Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

ERMEN?STAN'DA GÜL GELECEK BEKLENT?S? VAR

Aline ÖZİNAN
28 2008 - Zaman
Diğer Makaleler

!âJĞ="justify">Türk-Ermeni ili?kileri aç?s?ndan çok önemli bir dönem içinde bulunuyoruz. Geli?meleri yak?ndan takip edenlerin zihninde ku?kusuz "acaba bu sefer somut bir ?ey ç?kar m??" sorusu var.

Böyle bir durumda kesin bir ?ey söyleyememekle beraber, geli?melerin çok ilgi çekici oldu?u ve iki ülke aras?nda diplomatik ili?kiler kurulabilmesi için uygun bir atmosfer olu?tu?u yads?namaz. Son olarak önceki y?llarda Ermenistan-Türkiye aras?nda Viyana'da geçen ikili 'gizli temaslar?n?n' bas?na s?zd??? gibi, bu kez de 8 Temmuz'da ?sviçre'nin Bern ?ehrinde gerçekle?tirilen gizli görü?meler Türk bas?n?na yans?d?. ?nkâr ederler mi, etmezler mi diye dü?ünürken iki taraf da 'ülkeler birbirlerini resmi olarak tan?maktalar, bu çerçevede, iki ülke zaman zaman temaslarda bulunmaktad?rlar' ?eklinde aç?klamalarda bulundular. Bu söylemleriyle tekrar yak?nla?t?klar?n?n ve görü?meye devam edeceklerinin arkas?nda durmu? oldular. Türk ve Ermeni bas?n?nda geli?meler hakk?ndaki yorumlar oldukça olumlu. Her iki taraftan da önemli gazetelerin yazarlar? "gizli görü?melerin" hedefine ula?mas?n? dilerken bir taraftan da Gül'ün 6 Eylül'de Erivan'da oynanacak Ermenistan-Türkiye maç?na gitmesini destekliyorlar. Gül'ün gidi?inden rahats?z olanlar?n say?s? ne mutlu ki oldukça az. Bu anlamda ili?kilerin olas? tahsisine kamuoyunun yava? yava? al??t???n? söylemek san?yorum çok yanl?? olmayacak. Bölgedeki önemli aktörlerden ABD'nin ve Rusya'n?n duru?lar? ise süreci ?üphesiz desteklemekte. ABD D??i?leri Bakanl??? Müste?ar Yard?mc?s? Matt Bryza, ABD olarak Gül'ün bu alt?n f?rsat? de?erlendirece?ini umduklar?n? belirtirken, Rusya D??i?leri Bakanl??? Bas?n Bürosu yapt??? aç?klamada Erivan ve Ankara aras?nda bar?? ve kom?ulu?u geli?tirecek, iki lider aras?ndaki diyalo?un olu?mas?n? sa?layacak her türlü geli?meyi olumlu kar??lad?klar?n? belirtti.

