Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

13 MART 2008 TAR?H?NDE NEU ZÜRCHER ZE?TUNG?DA (NZZ) YAYIMLANAN V?CKEN CHETERYAN?IN MAKALES? HAKKINDA

Pulat TACAR, Emekli Büyükelçi
18 2008 - ERAREN
Diğer Makaleler

.DŠ€?p="justify">27 ?ubat 2008-1 Mart 2008 tarihleri aras?nda Cenevre’de yap?ld???n? NZZ’de ç?kan makaleden ö?rendi?imiz  toplant?y?  ABD’deki  Ermeni gruplar? aras?nda  diyalogun yarar?na inand?klar?n? söyleyenlerin ve onlara yak?n olanlar?n   düzenlendi?i anla??l?yor.

Makalede  ad? geçen Gérard Libardian  “olaylar?n soyk?r?m? olup olmad???n?n tart???lmas?n?n ortak çal??malar? felç etti?ini” söylemi?. Hak veriyorum.  Soyk?r?m? hukuksal bir terim. Bosna  davas?nda Uluslararas? Adalet Divan?n?n verdi?i kararda özel kas?t  dolus specialis    ölçütünün  ne kadar yüksek tutuldu?unu   akademisyen Ermeniler de  çok iyi bilirler.  Bu nedenle  tarihsel gerçek  ve tarihsel verilerin yorumu konusunda taraflar?n   dü?üncelerinin daha iyi anla??lmas? için ellerindeki  verileri ve belgeleri  masaya yat?rs?nlar  ve  bunlar birlikte yay?mlans?n.. Taraflar  farkl? görü?lerden  korkmas?nlar. Böylece dogma yarat?lmas? önlenir ve tarih bilimi  geli?tirilmi? olur.   

Olaylar?n soyk?r?m? olup olmad???na  tarihçiler   de?il  yetkili mahkeme karar verir. Üzerinde uzla?ma sa?lanamayacak olan  soyk?r?m?  kelimesi hukukçular?n karar?na  b?rak?ls?n. Ama,  tarihçiler, sosyologlar, antropologlar  örne?in trajik olaylardan söz edebilirler. K?y?m sözcü?ü de kullan?l?yor zaten. O dönemde Ermeni olsun, Müslüman Türk veya Kürt olsun, tüm Osmanl? yurtta?lar?n?n büyük ac?lar çekti?i bir yads?namaz. Türk devletinin ve yetkililerinin 1915-1916 döneminde  büyük bir felaket ya?ad?klar?n? inkar ettikleri ise gerçek d??? bir ifade. Ermeniler  isterlerse  buna  büyük felaket  anlam?nda “metz ye?ern” demeye devam  etsinler. Görü?lerini bugünden yar?na de?i?tirsinler  demiyorum. Ama  diyalog ve ara?t?rmalar sürsün; farkl? dü?ünenler, neden farkl? dü?ündüklerini birbirlerine aç?klas?nlar.  Biraz uzun sürer ama, sonunda yarar?n? hep birlikte görürüz. Geçen y?l  fanatik bir katil taraf?ndan öldürülen arkada??m Hrant Dink te böyle dü?ünüyordu.

Makalede ad? an?lan Amerikal? akademisyen Fatma Müge Göçek’in görü?leri buralarda   biliniyor; istedi?i gibi dü?ünmekte özgürdür. Ama,  “Ermeni sorunu ile ilk kez ABD’deki e?itimi s?ras?nda bir bayan?n kendisi ile konu?mas? s?ras?nda  kar??la?t???”  iddias? bana  pek inand?r?c? gelmedi. Göçek’in belirli bir ya?? var. 1970’li y?llarda  Ermeni terör örgütü ASALA taraf?ndan  öldürülen Türk diplomatlar?  konusunda  hiç bir ?ey duymam?? m?yd? bu bayan.?  Özetle, propaganda kokan veya belirli bir amaca hizmet etti?i  a?ikar olan  söylemler,  söyleyenin  samimi olmad???n? gösterir. ?nsan bir kez inand?r?c?l???n? kaybederse, sonra ona kimse güvenmez.


Ermeni-Türk akademisyenleri Çal??tay?n?  düzenleyen  iki Ermeni akademisyen ile bir Ermeni tezi destekleyicisi  Türk  as?ll?  Amerikal?  akademisyen ad? verilmi?  makalede. Öbür kat?l?mc?lar kimdir?  Türkiye’de bu konuda  binlerce makale ve kitap yay?mland?. Bir de Ermeni Ara?t?rmalar? Enstitüsi var. Bunlar toplant?ya davet edildi mi?  Yoksa  diyalog ad? alt?nda, sadece  bir taraf?n görü?lerini  savunanlar m?  oraya davetliydi?

