Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

SÖZDE ERMEN? SOYKIRIMININ 90. YILDÖNÜMÜNÜN ALMANYA VE ERMEN?STAN'DAK? YANKILARI

Yıldız DEVECİ BOZKUŞ
17 2005 - www.eraren.org
Diğer Makaleler

.iq0 Àellspacing="1" ceŽÿPSÖZDE ERMEN? SOYKIRIMININ 90. YILDÖNÜMÜNÜN ALMANYA VE ERMEN?STAN'DAK? YANKILARIíSözde Ermeni soyk?r?m?n?n 90. y?ldönümünün yakla?t??? bu günlerde Avrupa’da özellikle de Almanya’da diaspora faaliyetleri hareketlenmeye ba?lam??t?r.ßb">Sözde Ermeni soyk?r?m?n?n 90. y?ldönümünün yakla?t??? bu günlerde Avrupa’da özellikle de Almanya’da diaspora faaliyetleri hareketlenmeye ba?lam??t?r. Son günlerde s?k s?k Alman bas?n?na yans?yan sözde Ermeni soyk?r?m? ibaresinin ders kitaplar?ndan ç?kar?lmas?  Almanya Ermenileri Merkezi Kurulu Organizatörlü?ünde faaliyet gösteren diaspora Ermenilerini adeta aya?a kald?rm??t?r.

Dr. Raffi Bedikyan ba?kanl???ndaki Almanya Ermenileri Merkezi Kurulu daha Türkiye’nin AB’ye tam üyelik müzakereleri öncesinde Ermeni-Alman kültürel ili?kilerinin geli?tirilmesi ve sözde Ermeni soyk?r?m?n?n tüm Avrupa’da tan?nmas?na yönelik olarak Almanya’n?n Dinslaken kentinde 17-19 Aral?k 2004 tarihlerinde  Uluslararas? Ermeni Gençlik Konferans? düzenlemi?tir. Bu vesileyle Ermenistan-diaspora ili?kilerinin güçlendirilmesi ve özellikle sözde Ermeni soyk?r?m?n?n tan?nmas?na yönelik çal??malar?n aktifle?tirilmesine ili?kin gayretler, 17 Aral?k 2004 tarihinde Avrupa Parlamentosu binas? önünde Türkiye’nin üyeli?ine kar?? yap?lan yürüyü? tart???lm??t?r. Ayr?ca Almanya’daki diaspora Ermenilerinin faaliyetlerinin di?er Avrupa ülkelerindeki diaspora Eremnilerinin faaliyetlerine  oranla etkinli?inin daha az oldu?u ve bunun artt?r?lmas? bu tür toplanmalar?n ana konusunu olu?turmaktad?r.

Almanya’da okul kitaplar?nda sözde Ermeni soyk?r?m?ndan söz eden tek eyalet olan Brandenburg’ta bu konu ilk kez 2002 y?l?nda ders müfredat?na Eyaletin E?itim eski Bakan? Steffen Reiche[1] taraf?ndan konmu?tur. Alman bas?n?nda bu konunun gündeme gelmesinin ard?ndan,  politikac?lar, Almanya’n?n bu konuyla ilgili olarak devlet politikas?n? belirledikten sonra ders kitaplar?nda i?lenmesi yönünde fikir beyan etmektedirler. Özellikle de sözde Ermeni soyk?r?m? konusunda bugüne kadar kapsaml? bir çal??ma yap?lmam?? olmas?, tart??malar?n bu noktaya gelmesinde etkili olmu?tur. Tart??malar?n bu kadar yank? bulmas?n?n bir ba?ka nedeni ise, bu konunun Türkiye’nin AB’ye tam üyelik görü?meleri s?ras?nda Almanya’da gündeme getirilmemi? olmas?d?r. Bu vesileyle 3 Ekim 2005’te ba?lamas? öngörülen müzakere gündeminin yeniden hareketlendirilmesi amaçlanmaktad?r. Nitekim Almanya’da sözde Ermeni soyk?r?m? konusu yeniden ders müfredat?na al?nm??t?r.[2] Brandenburg Eyalet Ba?bakan? Matthias Platzeck, (Sosyal Demokrat Partisi-SPD) ders müfredat?nda yer alan soyk?r?m konusundaki notun kald?r?lmas?n?n gere?ini  savunarak, soyk?r?m gibi hassas bir konuya sadece Ermenilerin örnek gösterilmesinin yanl?? oldu?unu dü?ündü?ünü aç?klam??t?r. Asl?nda Platzeck’in fikirlerinin bir anda bu kadar de?i?mesinin as?l nedeni Ermeni diasporas?n?n bask?s?d?r. Özellikle Platzeck’in Ermeni Cumhuriyeti Büyükelçisi Karine Karzinyan ile yapt??? görü?me sonras?nda bu durum daha da netle?mi?tir.