Türk-Ermeni yak?nla?mas? sadece Türk ve Ermeni bas?n?nda yorumlanm?yor. ?ran haber ajans? IRNA, ?ran D??i?leri Bakan? Manuçehr Mutteki'nin Ermeni muadili Edvar Nalbandiyan'la görü?tü?ünü belirtirken, Tahran'?n Ankara ile Erivan aras?nda 'yap?c? diyalog giri?imleri'nden bahsetti. Gürcistan'?n önemli gazetelerinde Rezonansi'nin 21 Temmuz'daki say?s?nda Gürcistanl? analistlerin yorumlar?na yer verildi. Stratejist R. Sakvarelitse'ye göre, Türk-Ermeni s?n?r? aç?ld??? takdirde Ermenistan'?n Rusya'ya ve ?ran'a ba??ml? durumu ortadan kalkacak, Rusya'n?n Ermenistan üzerindeki etkisinde hafifleme olacak ve böylece Kafkaslar'da bulunan Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan e?it duruma gelecekler. Sonuçta bu geli?me Kafkaslar'da dengenin sa?lanmas? ve bölgenin Avrupa'ya aç?l?m? için çok olumlu bir ad?m olabilecek. Önemli Gürcü stratejistlerden biri olan K.Klimiashvili ise geli?melerin sonuca ula?abilece?i konusunda ?üpheli oldu?unu, s?n?r?n aç?lmas?n?n önünde tarihî engeller bulundu?unu, bunlar?n halledilemeyece?ini ve böylece ikili i?birli?inin gerçekle?emeyece?ini belirtirken bir taraftan da endi?esini saklayamadan, "Ama tarihî olaylara çözüm bulup, ikili ili?kilere geçerlerse o zaman Gürcistan ?imdiden hayalini kurdu?u her türlü bölgesel projeyi unutmal?, Ermenistan Gürcistan'?n tüm potansiyelini etkileyecek." demi?. Gürcistan'?n bu geli?meleri ciddiye almas? sevindirici olmakla beraber çekincesi de anla??labilir. S?n?r aç?ld???nda ülke gerçekten de bölgedeki önemini kaybedecek ve Türkiye-Ermenistan aras?ndaki ticarette transit ülke olmayaca??ndan dolay? büyük bir maddi kay?p ya?ayacak. Bu yak?nla?madan tüm kom?u ya da kom?u olmayan ülkelerin memnun olaca??n? ümit etmek yersiz san?yorum. Bölge, s?n?rlar? kapal? ve aralar?nda diplomatik ili?ki olmayan Türkiye ve Ermenistan fikrine kendini al??t?rm??, bu do?rultuda çözümler bulmu?, farkl? ticaret yollar? yaratm?? durumda. ?ran, ili?kilerin ba?lamas?ndan mutluluk duyaca??n? belirtse de 15 y?ld?r sadece kendisiyle ve Gürcistan'la kom?uluk etmek mecburiyetinde kalan kuzey kom?usunun daha güçlü bir ülkeyle kom?uluk yapaca?? fikri ku?kusuz akl?n? me?gul etmekte. Azerbaycan cephesinden ise olay son derece trajik. Türkiye'nin Azerbaycan yanl?s? oldu?unu ve Türkiye-Ermenistan ili?kilerinde kendilerinin Türkiye'yi her zaman etkileyebileceklerini çok iyi bilseler de, Türkiye'nin nihayetinde üçüncü bir ülke olmas? ve Ermenistan s?n?r?n?n bir gün aç?labilece?i gerçe?i ?üphesiz onlar? tela?land?rmakta. Azerbaycan Büyükelçisi Zakir Ha?imov birkaç gün önce "Türkiye-Ermenistan ile tabii ki görü?ecek ama kimden gizli, neden gizli?" diye sormu?. Cevap çok basit, ne zaman iki ülke bir ?ekilde yak?nla?maya ba?lasa birileri ortalara ç?k?p, bir ?eyleri kar??t?r?yor ve gelecek ad?mlar bir türlü at?lam?yor. Onlar da ne kadar az ki?i bilse o kadar iyi diye dü?ünüyorlar büyük ihtimalle. Bu görü?e kat?lmamak imkâns?z, ili?kilerin ba?lamas?n? isteyenler yan?nda, bu fikirden rahats?zlananlar da yok de?il.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruldu?u günden bu yana, dahas? mirasç?s? oldu?u Osmanl? ?mparatorlu?u döneminden ba?layarak çok köklü ve derin bir devlet anlay??? ve gelene?i oldu?u s?r de?ildir. Bu bak?m?ndan Türk diplomatlar?n?n ve siyasetçilerinin duruma oldukça iyi hâkim olduklar? ?u an, onlara durumun bilmedikleri bir yüzü varm?? gibi uyar?larda ve tavsiyelerde bulunmak, Ermenistan'la ili?kileri kronolojik olarak aç?klay?p, bunlarla ili?ki kurmay? b?rak?n tavr? oldukça anlams?z. Baz? can s?k?c? yorumlar olsa bile görünen o ki ikili ili?kiler aç?s?ndan gerçekten de umut verici ve belirleyici bir döneme giriyoruz.

Ermenistan'daki son seçimlerden önceki dönemi hat?rlayal?m. Türk bas?n? seçim öncesi dönemde Levon Ter-Petrosyan'?n Türkiye ile ili?kiler kurma konusunda çok istekli oldu?unu ve bu aday seçilece?i takdirde yak?nla?man?n sa?lanaca??n?, aksi takdirde Karaba? Klan? temsilcileriyle bu i?in zor oldu?una de?inmi?lerdi. Tuhaf olan, bugün tahminlerin d???nda kalan Sarkisian'?n uzla?ma için elinden geleni yap?yor olmas?. Astana'da Gül ile içeriden veya Diaspora'dan gelecek tepkilere ald?rmaks?z?n Türkçe konu?maya çal???yor. Koçaryan'?n "ben olsam Gül'ü Erivan'a ça??rmazd?m" söylemine "O kendi fikridir, sayg? duyar?m, bu benim karar?m." diyebiliyor. Uzun zamand?r tart???lan ve iki ülke aras?nda uzla?ma yolunu t?kayan birincil nedenlerden olan Tarih Komisyonu'na bile s?n?r aç?ld?ktan sonra kurulabilir diyor ve onun bu çabas? Ermenistan'da zaman?nda Türk bas?n? taraf?ndan Türk dostu olarak alg?lanan muhalefet taraf?ndan vatan hainli?i olarak görülüyor. Her iki taraf?n da gerçek niyeti diplomatik ili?kilerin tahsisi ve normal kom?uluk ili?kileri ise eldeki f?rsatlar? de?erlendirmeliler.

AL?NE OZ?N?AN - TÜRK-ERMEN? ?? GEL??T?RME KONSEY? KOORD?NATÖRÜ

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.