Anasayfaİletişim
  
English

SOSYO-KÜLTÜREL AÇIDAN ERMEN? KONUSU (?NSAN FAKTÖRÜ)

Kmil B. RAİF*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-III.Cilt
 

 .n@ le="text-align: juğÿŠ3SOSYO-KÜLTÜREL AÇIDAN ERMEN? KONUSU (?NSAN FAKTÖRÜ)282Lynt-family: Verdana;">SOSYO-KÜLTÜREL AÇIDAN ERMEN? KONUSU(?NSAN FAKTÖRÜ)

Kamil B.RA?F*



Bugün burada yapaca??m ve sizin de dinleme zahmetinde olaca??n?z konu?mam,güdümlü bir ara?t?rma sonucu elde edilen verilerden olu?mamaktad?r.Anlataca??m her?ey,bir ya?am süzgecinden geçmi? olaylardan ve de?erine inand???m gözlemlerimden ibaret olacakt?r.1995 y?l?ndan bu yana bir sivil toplum gönüllü çal??an? oldu?um için de olaylara insan faktörü ve propaganda yönünden de bakaca??m.Umar?m yararl? olur.

Sosyo-kültürel yönden bize çok yak?n olan ve güçlü topluluklar halinde dünyan?n birçok ülkesinde ya?ayan Anadolu Ermenileri ile etkin ve yararl? ili?kiler kuramad?k.E?er bu ili?kileri vaktinde kurabilseydik,Ermeni konusunun bugünkü duruma gelmesini önleyebilirdik.Bunu yapmad???m?z,Anadolu’dan ayr?ld?klar? halde Anadolu kültürünü günlük ya?ant?lar?nda sürdüren bu topluluklar ile gerekti?i gibi ilgilenemedi?imiz için,ASALA ortaya ç?kt???nda kolay çal??aca?? bo? bir alan buldu,biz de Anadolu Ermenilerini dü?man olarak kar??m?za almak durumunda kald?k.Ermeni diasporas?n?n aleyhimize kulland??? çok etkin propagandalar? etkisiz hale getirecek giri?imlerimiz de çok zay?f olunca,Ermeni konusu arzu edilmeyen mecralara sürüklendi.

1980’lerde Londra’ya yapt???m bir gezide,BBC televizyonunun haz?rlad??? Ermeni konusu ile ilgili bir aç?koturuma davet edilen yüksek düzeyde bir yetkilimizin“Türkiye’nin bir Ermeni sorunu yoktur”gerekçesiyle bu aç?k oturuma kat?lmay? reddetti?ini duydu?umda,hep pasif müdafaa ile nereye varaca??m?z? derin derin dü?ündüm.Çünkü BBC’deki bu aç?koturum biz kat?lmad?k diye iptal edilmedi.Aç?k oturum yap?ld? ve aleyhimize ileri sürülen bir çok iddiay? yan?tlama ve çürütme imkan?m?z olmad?.BBC dinleyicileri ise,bu aç?k oturumda edindikleri bilgiler ?????nda kanaatlerini geli?tirdiler.

O günden beri,Ermeni konusuna bir de insan faktörünü ele alarak sosyo-kültürel yönden bakmaya çal??t?m.Bizim yok dememizle bize atfedilen bir problemin yok olmayaca?? bilinci ile daha aktif bir politika güdülmesinin gereklili?ine inand?m.Hatta,bir problem ortaya ç?kmadan o problemi önleyici giri?imlerde bulunabilecek kadar aktif olmal?yd?k.

Anadolu’dan ayr?lan Ermeniler ile ilk tan???kl???m K?br?s’ta oldu.Bu Ermeniler,Anadolu’dan ayr?lmak zorunda kald?klar? halde, K?br?s’a geldiklerinde Türk mahallelerinde ya?amay? tercih ettiler.Bir k?sm?,önce Filistin’e gitmi?ler,oradan da K?br?s’a gelmi?lerdi.Hristiyan olan bu Ermeniler,niçin Hristiyan olan Rumlar’a de?il de Türkler’e yak?n ya?amay? ye?lemi?lerdi?

