Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

İRAN-ERMENİSTAN DEMİRYOLU PROJESİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Yıldız DEVECİ BOZKUŞ
06 2008 - ERAREN
Diğer Makaleler

Ermenistan, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana siyasi, ekonomik, askeri ve ulaşım konuları ile enerji politikalarında ciddi sıkıntılar yaşıyor. Ermenistan’ın bu sıkıntıları komşularıyla yaşadığı sorunlar nedeniyle her geçen gün ağırlaşırken, uzlaşmaz tavrındaki ısrarı bölgesel projelerden izole edilmesinin en önemli sebebi olmaya devam ediyor.

 

Bu bağlamda son olarak geçtiğimiz ay Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan arasında “Demirden İpekyolu” olarak adlandırılan “Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Projesi”nin (BTK) Türkiye bölümünün temel atma töreninin gerçekleşmesi ve Ermenistan’ın bu projenin de dışında kalması, Erivan yönetiminin son dönemlerdeki arayışlarına hız kazandırdı. Ermenistan bu çerçevede bölgesinde iyi komşuluk ilişkileri sürdürdüğü tek ülke olan İran’a daha büyük bir önem vermeye başladı. 

 

İran, tam bir kara ülkesi olan Ermenistan’ın denize çıkışını sağlayabilecek tek komşusu olması bakımından Erivan için ayrıcalıklı bir yere sahip. İşte bu tür jeopolitik açmazların da etkisiyle, iki ülke dini ve kültürel farklılıklarını bir kenara bırakarak bölgesel ortak çıkarların gerektirdiği işbirliğini derinleştirmeye çalışıyor. 

 

İran-Ermenistan arasındaki ilk antlaşma doğal gaz konusunda 1992 yılında imzalanmıştı. Bu antlaşma 2004 yılında yenilenerek doğal gaz boru hattının maliyeti çıkartılmış ve 19 Mart 2007’de boru hattının ilk etabının inşasına başlanmıştı. 1992 yılından bu yana sürdürülen görüşmelere rağmen hattın halen faaliyete geçirilememiş olmasının en önemli sonucu, Ermenistan’ın Rusya’ya olan bağımlılığının sürmesi. Doğalgaz boru hattıyla ilgili nihai hedefe ulaşılamadan bu kez demiryolu projesi ile gündeme gelmiştir. Ermenistan basınında projenin Ermenistan ayağıyla ilgili fizibilite çalışmalarına başlandığı ve maliyetinin 2 milyar dolar olacağı haberleri yer aldı. Projeyle ilgili gelişmeler ise başta Rusya olmak üzere ABD, Türkmenistan, Ukrayna gibi birçok ülkenin dikkatini Ermenistan-İran ilişkilerine çevirmesine neden oldu.

 

İran-Ermenistan demiryolu hattının Ermenistan’da başlayacağı nokta için Yeraık, Vardeniz ve Gagarin olmak üzere üç ayrı seçenekten bahsediliyor. Ulaştırma Bakanı Gurgen Sargisyan’ın açıklamalarından anlaşıldığına göre, Ermenistan yönetimi bu projeyle aynı zamanda, ülkenin üç merkezi şehri olan Gagarin, Gavar ve Cermuk bölgelerini birbirine başlamayı amaçlıyor. Hattın başlatılabileceği diğer iki şehrin ise Yeraık ve Vardenis olabileceği belirtiliyor. Bu durumda hattın toplam uzunluğunun 443 ile 449 kilometre arasında değişeceği belirtiliyor. 

 

Bakan Sargisyan, toplam 397 kilometre uzunluğundaki hattın 80 kilometrelik kısmının İran’ın kuzeybatısında bulunan Marand’dan geçeceğini belirtirken, birçok uluslararası kuruluşun da projeye sıcak baktığını ve bazılarının ise projeye maddi destekte bulunmaya hazır olduğunu söyledi. Ancak bu kuruluşların isimlerini veremedi. Ermenistan basınına göre, projeye sıcak bakan ülkeler arasında Rusya da yer alıyor ve önümüzdeki dönemde projeye dâhil olması ihtimal dâhilinde. 

 

Aslında Ermenistan’ın İran ile ilişkilerinde doğalgaz boru hattı projesiyle başlayan arayışlarının büyük ölçüde, Rusya’ya bağımlılığını azaltma kaygısından kaynaklandığını söylemek mümkün. Ermenistan yönetiminin, Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan üçlüsünün her geçen gün genişleyen işbirliği alanları karşısında kendisinin dışlanmışlığına son verme telaşı da kuşkusuz bu tür arayışları hızlandırmaktadır. Ancak İran-Ermenistan yakınlaşmasının başta Rusya ve ABD tarafından da memnuniyetle izlendiği söylenemez. İran-Ermenistan ilişkilerinin demiryolu projesiyle yeni bir safhaya geçmesi, ABD’nin Ermenistan üzerinde baskı kurmasına neden olabilir ve hatta bu ülkeye yönelik yaptırım arayışlarını gündeme getirebilir. Nitekim ABD yönetimi geçtiğimiz günlerde İran’ın Ermenistan ile imzaladığı antlaşmaların ABD’nin İran'a uyguladığı yaptırım rejimine ters düşebileceği uyarısında bulunmuştur.

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.