Gene de  her türlü diyalogu ve hatta diyalog ba?lang?c?n? yararl? görürüm. Ama diyalogun,   varl???n?  d??a gösterebilmek için düzenlenen  bir monolog niteli?i ta??mamas? laz?m.   Bu diyalog ta Viyana’da ba?lat?lan  Türk Ermeni Diyalogu.  gibi  sonuçsuz kalmas?n. Orada  taraflar birbirlerine  görü?lerini destekleyen belgeleri vereceklerdi. Bunlar birlikte yay?mjlanacakt?. Türk taraf? belgelerini  verdi. .Ermeni taraf? ald?., ama kendi belgelerini vermeden kaçt?. Özetle  diyalogun ba?ar?l? olmas? için kar??t görü?lerin  de özgürce  ve yap?c? biçimde  dile getirilmesini sa?layacak bir platform olu?turmak laz?m. Göstermelik de?il.

[1]  UNESCO Türkiye Milli Komisyonu eski Ba?kanvekili


ORTAK B?R TAR?H YAZMAK: ERMEN?-TÜRK GEÇM???NE ?L??K?N B?R ARA?TIRMA PROJES?

13 Mart 2008 Dünü ?sviçre’nin  Neue Zürcher Zeitung Gazetesinde  Yay?mlanan  Almanca Makalenin Çevirisi

Ermeni-Türk Akademisyenleri  Çal??tay? üyeleri,  Ermeniler ile Türklerin ortak geçmi?ini birlikte ara?t?rmak istiyor. Bu çal??ma sadece Ermenilerin maruz kald?klar?  katliam konusuna odaklanmam??t?, ama  bu konu gene de  a??rl?k ta??d?.

Yazan :  Vicken Çetaryan (Cenevre’de  serbest gazeteci)

 Cenevre Üniversitesinin Uluslararas? ?li?kiler ve  Kalk?nma Yüksek ?ncelemeler Enstitüsünde   düzenlenen  bu çal??man?n ilk bak??ta ola?an d??? bir yan? yoktu.
Kat?lanlar  sadece   bir  ortak  Ermeni Türk tarih yaz?m?n? geli?tirmek istiyorlard?.. 27 ?ubat 2008’den 1 Mart 2008 tarihine kadar yap?lan bu toplant?ya çe?itli  etnik kökenlere ve Üniversitelere mensup 25 akademisyen kat?ld?. Amaçlar? 1908  Jöntürk  Devriminin  ve buna kat?lan ?ttihat ve Terakki F?rkas?n?n  amaçlar?n?  ara?t?rmakt?.

De?i?ik görü?leri göz önünde tutmak

Osmanl? ?mparatorlu?u Ermenilerinin maruz kald??? katliamdan on y?llarca sonra, olup bitenler konusundaki tart??malarda görü?  ayr?l?klar? var.  Ermeni örgütleri, tarihi kan?tlara dayanarak bunun  20. yüzy?l?n ilk   sistematik soyk?r?m? oldu?unu ileri sürüyorlar. Türkiye’nin resmi görü?ü ise bu bak?? aç?s?na itiraz ediyor  ve soyk?r?m? tezini  ortadan kald?rmak için büyük çabalar? harc?yor.  Osmanl?  ?mparatorlu?u Ermenileri konusundaki tarih yaz?m?n?n  1915-1917 y?llar? aras?ndaki olaylar?n soyk?r?m? olup olmad???na odaklanmas?n?n nedeni bu. Türkiye’deki politikac?lar bu konudaki tart??man?n siyasalla?t?r?lmamas?n? ve tarihçilere b?rak?lmas?n? sürekli olarak talep ediyorlar.

??te 2000 y?l?nda çok say?da ara?t?rmac? tam bu nedenle bir araya geldi. ?ikago Üniversitesinde Siyasal Bilimler Profesörü olan  Ronald Grigor Suny  Ermeni/Türk  Çal??tay?n?n hayata geçmesine önayak oldu. Bir ortak Ermeni-Türk  tarih yaz?m? tasar?s? önemliydi.  Suny, “ Ermenilerin bir  anlat?m? var, Türklerin bir ba?ka anlat?m?. Geçmi?in tümünü görmek için tüm görü?leri bir araya getirmek laz?m”  diyor.  Grup çal??malar?n?  kamu oyuna kapal? olarak yürütme karar?n? ald?. Suny “toplant?lar aç?k olsayd?, kat?lmac?lar  dü?üncelerini tamamen özgür olarak ileri süremiyecek ve  tart??amayacaklard?” diyor.

Soyk?r?m?n?n sonuçlar?

