Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

KARABA? SORUNU ÇÖZÜMLEN?YOR MU ?

Ömer Engin LÜTEM, Emekli Büyükelçi
14 2005 - ?KSAREN
Diğer Makaleler

="justify">Son günlerde yabanc? bas?nda ve özellikle Ermeni bas?n?nda yer alan haberlere göre Karaba? sorununun çözümü yönünde  Ermenistan ve Azerbaycan aras?nda baz? önemli noktalarda ilke mutabakat?na var?lm?? bulunmaktad?r.

%bi, Sovyetler Birli?i’nin da??lma sürecinde,  Azerbaycan’a ba?l? özerk bir bölge olan ve nüfusunun ço?unlu?u Ermenilerden olu?an Karaba? Azerbaycan’dan ayr?larak Ermenistan’a ba?lanmak istemi?, bu nedenle ç?kan silahl? çat??malarda Azerbaycan önce Karaba? üzerindeki kontrolünü kaybetmi?  sonra da bu bölgeyi çevreleyen yedi Azerbaycan rayonu Ermenilerce i?gal edilmi?ti. (Rayon Sovyetler Birli?i’nin bir idari birimidir. ?lçeden büyük, ilden küçüktür.)

Var?lan mutabakata göre Ermenistan söz konusu yedi Azeri rayonunun be?inden (Kubatl?, Zengilan, Cebrail, Füzuli ve Agdam) çekilmeyi kabul etmi?tir. Buna kar??l?k Ermenistan ile Karaba? aras?nda bir tür köprü olu?turan Laçin rayonu  Ermenistan’da kalacakt?r. Kelbecer rayonun da, bir süre için olsun, Ermeni kontrolünde kalaca?? anla??lmaktad?r.

Karaba?’da 10 veya 15 y?l sonra yap?lacak bir referandumla bu bölgenin ba??ms?z m? olaca??, Ermenistan’a m? kat?laca?? veya Azerbaycan’a ba?l? kalmaya devam m? edece?i kararla?t?r?lacakt?r.

Halen say?lar? bir milyon kadar oldu?u belirtilen Azeri kaçk?nlar (mülteciler) Ermenilerin çekildi?i rayonlardaki  evlerine döneceklerdir. ?ade edilmeyen iki rayon ile Karaba? bölgesinden kaçan Azerilerin yerlerine dönüp dönemeyecekleri hususu henüz belirsizdir.

Bu bölgeye bir uluslararas? bar?? gücü yerle?tirilecektir. Minsk Grubu üyeleri bu güce asker vermeyecektir. Azerbaycan kurulacak bar?? gücü içinde Rus askerlerinin bulunmamas?n? istemektedir. Ermenistan’da bu güç içinde Türk askeri olmamas?n? talep etmektedir. Minsk Grubu üyelerinin bar?? gücüne asker vermemesi formülüyle iki taraf?n  istekleri yerine getirilmi? olmaktad?r. Ancak bu formül, ABD ve Fransa gibi  Minsk Grubun di?er üyelerini de bar?? gücünün d???nda b?rakmaktad?r. Bu arada Rusya’n?n Ermenistan’da bir askeri üssü oldu?unu, ayr?ca Ermenistan s?n?rlar?n?n Rus askerlerince korundu?u  hat?rland???nda sözkonusu bar?? gücü içinde Rus askerlerinin bulunmamas?n?n fazla bir önemi olmad??? görülmektedir.

Mutabakat noktalar?ndan b iri de Ermenistan ve Azerbaycan aras?nda kesin anla?maya var?lmas?ndan sonra Türkiye ve Azerbaycan Ermenistan ile olan kara s?n?r kap?lar?n? açmalar?d?r.  

Önemli bir nokta Nahcivan Bölgesi’nin   Azerbaycan’a bir yol ile ba?lanacak olmas?d?r.  Bu yol Nahcivan ?ehrinden sonra Ermenistan’daki Goris kasabas?na, oradan hukuken Azerbaycan topra?? olan Laçin ?ehrine, oradan da Karaba?’?n Hankendi (Stapanakert)  ve Su?a (?u?i)  ?ehirlerinden geçtikten sonra Azerbaycan’?n Akdam ?ehrine ula?acakt?r. Bu yol uluslararas? bar?? gücü taraf?ndan kontrol edilecektir. Daha önce Nahcivan ve Azerbaycan’? birle?tirmek üzere dü?ünülen, güneyde, ?ran s?n?r?ndaki Megri’den geçen yol önerisinden vazgeçildi?i anla??lmaktad?r.

Yukar?da de?indi?imiz gibi bunlar sadece üzerinde mutabakat olan baz?  noktalard?r. ?ki ülkenin devlet ba?kanlar? 27 A?ustos’ta Ba??ms?z Devletler Toplulu?u ülkelerinin Kazan ?ehrindeki bir toplant?s? münasebetiyle bir araya gelecekler ve bu  konuyu  da ele alacaklard?r. Ancak bas?n haberlerine göre, taraflar?n Azerbaycan seçimlerinden, hatta y?l sonundan önce nihai bir anla?maya varmalar? beklenmemektedir. Yukar?da aç?klanan önerilerin Azerbaycan, Ermenistan ve Türkiye üzerinde ne gibi etkileri olaca?? konusuna yar?n de?inece?iz.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.