Federal Almanya (Federal Alman Sosyalist Partisi-PDS) Eyalet Meclisi Grup Ba?kan? Dagmar Enkalman, her ne kadar Platzeck’in bu tutumlar? için “ba??na buyruk” ifadelerini kullansa da Platzeck’in asl?nda ba??na buyruk olmad??? ve Ermeni diasporas?n?n isteklerine göre karar ald??? ortaya ç?km??t?r. Potsdam’daki Tarih Ara?t?rma Merkezi’nin, “Ermeni soyk?r?m? Almanya genelinde ders müfredat?na girsin” yönündeki talebi ise güncelle?tirilen Ermeni sorununun önümüzdeki günlerde  bir ba?ka skandalla an?laca??n?n belirtisidir. Almanya’n?n bu tür talepleri, kendisinin Yahudilere kar?? i?ledi?i soyk?r?ma “hayali ortak” arama çabas?ndan ileri gelmektedir. ??ledi?i soyk?r?m?n tam olarak ders müfredat?nda yer  almamas?n?n önemli nedeni de budur. Almanya’da ya?ayan Ermeni nüfusunun Türk nüfusuna oranla daha etkili  oldu?u bu olaylarla bir kez daha kan?tlanm?? ve diasporan?n talepleri Almanya’daki Türk nüfusuna daha a??r basm??t?r.

Bu duruma benzer bir di?er olay ise, ABD ba?kan aday? John Kerry’nin ba?kanl?k seçimi öncesinde de ortaya at?lm??t?. ABD’deki diaspora Ermenileri, Türk bas?n?n? yan?ltan ifadelere yer vererek, Kerry’nin ba?kanl?k seçimini kazand??? takdirde, sözde Ermeni soyk?r?m?n? ABD temsilciler meclisine kabul ettirece?ini aç?klad???n? duyurmu?lard?. K?sa süre gündemde kalan bu aç?klamalar?n ard?ndan Kerry, bas?na verdi?i demeçte, kendisinin böyle bir aç?klamadan haberdar olmad???n? ifade etmi?tir. Bu ve buna benzer örnekleri ço?altmak mümkündür, 

Almanca Bas?n (Federal Almanya, Avusturya, ?sviçre)

Alman bas?n?n?n önde gelen bas?n yay?n organlar? 28,29,30 Ocak 2005 tarihlerinde sözde Ermeni soyk?r?m? konusunun ders kitaplar?ndan kald?r?lmas? ve yeniden ders kitaplar?nda yer almas? konusu ?u ba?l?klar alt?nda de?inmi?lerdir:

* Frankfurter Allgemeine Zeitung (28 Ocak 2005): 'Türk Gerçekleri'

* Die Presse (Avusturya, 28 Ocak 2005) “Türklerin Ermenilere Soyk?r?m?...'Yine Yapabiliriz’”

* Kölner Stadt-Anzeiger (28 Ocak 2005) 'Aç?k Aç?k Konu?ma F?rsat?'

* Tages Anzeiger (?sviçre, 29-30 Ocak 2005) 'Dünya Ekonomik Forumu... Schmid-Erdo?an Görü?mesi'

* Deutsche Welle (Radyo,28 Ocak 2005) 'Almanya'da Sözde Ermeni Soyk?r?m? Tart??malar?'

* Basler Zeitung (4 ?ubat 2005) 'Ermeniler Türkiye'de Hala Hassas Bir Konu'

* Frankfurter Rundschau (5 ?ubat 2005) 'Büyükelçi Soyk?r?m ?ddias?na ?tiraz Ediyor'

* Der Tagesspiegel (5 ?ubat 2005) 'Ermeniler Platzeck'e Öfkeli'

* Berliner Zeitung (7 ?ubat 2005) 'Brandenburg'da Türk Müdahalesi Yok'

* Der Tagesspiegel (8 ?ubat 2005) 'Soyk?r?m Yeniden Ders Müfredat?na Al?n?yor'

* Die Welt (9 ?ubat 2005) 'Soyk?r?m... Ermeni Örne?i'