O zamandan bu yana proje ilerledi. Yeni bir ara?t?rma konusu projeye eklendi.Yeni bir ara?t?rma grubu olu?turuldu. Cenevre’deki Konferans alt?nc? oturumdu.  Amerika’dan oldu?u gibi Avrupa’dan ve Türkiye ‘den de kat?lmac?lar vard?. Bu konudaki  en önemli konular ?unlard? , öyle olmaya devam da  ediyorlar:  Soyk?r?m? neden vuku buldu? Soyk?r?m?n?n tarihsel ko?ullar? neydi?  Sözü edilen ?ttihat ve Terakki Komitesinin haz?rlanm?? bir plan? var m?yd??   Tam olarak hangi olaylar geli?ti?

Fatma Müge Göçek, Ann Arbor’da Michigan Üniversitesinde Sosyoloji profesörü. O da Suny gibi bu Çal??tay’?n kurucular?ndan. Soyk?r?m? kavram?n?u kullanmak istemiyor; ama  do?ru olmad??? için de?il. Bunun nedeni olarak kendi deneyimini  anlat?yor. Kendisi Ermeni sorunu ile ilk kez ABD’deki ö?renimi s?ras?nda kar?? kar??ya gelmi?. Bir konferans s?ras?nda ya?l? bir Ermeni kad?n kendisinin Ermeni   katliam? konusundaki sorumlulu?u hakk?nda konu?mu?. Gökçek, sadece kendi ülkesinin Ermenilerinin kaderi konusunda  hiç bir fikri olmamams?na ?a??rmam??, ayr?ca “ kendi tarihi   konusundaki suskunlu?a da” hayret etmi?. Kendi sözleri bunlar.
Sosyolog olarak bu olgunun nedenini anlamak istemi?. Çal??tay’?n Türkiye ve Türkler için de Ermeniler için de çok önemli oldu?unu söylüyor. Türk devleti  o dönemdeki olaylar? neden inkar ediyor?  Nas?l oluyor da   Türkiye’de kurumlar?n en az demokrat?  olan ordu, demokrasinin güvencesi olabiliyor? Bunun cevaplar?n? bulmak için Osmanl?  Devletinin da??ld??? döneme geri gitmek gerekir.

Etnik ayr?mc?l?k  çizgileri yok

Bununla birlikte, Göçek’in sorular? daha da ileri gidiyor. .Devlet,  Ermenilerin maruz kald???  katliamda  uygulad??? ?iddet  için af  dilememi?tir. Etnik ve siyasal az?nl?klar  bunun ac?s?n?  bugün bile  çekiyorlar.  Soyk?r?m? bunun da ötesinde, Türkiye’deki  “ahlaki ba?l?l???”çökertmi?tir.   Örne?in, o dönemde Ermenilere ait olan varl?klar?n ve mallar?n ya?malanmas? bugünkü özel mülkiyet sistemine  gölgesini vurmu?tur.

Ann Arbor’da Ermeni tarihi Profesörü olan Gérard Libardian, Cenevre’de son sekiz y?ld?r yap?lan bu çal??tay, tarihi tart??may? me?rukla?t?rmaya    yarad?  dedi. Çal??tay? hayata geçiren üçüncü ki?i olan Libardian, olaylar?n soyk?r?m? olup olmad???n?n  tart???lmas?n?n  çal??malar? felç etti?i  dü?üncesinde. Bu çal??malar?n bir ba?ka somut sonucu 400 adresin yaz??ma listesine al?nm?? bulunmas?. Bu Forumda  ara?t?rma konular? oldu?u kadar  Ermeni Türk ili?kileri hakk?nda güncel konular da her gün tart???l?yor.Ancak bu süreç  ayn? zamanda  yol kazalar?na da u?rad?. Geçen y?l  Istanbul’da Ermeni Türk haftal?k gazetesi Agos’un  ba?yazar? olan Hrant Dink’in öldürülmesi  bu y?l da  a??rl???n? hissettiriyor. Dink te bu toplant?lara kat?lmaktayd?.

Ermeni Türk  Akademisyenleri  Çal??tay?  belirli bir olgunlu?a eri?mi? gözüküyor.  Cenevre’de bu toplant?lara ilk kez kat?lm?? bulunan  d??ardan gelen biri için,  görü? ayr?l?klar?n?n kat?lanlar?n  etnik farkl?l?klar?na  de?il, içeri?e ve kavramsal alana kayd???n? görmek etkileyiciydi.  Bu konudaki ilerlemenin   yenili?i  ise,   geni? aç?l? tarih yaz?m? alan?ndan,   mikro tarih alan?na geçi?. Akn/E?in (Kemaliye) kentinin tarihinin yaz?m?  ba?layacak. O kentte  Birinci Dünya Sava??na kadar Ermeniler ile Türkler bir arada ya?amaktayd?lar. ?imdi de bunlar?n tarihleri  yeniden   birbirine  dü?ümlenecek.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.