Anasayfaİletişim
  
English



E-Bülten Üyeliği

Günlük bültenimize üye olmak için aşağıdaki alanları doldurunuz.
Ad:
Soyad:
Eposta:


Makaleler

ERMEN?STAN'DA 27 KASIM REFERANDUMU VE SONUÇLARI

Yıldız DEVECİ BOZKUŞ
21 2005 - ?KSAREN
Diğer Makaleler

!á½p="justify">Ermenistan’?n ilk anayasas? 1995 y?l?nda kabul edilmi?ti. 2003 y?l?nda anayasal reformlar?n hayata geçirilebilmesi için Ermenistan’da bir referandum yap?lm??, fakat halk?n büyük bir ço?unlu?u referanduma kat?lmad???ndan gerekli ço?unluk sa?lanamam??, bu nedenle de  anayasal de?i?iklikler gerçekle?tirilememi?ti. Nrandumun sonucunda Ermenistan Merkez Seçim Komisyonu (MSK) ülke genelinde 'kat?l?m?n yüzde 65.3 oran?nda oldu?unu ve oy kullananlar?n yüzde 93.3'ünün anayasa de?i?ikli?ine 'evet' dedi?ini' aç?kl?yor. Ermenistan’da halk referandumla birlikte demokratikle?me yönünde önemli ad?mlar at?laca??n? umarak oy kulland?. Ülke nüfusunun üçte ikisinin kat?l?m?yla gerçekle?tirilen referandum sonras?nda  muhalefet yanl?lar? referandumun ?aibeli oldu?unu aç?klam?? ve sonucu protesto etmi?ti. Çe?itli uluslararas? kurulu?lar taraf?ndan da ele?tirilen referandum sonuçlar?yla ilgili tart??malar halen devam ediyor. 

Yeni Anayasa

Yeni Ermenistan Anayasas?, Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu’nun ve ayr?ca  Ermenistan’?n Cumhuriyetçi, Ta?nak ve Orinats Yerkir Partilerinin önerileri do?rultusunda haz?rland?. Ayr?ca yeni anayasa ABD ve Avrupa Birli?i, Avrupa Güvenlik ve ??birli?i Te?kilat? (AG?T) taraf?ndan da desteklendi. Bu kurulu?lar da, yeni anayasan?n Ermenistan’da devam eden reform sürecini olumlu yönde etkileyece?ini ifade etmektedirler.  Ermenistan Devlet Ba?kan?n?n yetkileri ve yurt d???nda ya?ayan Ermeni vatanda?lar?na çifte vatanda?l?k hakk? verilmesi gibi konular reform paketinin en önemli maddelerini olu?turuyor. Ayr?ca yeni anayasa, cumhurba?kan?na sadece görevi süresince de?il, görevi sona erdikten sonra da dokunulmazl?k tan?yor.

Yeni anayasayla birlikte yerel yönetimlerin güçlerinin artmas? ve ülkenin ekonomik yap?s?n?n güçlenmesi de bekleniyor. Halk?n büyük bir k?sm? yeni anayasan?n kabulüyle Ermenistan’?n Avrupa Birli?i yolundaki ilerlemesinin de h?zlanaca??n? dü?ünüyor. Yeni anayasayla birlikte gerekli durumlarda Cumhurba?kan?na parlamentoyu feshetme yetkisi de verilmesi bekleniyor. 

Seçim S?ras?nda Kar??la??lan ?hlaller

Referandum  Uluslararas? Kriz Grubu, Avrupa Konseyi ve ABD’den gözlemciler taraf?ndan  izlendi. Gözlemciler seçim komisyonunun aç?klad??? düzeyde büyük bir kat?l?m?n olmad???n? ve oylama sürecinde ciddi hukuki ihlallerin ya?and???n? vurgulad?. Avrupa Birli?i ve Avrupa Güvenlik ve ??birli?i Te?kilat? (AG?T) seçime gözlemci  göndermedi. Ermenistan’da 25 Eylül 2005 tarihinde gerçekle?tirilen k?smi yerel seçimlerde de ayn? usulsüzlükler ya?anm??, halk ve muhalefet yanl?lar? bu durumu protesto etmi?lerdi. Yerel seçimler gibi küçük çapl? oylamalarda bile gerekli güven ortam?n? sa?layamayan Ermenistan’?n, 2007 parlamento ve sonras?ndaki ba?kanl?k seçimlerinde de benzer bir durumla kar?? kar??ya kalaca??n? söylemek mümkün görünüyor. Referandum sonras?nda kabul edilen yeni anayasayla birlikte ülkenin daha da demokratikle?ece?i beklentileri bu durumda bo? bir vaatten öteye gidememekte.

