Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

KARABAG SORUNUNDA SON GEL??MELER

Ömer Engin LÜTEM, Emekli Büyükelçi
24 2006 - ?KSAREN
Diğer Makaleler

!ßÈÀ="justify">Bir süreden beri gerek Ermen?stan gerek Azerbaycan'da Karabag sorunun çözümü hakk?nda iyimser beyanlarda bukunuldu?u görülüyor. Ancak  çözüm için  hangi esaslar?n öngörüldü?ü hakk?nda bilgi verilmiyordu.
 
Bir kaç gün önce Azerbaycan'?n Assa Irade gazetesinde taraflar?n üzerinde görü?me yapt?klar? esaslar hakk?nda bilgi veren bir yaz? ç?kt?.
 
Bunlara de?inmeden önce okuyucular?m?za Karaba?'?n Sovyetler Birli??i döneminde Azerbaycan'a ba?l? özerk bir bölge oldu?unu, ayr?ca 19 asr?n ortasalar?na kadar bu bölgenin, ad?ndan da anla??laca?? üzere, bir Azerbaycan topra?? oldu?unu, Ruslar?n styratejik nedeenlerle bölgeye Ermenileri yerle?tirip  Azereilerin çp?unlu?unu  ba?ka yewrlere gönderdi?ini, bu ?ekilde  Ermenilerin  Karaba?'da ço?unlu?u ele geçirdiklerin? hat?rlatal?m.   ?ki  ülkeni 1991 y?l?nda ba??ms?z olduktan sonra Karaba? nedeniyle sava?t?klar?n?, Azerilerin bu sava?? kaybetmesi sonunda
Karaba? gibi Karaba?'? çevreleyen yedi  Azeri rayonunun da   (rayon= ?lden küçük ilçeden büy?ük bir idari bölge)   Ermeniler taraf?ndan i?gal edildi?ini ve buralar oturan yakla??k bir milyon Azerinin de kaçmak durumunda kald???n? ve halen Azerbaycan'da  mülteci  olarak  ya?ad???n? da belirttelim .
 
Ermeniler sözkonuswu yedi rayonun Azerbaucan'a aidiyetini kabul etmekle beraber bunlar?n Karaba?'?n güvenli?ini sa?lamak amac?yla i?gal edildi?ini iddia  etmektedirler.  Asl?nda Karaba? sorunun çözümüne i?ilkin müzakerelerde bir koz olarak kullanmak amac?yla bu rayonlar? i?gal etmi? olduklar? bunlar?n Azerbaycan'a iadesi kar??l???nda Karaba?'a sahip olmay? planlad?klar? bilinmektedir. bilinmektedir. Nitekim halen üzerinde çal???lan plan?n da bu dü?ünceden esinlendi?i görülmektedir.
 
Assa ?rade gazetesinde ç?kan habere göre öngörülen çözümün ana hatlar? ?öyledir:
 
Ermenistan önce yedi rayondan üçünü (Fuzuli, Akdam ve Cebrail) bo?altacakt?r. Azerbaycan ise halen kapal? olan Ermenistan'a ula??m yollar?n? (kara ve demir yollar?n?) açacakt?r.
 
Daha ileri bir tarihte Ermenistan Kubatl? ve Zengilan rayonlar?n? bo?altacakt?r. Azerbaycan'?n Ermeni toprakar?yla ayr?lm?? olan Nahcivan özerk bölgesine kara yolundan ula?mas? sa?lanacakt?r.
 
Böylece bo?alt?lan be? rayon ahalisi Azerilerin evclerine dönmesine izin verilecek ve bu bölgelere bar?? gücü askerleri yerle?ttirilecvektir.
 
Karaba?'?n statüsü hakk?nda anla?maya ver?lmas?ndan sonra Ermenistan Kelbecer rayonun bo?altacakt?r. Son rayon olan Laçin ise  bir süre Ermenistan'?n elinde kalacakt?r. ( Laçin bölgesnden geçen bir kor?dor Karaba?^Ermenistan'a ba?lamakta oldu?undan Ermenistan bu rayonu mümkün oldu?u kadar uzun bir süre elinde bulundurmak istemektedir.)
 
Karaba?'?n statüsünün asaptanmas?, di?er bir deyimle ba??ms?z olmas? veya Ermenistan'a ba?lanmas? veya Azerbaycan'a ba?l? durumunun sürmesi, referandumla  olacakt?r. . Ancak taraflar referandumun na zaman yap?laca?? hususunda henüz bir anla?maya varamam??lard?r. Ermenistan referendumun en geç be? y?l içinde yap?lnas?n? isterken Azeriler, kendi kamu oylar?n? yat??t?rmak için olacak,  15-29 y?ll?k bir süre öngörmektedirler.
Gerçekle?ti?i taktirde bu plan?n ?u sonuçlar gö?uraca?? görülmektedir.
Halen Karaba? ahalisi tamamen Ermenidir.  Sava?tan önce bu gölgeye ya?ayan Azeriler geri dönseler de Ermeniler ço?unlu?u el tutmaya devam edecekjlerdir. . O nedenle regerendumun Karaba?'?n Ermenistan'a ba?lanmas? sonucunu vermesi gayet normaldir. Baz? Azeri çevreleri 15-20 y?l sonra Azerbaycan'?n ekonom?k alanda çok güçlü hale gelece?in , ve bu nedenle de Karaba?l? Ermenilerin Azerbaycan'a kat?lmak lehinde oy kullanacaklar?n? dü?ündükleri anla??lmaktad?r. Ancal 15-20 y?l sonra Ermenistan'?n da Fransa ve ABD gibi daima Ermenilerin yan?nda yer alan ülkelerle diasporadan gelecek yard?mlarla ekonomik bak?mdan güçlenmesi olas?d?r.
 
Sonuç olareak bu günkü müzakereler ba?ar?l? olursa   Azerbaycan'?n yedi rayona  kar??l?k  Karaba?'? Ermenistan'a b?rakaca??  anla??lmaktad?r.
 
Karaba? sorunun çözümü sürecinde Türkiye'den ne gibi bir katk? istendi?ine dair ?u safhada bir bilgi yoktur. Türkiye'nin Ermenistan ile olan s?n?r?n? bu ülkenin Kelbecer'i i?gali üzerine kapad??? hat?rland???nda  çözümün Türkiye'n?n s?n?rlar? açmas?n? da gündeme getirece?i anla??lmaktad?or. Esasen Ermenistan Azerbaycan ile olan s?n?r?n kapal?n olmas?ndan ziyade, kendisinbi Avrupa'ya ba?l?yan en k?sa yol olan Türkiye s?n?r?n?n kapal? olams?ndan  ??kayet etmektedir. O itibarla Türk s?n?r?n?n aç?lmas?nda israrl? olacak ve AB ve ABD taraf?ndan da desteklenecekt?r. 
 
Türkiye'nin s?n?r?n? açmas? Karaba? sorunun çözümünü kolayla?t?raca??nda ?üphe yoktur. Ancak Türkiye'nin Ertmenistan ile olan ba?l?ca sorunu Karaba? de?il Ermenistan'?n Türkiye'nin toprak bütünlü?ünü tan?mamas? ve
Türkiye'ye kar?? soyk?r?m suçlamalar?nda bulunmas?d?r. Türkiye s?n?rlar?n? kapamak sureti?yle elde etti?i kozu  sadece Karaba? için de?il bu iki sorunun da çözümünde kullanmak durumundad?r.
 
 

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.