Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

ERMEN?STAN?LA ÖNKO?ULSUZ ?L??K? KURULMASI

Ömer Engin LÜTEM, Emekli Büyükelçi
22 2008 - ERAREN
Diğer Makaleler

!âJĞ="justify">Cumhuriyet Gazetesinden Leyla Tav?ano?lu’nun Ermenistan D??i?leri Bakan Yard?mc?s? Arman Kirakosyan ile yapt??? söyle?i bu gazetede 20 Ocak tarihinde “Hiçbir Önko?ulumuz Yok” ba?l???yla yay?mland?.

Kirakosyan geçen y?l bu günlerde Hrant Dink’in cenaze törenine kat?lmak üzere ?stanbul’a gelmi?,  verdi?i beyanlarda ülkesinin Türkiye ile önko?ulsuz diplomatik ili?ki kurmaya haz?r oldu?unu ifade etmi?, bu sözleri Ermenistan’?n y?llard?r bilinen tutumunu ifade etmesine ra?men,  sanki yeni bir politika gibi alg?lanarak baz? gazetelerimizin man?etlerine ta??nm??t?. Bu yan?lg?y? düzeltebilmek üzere 25 Ocak’ta bu kö?ede “Önko?ulsuz Diplomatik ?li?ki Teklifi ve Türk Bas?n?n Tepkileri “ba?l???n? ta??yan bir yaz? yay?mlam??t?k. Söz konusu yaz? bugün de güncelli?ini korumakla birlikte Kirakosyan “Önko?ulsuz ?li?ki” önerisini tekrarlad???ndan bizim de bu konuyu yeniden ele almam?zda yarar bulunmaktad?r.

Önce Türkiye ve Ermenistan aras?ndaki sorunlar? tan?mlamakla ba?layal?m.

Birinci sorun  iki ülkenin birbirlerinin toprak bütünlü?ünü (veya s?n?rlar?n?n dokunulmazl???n?)  tan?malar?d?r. Bu tan?ma olmadan,  taraflar?n  normal ili?ki kurmas? makul de?ildir.  Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki s?n?r 1921 Kars antla?mas?yla saptanm??t?r. Bu antla?ma  Ermenistan taraf?ndan  imzalanm?? olup  halen de geçerlidir. Durum böyle olmakla beraber Ermenistan Hükümeti, 1992 y?l?ndan bu yana,  taraflar?n birbirlerinin toprak bütünlü?ünü tan?d???n? ifade eden bir belge imzalamaktan kaç?nm??t?r. Ermeni yetkililerin zaman zaman ?ifahen Kars Antla?mas?n?n geçerli oldu?u ?eklindeki ?ifahi beyanlar? da Türkiye taraf?ndan yeterli bulunmam??t?r.  Bu konuda Ermenistan Anayasas?n?n ayr?lmaz  bir parças? olarak kabul edilen 1990 tarihli Ba??ms?zl?k Bildirgesi’nde Do?u Anadolu’nun  Bat? Ermenistan olarak tan?mlanmas?n?n Ermenistan’?n  Türkiye’nin toprak bütünlü?ünü tan?mak istememesinin as?l nedeni oldu?u anla??lmaktad?r. Di?er bir deyimle bu konuda imzalanacak bir belgenin Ermenistan Anayasas?na ayk?r? oldu?u, a??r? milliyetçi çevreler taraf?ndan kolayl?kla ileri sürülebilir.

?kinci sorun soyk?r?m iddialar?d?r. Yukar?da de?indi?imiz Ba??ms?zl?k Bildirgesi soyk?r?m iddialar?n?n uluslararas? alanda tan?nmas?na çal???lmas?n?n bir görev oldu?unu belirtmektedir.  Soyk?r?m iddialar?n?n tan?nmas? için, Diaspora Ermenileri kadar olmasa da, Ermenistan Hükümetinin de çaba gösterdi?i bilinmektedir. Mesela, son olarak  D??i?leri Bakan? Vartan Oskanyan  geçen Ekim ay?nda ABD Temsilciler Meclis Ba?kan? Nancy Pelosi’ye bir mektup göndererek, Ermeni soyk?r?m iddialar?yla ilgi 106 say?l? tasar?n?n kabulünü istemi?tir. Oysa Kirakosyan Ermenistan hükümetinin bu tür faaliyetlerle hiç ilgisi yokmu? kan?s?n? veren bir üslupla konu?makta ve ayr?ca Ermenistan’?n diaspora Ermenilerine bask? yapacak gücü olmad???n? ileri sürmektedir.

Üçüncü sorun Karaba?’d?r. Bilindi?i üzere Ermenistan güçleri hukuken Azerbaycan’a ba?l? olan Karaba?’dan ba?ka bu bölgeyi çevreleyen yedi Azerbaycan ilini i?gal etmi? ve burada ya?ayan yakla??k bir milyon Azeri’nin anayurtlar?n? terk ederek Azerbaycan’a kaçmas?na neden olmu?tur.  Türkiye, güçlü tarihsel, etnik ve kültürel ba?lar? nedeniyle  bu anla?mazl?kta Azerbaycan’? desteklemi?tir. Di?er yandan Azerbaycan topraklar?n?n Ermeni güçleri taraf?ndan i?galinin durdurulmas? amac?yla da 1993 y?l?nda Ermenistan ile olan kara s?n?r?n? kapatm??t?r. Bu konuda Kirakosyan Türkiye’nin AG?T üyesi olmas? nedeniyle iki tarafla da e?it ili?kiler içinde olmas? gerekti?ini ileri sürmekteyse de bu  görü?ünün hukuksal bir temeli yoktur.

Türkiye yukar?da de?indi?imiz üç sorunun çözümlenmesi ko?uluyla Ermenistan’la normal ili?kiler kurmaya haz?rd?r. Buna kar??l?k Ermenistan, y?llardan beri  “önko?ulsuz”  ili?ki kurulmas?n? istemektedir. Bunun anlam? Ermenistan’?n Türkiye ile diplomatik ili?ki kurduktan ve s?n?rlar aç?ld?ktan sonra Türkiye’nin toprak bütünlü?ünü tan?mamaya, soyk?r?m iddialar?n? ileri sürmeye ve  Karaba? ve etraf?ndaki Azerbaycan topraklar?n? i?gal etmeye devam edecek olmas?d?r. K?saca Ermenistan hiçbir ?ey vermeden her ?eyi almak istemekte bunun için de konuyu bilmeyenlerde olumlu bir etki yaratan “ önko?ulsuz ili?ki” formülünden yararlanmaya çal??maktad?r. 

Ne var ki Ermenistan’?n y?llardan beri izledi?i bu politika Türkiye ve Azerbaycan’la olan sorunlar?n? çözmedikten ba?ka ülkenin Güney Kafkasya ülkeleri aras?ndaki i?birli?i d???nda kalmas?na neden olmu?tur. Ermenistan’?n ç?karlar?, önümüzdeki ay yap?lacak olan ba?kanl?k seçimlerinden sonra iktidara gelecek yeni hükümetin bu duruma son verecek gerçekçi bir politika izlemesini gerektirmektedir.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.