* Berliner Zeitung (9 ?ubat 2005) 'Ders Müfredat? Tart??mas?... Platzeck Hatay? Kabulleniyor'

Türk Diplomat?n?n Tepkisi

Türkiye’nin Berlin Büyükelçisi Mehmet Ali ?rtemçelik, Brandenburg eyaletinin ders müfredat?ndaki sözde Ermeni Soyk?r?m? ibaresinin 'Türklere ve yabanc?lara yönelik sald?r?lara yol açabilece?i'ni[3] gerekçe göstererek konunun hassasiyetini dile  getirmi?tir. Büyükelçi’nin dile getirdi?i gerekçe birçok ki?i taraf?ndan çe?itli tepkilere neden olurken, halk?n büyük bir k?sm? ise bu konuyla ilgili bilginin Türk bilim adamlar?n?n da fikri al?nd?ktan sonra ne yaz?laca??na karar verilmesi yönündedir. ?rtemçelik’in de aç?klad??? gibi, bu ibare asl?nda, Türk diplomatlar?n?n bask?s? üzerine ç?kar?lmam??t?r. Zaten böyle bir durumda Türk diplomatlar?n?n sözde soyk?r?m?n kald?r?lmas?na yönelik müdahaleleri etkili olsayd?, di?er Avrupa ülkelerinin parlamentolar?nda bu yönde al?nan kararlar ortadan kald?r?l?rd?.   ?rtemçelik’in bu aç?klamalar?na ra?men, Alman bas?n? hala soyk?r?m ibaresinin Türklerin ricas? üzerine müfredattan kald?r?ld???n? ifade etmektedir.[4]

Eski Alman E?itim Bakan? Steffen Reiche’?n (SPD) da ifade etti?i gibi, Alman bas?n?nda sözde soyk?r?m ifadesinin ders müfredat?ndan ç?kar?lmas? lehimize görünse de, asl?nda bunun tam tersi söz konusudur.  Ortaya ç?kan tart??malar, ?imdiye kadar Ermeni sorunuyla ilgili  tart??malardan çok daha etkili olmu? ve bu durumda diasporay? amac?na ula?t?rm??t?r. Böylece diaspora asl?nda uluslararas? arenaya ta??mak istedi?i Ermeni sorununu bu ?ekilde gündemde tutma konusunda ba?ar?l? olmu?tur.

Ekonomik Ç?kmazdaki Ermenistan’da Sözde Soyk?r?m?n 90. Y?ldönümü Faaliyetleri

Ermeni haber ajans? Asbarez’in 27 Ocak 2005 tarihli yaz?s?nda Ermenistan Hükümeti’nin sözde Ermeni soyk?r?m?n?n 90. y?ldönümü dolay?s?yla yay?nlayaca?? kitaplara yer verilmi?tir. Yine ayn? kaynak, Ermenistan Hükümeti’nin bu konuyla ilgili faaliyetler için 36 milyon draml?k (yakla??k 77 bin USD) bir ödenek ay?rd???na da de?inmi?tir. Söz konusu yaz?, aralar?nda çe?itli yazar ve tarihçilerin eserleri, yabanc? ülkelerin soyk?r?m hakk?ndaki resmi belgeleri, Alman diplomatlar?n?n 1915-1918 aras?ndaki raporlar? ve Vahak Dadrian'?n  'Ermeni Soyk?r?m?n?n Tarihi' adl? eserini de içeren 27 kitaptan olu?maktad?r.[5] Buradaki en önemli nokta, ekonomik dar bo?azda olan Ermenistan halk?n?n, hükümetin bu faaliyetine yo?un ilgi göstermemesidir. Özellikle son dönemlerde yap?lan kamuoyu yoklamalar?nda, halk?n büyük ço?unlu?unun ve özellikle de Ermeni gençlerinin bu konuya ra?bet göstermedi?i ortaya ç?km??t?r. 90. y?ldönüm faaliyetlerine opera sanatç?s? Renato Bruson’un 5 ?ubat 2005’te Erivan’da Aram Khachaturian konser salonunda  müzik konseriyle  ba?lanm??t?r.[6]