Muhalefetin Tepkisi

Büyük ço?unlu?unu muhalefet yanl?lar?n?n olu?turdu?u 18 parti, anayasal de?i?ikli?in kabul edilmesinin ard?ndan bir araya gelerek reform paketini protesto etti. Muhalefetin ele?tirdi?i konular?n ba??nda yurtd???nda ya?ayan Ermenilere çifte vatanda?l?k hakk?n?n verilmesi olu?turuyor. Muhalefet, diasporan?n, Ermenistan’daki siyasi, sosyal ve ekonomik sorunlar? bilmeden, Ermenistan vatanda?lar?n?n hayat?n? yönlendirmesine kar?? ç?k?yor. Özellikle Rusya’da yakla??k olarak 1 milyonu bulan Ermeni nüfusunun oylar?yla Ermenistan’da zaten etkin olan Rusya’n?n Ermeni siyasetini de do?rudan yönlendirebilece?i dü?üncesi muhalefetin ele?tirdi?i konular aras?nda yer al?yor.

Öte yandan referandum sonras?nda  ortaya ç?kan protestocular ile  Azerbaycan’da seçim sonras?nda hala devam eden  muhalefet yanl?lar?n?n birbirinden etkilenebilece?i yolunda söylentiler de devam ediyor. Ayr?ca konumu halen belirsizli?ini koruyan Yukar? Karaba?’da ya?ayan Ermenilerin çifte vatanda?l?k yasas?ndan yararlan?p yararlanamayacaklar? da belirsizli?ini sürdürüyor. Karaba?’daki Ermeni vatanda?lar?n?n diaspora olarak kabul edilmeleri ve çifte vatanda?l?k hakk?ndan yararlanmalar? Yukar? Karaba?’?n Ermenistan taraf?ndan ba??ms?z bir devlet olarak tan?nmas?n? destekleyen bir geli?me olaca?? dü?ünülüyor.

Yeni Anayasa’n?n Türkiye’ye Etkileri

Yeni anayasan?n yürürlü?e girebilmesi için kabul edilen anayasan?n üzerinden yakla??k olarak iki y?ll?k bir zaman diliminin geçmesi gerekiyor. Ermenistan’da parlamento seçimlerinin de 2007’de yap?laca??n? göz önünde bulunduracak olursak iki y?l sonra Türk-Ermeni ili?kilerinin rotas?n?n tamamen de?i?ebilece?ini söyleniyor.

Muhalefet yanl?lar?n?n en çok tepki gösterdi?i konulardan biri olan Cumhurba?kanl??? yetkilerinin geni?letilmesinin uzun vadede Türkiye’nin yarar?na olmayaca?? görülüyor. Özellikle diasporadaki Ermenilere çifte vatanda?l?k verilmesinin kabul edilmi? olmas? önümüzdeki dönemde Ermenistan’?n siyasi yap?s?nda önemli geli?melerin ya?anaca??na i?aret ediyor. Bugün  yurt d???nda ba?ta Rusya, Amerika, Fransa, ?ran Suriye, Lübnan ve Yunanistan gibi ülkelerde yakla??k olarak 7 milyonu bulan Ermeni nüfusunun Ermenistan politikas?nda daha da fazla yer alaca??n? dü?ünecek olursak Türk-Ermeni ili?kilerinin 2007 seçimlerinden sonra giderek ç?kmaza girebilece?i söylenebilir. Yurtd???nda ya?ayan Ermenilerin Ermenistan’daki Ermenilere oranla Türkiye’ye kar?? daha hasmane bir tav?r sergiledikleri biliniyor. Ermenistan’da ya?ayan 3 milyon Ermeni’nin diaspora taraf?ndan yönetilmesi ve diasporan?n Ermenistan’?n iç ve d?? politikalar?n? etkilemesi ihtimali giderek art?yor.

Sonuç olarak yeni Ermenistan anayasas?, üzerinde hala tart???lsa da, yüzde 93 gibi büyük bir ço?unlu?un oyuyla kabul edildi. Yeni anayasan?n kabulü Avrupa bas?n? taraf?ndan Ermenistan’?n demokratikle?me yolunda att??? önemli bir ad?m olarak de?erlendirildi. 

    Makaleye Yorum Yaz    Yazdır    Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar

Henüz Yorum bulunmamaktadır.

« Diğer Makaleler »



 
 
ERAREN - Ermeni Araştırmaları Enstitüsü

Bu site en iyi 1024 x 768 çözünürlükte görüntülenir.