sürdüklerini ve bu görü?lerini üç iddiaya dayand?rd?klar?n? bildirmektedir.
Birinci iddia 1919 ve 1920 y?llar? aras?nda Osmanl? ?mparatorlu?u’nda görev yapan askeri mahkemelerin Ermenilerin katletmekten sorumlu oldu?u ileri sürülen baz? ki?ileri mahkum etmi? olmas?d?r. Mahkemelerin bu konudaki kararlar? Ermenilerce soyk?r?m?n bir delili gibi kabul edilmektedir. Lewy yaz?s?nda söz konusu mahkemelerin adaleti yerine getirmekten uzak bir ?ekilde çal??t?klar? izah etmektedir. ?kinci iddia Ermeni katliam?n?n gizli bir askeri örgüt olan Te?kilât-? Mahsusa taraf?ndan yap?ld???d?r. Lewy bu te?kilâta atfedilen eylemlerin temelden yoksun oldu?unu belirtmektedir. Üçüncü iddia ise katliam emirlerinin bizzat Dahiliye Naz?r? Talat Pa?a taraf?ndan verildi?i ve bu hususta telgraflar bulundu?udur. Lewy bu telgraflar?n sahte oldu?unun kabul edildi?ini bildirmektedir.

Bu üç iddiay? daha yak?ndan inceleyelim.

Birinci Dünya Sava??’ndan hemen sonra, ?ngilizlerin talebi üzerine, “sava? suçlular?n?” yarg?lamak üzere baz? askeri mahkemeler (Divan-? Harb-i Örfî) kuruldu?unu, bunlar?n ?ttihat ve Terâkki Partisi ileri gelenlerini tavsiye etmek amac?yla hareket ettiklerini, yarg?lama usullerinin mevcut hukuk kurallar?na uymad???n?, kararlar?n?n ise keyfi oldu?unu, bu nedenle de kamu oyunda büyük tepki ile kar??land?klar?n? ve sonunda ortadan kald?r?ld?klar?n? biliyoruz. ?ngiltere’nin ?stanbul’daki Yüksek Komiseri Calthrope dahi bu mahkemeleri bir komedi olarak nitelendirmi?ti. Ankara hükümeti ise, ?ttihatç?lara sempati beslememesine ra?men, daha ba??ndan beri bu mahkemelere kar?? ç?km??, faaliyetlerinin durdurulmas?n? istemi? ve daha sonra da , Ermenilere katliam uygulad??? iddias?yla idam edilen Bo?azl?yan Kaymakam?n?n e?ine maa? ba?lanm??t?r.
Osmanl? Hükümeti politikas?n? aynen benimsemek durumunda olan Takvim-i Vekâyi gazetesi Divan-? Harb-i Örfilerdeki davalar hakk?nda ki?ilerin suçlanmas?n? ön plana ç?karan baz? yay?nlar yapm??t?. Ermeni tarihçi Vahank Dadrian sonradan bu yay?nlar? Ermeni “soyk?r?m?n?n” kan?t? olarak göstermeye çal??m??t?r; onun ç?ra?? durumunda olan Taner Akçam da bu yolda çal??maktad?r.
Bu arada Türkiye’de Divan-? Harb-i Örfiler hakk?nda kitaplar bulundu?unu, bunlar?n sonuncusunun Türk Tarih Kurumu taraf?ndan bu y?l yay?mlanan Ferudun Ata ”??gal ?stanbul’unda Tehcir Uygulamalar?” ba?l?kl? kitab? oldu?unu, ayr?ca Prof. Dr. Süleyman Beyo?lu’nun da ayn? konuda bir incelemesinin yay?nlanmas?n?n beklendi?ini belirtelim.