Avrupa ülkelerinde ise, ba?ta Fransa olmak üzere Ermeni diasporas? daha aktif bir çal??ma  içindedir. Fransa bas?n?nda s?k s?k gündeme gelen Türkiye’nin AB’ye tam üyelik tart??malar?nda ç?kan haberler, Fransa’daki Ermeni lobisinin ne kadar aktif oldu?unun göstermektedir. Almanya’dan farkl? olarak, Fransa D??i?leri Bakan? Michel Barnier’?n Türkiye’nin AB’ye tam üyeli?i konusunda Frans?z halk?n?n referandum talebine yönelik aç?klamalar?, sözde soyk?r?m propagandas? yapan Ermeni diasporas?na aç?k bir destek niteli?inde de?erlendirilebilir. Barnier’?n bas?na yapt??? aç?klamada, “geli?mi? bir ülke olarak AB’ye tam üye olmaya haz?rlanan Türkiye’nin geçmi?i ile hesapla?aca??n? ve 90 y?l önce Ermeni  soyk?r?m?n? yapt???n? kabul edece?ini umdu?unu” aç?klamas?, Fransa Ulusal Meclisi’nde her geçen gün biraz daha aktifle?en Fransa Ermenileri’nin Meclis’teki etkisini ortaya koymaktad?r.[7] Fransa’n?n Ermeni diasporas?na kar?? bu ?l?ml? tutumu, geçmi?ten gelen s?cak ili?kilere dayanmaktad?r. Özellikle, I. Dünya Sava??’nda Frans?z ordusunda görev alan Ermeni lejyonerlerine kar?? bugün vefa borcunu ödeyen Fransa, her geçen gün Ermenilerin lehine yeni kararlar almaya devam etmektedir.

90. y?ldönümü çerçevesinde gerçekle?tirilen bir di?er etkinlik ise, Londra Üniversitesi’nin sponsorlu?unu üstlendi?i “Avrupa, Türkiye ve Ermeni Sorunu” konulu konferanst?r. Dr. Tessa Hofman’?n[8] tebli?i ve soru-cevap k?sm?ndan olu?an konferansa ö?rencilerin yan? s?ra bir çok akademisyeninde kat?lmas? beklenmektedir. Bir sonraki konferans ise Prof. Richard Hovannisian’?n ‘Geriye Bakarak ?lerlemek’[9] adl? konferans?d?r. Konferansta daha çok Hovannisian’?n ‘Geriye Bakarak ?lerlemek” adl? kitab?n? anlataca?? kitap tan?t?m? mahiyetinde bir konferans olacakt?r.

Öte yandan, Fransa Ulusal Meclis Ba?kan? Jean-Louis Debre’nin 4 ?ubat 2005 tarihindeki Türkiye ziyareti s?ras?nda bekledi?i sonucu elde edememesi, Fransa’daki Ermeni lobisini hayal k?r?kl???na u?ratm??t?r. Türkiye’nin AB’ye tam üye olma yolunda Debre’nin ho?nut edilece?ini dü?ünen diasporan?n bu plan?, Almanya’da gündeme geldi?i kadar etkili olmam??t?r. Debre, Ankara'daki görü?melerinde, ‘Ermeni Sorunu’ konusunu acil çözümlenebilecek bir mesele[10] olarak de?erlendirerek, Türkiye’nin AB’ye tam üyeli?i sürecinde Frans?z Parlamentosu’nun ve Frans?z seçmeninin onaylar? olmaks?z?n müzakerelerin ilerleyemeyece?ini ima etmi?tir. 

Debre’nin bu sorunu ba??ms?z bilim adamlar?n?n ara?t?rmas? gere?i konusundaki teklifi inand?r?c? de?ildir, çünkü Türkiye’nin ba??ms?z, bilimsel ara?t?rmalardan kaçan taraf olmad???  ortadad?r. Bu amaçla, May?s 2005 tarihinde yap?lmas? planlanan Viyana Türk-Ermeni Tarihçiler Platformu'nun (VAT) ikinci toplant?s?n?n iptal edilmesine neden olan taraf Ermeni taraf?d?r. Bilindi?i gibi bu toplant?da sözde Ermeni soyk?r?m?na dair Türk ve Ermeni tarihçiler aras?nda belge de?i? toku?u amaçlan?yordu.[11]