Te?kilat-? Mahsusa’ya gelince, Birinci Dünya Sava?? s?ras?nda baz? gizli görevler üstlenmi? bulunan bu örgüt hakk?nda mevcut bilgiler Ermenileri ortadan kald?rmak amac?yla kurulmam?? oldu?unu göstermektedir. Bu iddian?n, Yahudi Holokostu ile Ermeni “soyk?r?m?” aras?nda benzerlik kurmak ve böylelikle sözde soyk?r?m?n kabulünü kolayla?t?rmak gibi bir yol izleyen Ermeni tarihçilerinin, Nazi Almanyas?nda Yahudileri ortadan kald?rmak için özel bir örgüt mevcut oldu?unu dikkate alarak Osmanl? ?mparatorlu?u içinde böyle bir örgüt bulmaya çal??t?klar? ve bu amaçla da Te?kilat-? Mahsusa’y? öne sürdükleri anla??lmaktad?r.
1920 y?l?nda Aram Andonyan adl? bir Ermeni taraf?ndan yaz?lan ve Naim Bey’in An?lar? ba?l???n? ta??yan bir kitap, Talat Pa?a’n?n Ermenilerin katledilmesi için baz? vilayetlere telgraf gönderdi?ini ileri sürüyor ve bu sözde telgraf metinlerini de yay?ml?yordu. Bu kitap y?llarca Ermenilerin Osmanl? Hükümeti taraf?ndan katlettirildi?inin delili olarak kabul edildi. 1983 y?l?nda ?inasi Orel ve Süreyya Yuca taraf?ndan yay?mlanan ve daha sonra ?ngilizce ve Frans?zca’ya çevrilen “Ermenilerce Talat Pa?aya Atfedilen Telgraflar?n Gerçek Yüzü” ba?l?kl? kitap söz konusu telgraflar?n sahte oldu?unu kesin bir ?ekilde ortaya koydu. Bu kitab?n yay?mlanmas?ndan sonra soyk?r?m? iddias?nda bulunan yaz?larda Talat Pa?a “telgraflar?na” yap?lan at?flar yava? yava? ortadan kalkt?.
Görüldü?ü üzere Prof Guenter Lewy’nin ileri sürdü?ü hususlar yeni de?ildir ve Türkiye’de Ermeni sorunu konusunda çal??an herkes bunlar? bilir. Ancak bunlar yabanc? memleketlerde pek bilinmez. Oralarda geçerli görü?ler, k?saca, Türklerin Ermenileri soyk?r?m?na u?ratt?klar?, bu süreç içinde Te?kilat-? Mahsusa’n?n Ermenileri ortadan kald?rmakla görevlendirdi?i ve bu olaylar?n kan?t?n?n da Divan-? Harb-i Örfi kararlar?nda oldu?u merkezindedir.
Yabanc? ülkelere bu yanl?? fikirlerin yerle?mesinin ba?l?ca iki nedeni vard?r. Birincisi Ermeni konusunda çal??an Türk bilim adamlar?n?n büyük ço?unlu?unun eserlerini Türkçe yazmas?d?r. Yabanc? dilde yaz?lan veya bu dillere çevrilen az say?daki eser de etkili bir da??t?m yap?lamad??? için fazla yank? uyand?rmam??t?r. ?kinci neden Ermeni sorunun ve bu arada 1915 tehcirinin köken ve sonuçlar?n? tarafs?z bir ?ekilde ortaya koyan yabanc? bilim adamlar?n?n Ermeniler taraf?ndan düzenlenen karalama kampanyalar?na maruz kalmalar?, evlerinin bile bombalanmas? gibi baz? eylemler sonucunda pasifiye edilmi? olmalar?, di?er bir deyimle art?k bu konuda çal??mamalar?d?r. Bunun tek istisnas? Amerika’da Louisville Üniversitesinde profesör olan Justin McCarthy dir. ?imdi Guenter Lewy gibi sayg?n bir bilim adam?n?n ayn? yolu izlemesi çok önemli bir geli?me olmu?tur.
Bu konuda bir di?er önemli haber Prof. Lewy’n?n bu y?l içinde “The Armenian Massacres in Ottoman Turkey: A Disputed Genocide” (Osmanl? Türkiye’sinde Ermeni K?y?m?: Tart??mal? Bir Soyk?r?m ) ba?l???n? ta??yan bir kitab?n?n yay?mlanacak olmas?d?r. Kitab?n ba?l??? içeri?i hakk?nda yeterince fikir vermektedir. Nitekim Disapora Ermenileri daha bu kitap yay?mlanmadan önce aleyhinde bir e-mail kampanyas? ba?latm??lard?r. Lewy’nin yukar?da inceledi?imiz makalesi hakk?nda da Middle East Quarterly Dergisine protesto e-mailleri gönderilmektedir.
Bu vesileyle okuyucular?m?zdan arzu edenlerin gerek Middle East Quarterly gerekse Lewy’nin kitab?n? yay?mlayacak olan ABD’de Utah Üniversitesine, Lewy’nin Ermeni soyk?r?m? iddialar?n? bilimsel ve tarafs?z bir ?ekilde incelemesinden duyulan memnuniyeti ve takdiri belirten e-mailler göndermeleri yararl? olacakt?r.

Middle East Quarterly editörünün e-mail adresi : mrubin@aei.org
Utah Üniversitesi direktörünün e-mail adresi : michael.spooner@usu.edu

Guenter Lewy’nin yukar?da inceledi?imiz makalesinin ?ngilizce orijinali Google’dan veya di?er bir arama motoru arac?l???yla girilebilecek Middle East Quarterly sitesinde bulunabilir.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.