Sonuç

Diaspora Ermenileri, sözde soyk?r?m ibaresinin Türklerin bask?s? sonucu müfredattan kald?r?ld???n? iddia etmektedirler. Bu durumun tam tersi söz konusudur. Nitekim sözde soyk?r?m?n tekrar müfredata al?nmas?  Alman yetkililerin  özellikle Almanya’daki Ermeni Kilisesi ve Ermenistan Büyükelçili?i ile  sürdürdü?ü s?cak diyalogdan ileri geldi?i söylenebilir. Ermenistan’da diasporadan farkl? olarak ?l?ml? yakla??mlar ortaya ç?kmaya ba?lam??t?r. Özellikle Karadeniz Ekonomik ??birli?i Örgütü’nün Ermenistan Daimi Temsilcisi Arsen Avegyan’?n Ermenistan Hükümeti’nin ar?ivlerini açt?klar?n? ifade etmesi buna güzel bir örnektir. Almanya’da diaspora Ermenileri’nin, Türkiye’nin AB’ye tam üyelik müzakereleri öncesinde Ermeni sorununu gündemde tutma çabalar?n?n k?smen amac?na ula?t??? söylenebilir. Özellikle müzakere süreci öncesinde Almanya ve Fransa’da ya?anan gerginlikler, Ermeni diasporas?n?n sözde soyk?r?m?n 90. y?ldönümü faaliyetlerinin ba?lang?c?n? olu?turmaktad?r. Almanya’da sözde Ermeni soyk?r?m?n?n ders müfredat?ndan kald?r?l?p yeniden müfredata al?nmas?, Ermeni diasporas?n?n Avrupa’daki etkisinden kaynaklanmaktad?r. Sözde soyk?r?m?n 90. y?ldönümü faaliyetleri asl?nda beklenildi?i gibi büyük çapl?d?r. Faaliyet plan?n?n ayr?nt?lar?, anti-propaganda faaliyetlerinin zaman?nda ve yerinde düzenlenmesinin engellenmesi için kamu oyuna yans?t?lmad??? muhtemeldir. Ermenistan’da ise Koçaryan Hükümeti’nin sözde soyk?r?m?n 90. y?ldönümü faaliyetlerine ay?rd??? ödenek d???nda beklenildi?i kadar büyük bir haz?rl?k içinde olmad??? gözlemlenmektedir. Sonuç olarak Alman politikac?lar?n?n, Alman gençli?inin holocaust ve soyk?r?m kavramlar?n? ?aibeli bir konu olan sözde Ermeni soyk?r?m? üzerinden de?il, Nazi Almanya’s? döneminde (1933-1945) ya?anan örneklerden ö?renmelerinin daha uygun olaca??n? dü?ündükleri söylenebilir.

 


[1] http://haber.byegm.gov.tr/abone.asp?Action=Birlestir&Tarih=07.02.2005

[2] Der Tagesspiegel gazetesinin 8 ?ubat 2005 tarihli haberine göre, Federal Almanya’da sözde soyk?r?m konusunun yeniden ders müfredat?na al?nmas?na karar verilmi?tir.

[3] http://haber.byegm.gov.tr/abone.asp?Action=Birlestir&Tarih=28.01.2005

[4] Özellikle de Almanya’n?n sosyal demokrat e?ilimli Frankfurter Rundschau gazetesi 5 ?ubat 2005 tarihinde “Büyükelçi’den Soyk?r?m ?ddias?na ?tiraz Ediyor” ba?l?kl? haberinde ?u ifadelere bu konuya de?inmi?tir.

[5] http://www.asbarez.com/frontpage2.htm

[6] http://groong.usc.edu/news/msg102084.html

[7] http://www.asbarez.com/frontpage2.htm

[8] http://www.accc.org.uk/Dr_Tessa_Hofmann__Jan_2005.pdf

[9] http://www.accc.org.uk/

[10] http://www.hyetert.com/haber3.asp?AltYazi=Haberler+%5C%3E+D%FCnya&Id=12419&DilId=1

[11]Avusturyal? tarihçilerin, sözde Ermeni soyk?r?m?na ili?kin olarak Türk ve Ermeni tarihçiler aras?nda belge de?i?-toku?unu amaçlayan Viyana Türk-Ermeni Tarihçiler Platformu’nun (VAT) ilk toplant?s? Temmuz 2004’te Viyana’da yap?lm?? ve Türk ve Ermeni tarihçiler aras?nda 100’er belge de?i?-toku? edilmi?ti. VAT’?n 2004 y?l?nda Viyana’da yapt??? ilk toplant?ya, Türkiye’den Türk Tarih Kurumu (TTK) Ba?kan? Prof. Dr. Yusuf Halaço?lu ile TTK Ermeni Masas? Ba?kan? Prof. Dr. Hikmet Özdemir, Ermenistan’dan Erivan “Soyk?r?m Müzesi” Müdürü Prof. Dr. Lavrenti Barseghian ile Ermenistan Bilimler Akademisi (EBA) üyesi Prof. Dr. Ashot Melkonian kat?lm??t?.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.