Çünkü,insan faktörü ve sosyo-kültür her zamanki etkin rolünü burada da oynam??t?.Ama bu rolün k?ymetini bilemedik.Onlar Anadolu’da sevdikleri insanlarla yak?n hissettikleri bizlerle ya?amay? ye?lemi?ler.Ama bizim bu insanlara dönük hiçbir politikam?z,onlar?n bu kültürü ya?atmalar?n? ve devam ettirmelerini sa?layacak hiçbir giri?imimiz olmad?.Ben de K?br?s do?umlu oldu?um için bu durumu çok iyi bilirim.Bizimle de 1950’lerinin ortas?na kadar ilgilenen olmam??t?.

Çocuklu?umda Ermeni çocuklar? ile beraber oynar,kavgalar?m?z? dahi Türkçe yapard?k.Bizim örf ve adetlerimizi çok iyi biliyorlar ve sayg? gösteriyorlard?.Bayramlarda evierimize gelip bizi kutlarlar,kaday?f ikram?m?z? büyük bir zevkle kar??larlard?.K?br?s’taki Ermenilerin ço?u ticaretle u?ra??rlard?.Akla gelmeyecek bir?eyler bulup bulu?turup bize satarlard?. Türk i?adamlar?n?n yanlar?nda çal??an Ermeniler de vard?.Türk i?yerlerindeki sekreter k?zlar?n ço?u da Ermeni toplumundan gelirdi.Geceleri evlerinden ud,kanun sesleri gelir,Türk müzi?inin çe?itli na?meleri duyulurdu.

Kom?umuz Artin Efendi(O’na Türk,Rum,?ngiliz,Ermeni,herkes Artin Efendi derdi)bize zaman zaman Anadolu’yu anlat?rd?.Oradaki halk ile olan yak?n ve candan ili?kilerini balland?ra balland?ra o güzel Anadolu/Ermeni a?z? ile dile getirirdi.Biz gücenir, Artin Efendi bizi onlar kadar sevmiyorsunuz galiba diye sitem ederdik.O bunu anlar,yok sizi de öyle severiz ama Anadolu halk?n?n kokusu bir ba?kad?r derdi.Evinde sucuk,past?rma yapar,bütün mahalleyi kokuya bo?ard?.Artin Efendi Kayseriliydi.

1950’lerde Rumlar ENOS?S rüyas?yla Türklere sald?r?nca,Artin Efendi ilk defa Anadolu’dan ayr?l?? öykülerini anlatmaya ba?lad? bize.Rumlar?n Türklere pusu kurdu?u ve kalle?çe öldürdü?ü her hadise kar??s?nda bir an?s?n? anlat?r ve her hikayeyi ?u sözlerle bitirirdi:

“Biz Anadolu’da rahat durmad?k.Elin Frans?z?na,?talyan?na kan?p kom?ular?m?z? arkadan vurduk.Ba??m?za olmayacak i?ler açt?k, yuvam?zdan dostlar?m?zdan olduk.?imdi de Rumlar bir Megali Idea sevdas?na dü?tüler.Rahat durmuyorlar.Hem bizi hem de kendi kendilerini peri?an edecekler.”

1960’da K?br?s Cumhuriyeti’nin kurulu? anla?mas? mucibince adaya Magosa Liman?’ndan Türk askeri sanca?? ile ç?kt???nda,Artin Efendi evini ve e?yalar?n? sat??a ç?kard?:Kanada’ya göç edecekti.Yalvard?k,yakard?k,bütün mahalle gitmemesi için diller döktük.Olmad?.Ayr?l?rken bize ?unu dedi:“Siz Cumhuriyet kuruldu diye Rumlar?n rahat duracaklar?n? m? san?yorsunuz?Biz rahat durmu? muyduk?Peki Türk askeri bu sanca?? al?p geri gider mi?K?br?s’?n önünde karanl?k günler var.Allah yard?mc?n?z olsun.” Artin Efendi bir ay içinde çekip gitti.

Dünya yüzünde bize bu kadar yak?n ve Ermeni gerçe?ini bilip dile getiren nice Artin Efendiler oldu?unu sonradan gördüm.Kanada'daki,Avustralya'daki,Fransa'daki,?ngiltere'deki bu Artin Efendilerle,herhangi bir kültürel ili?ki kurabildik mi?Hangi ülkede bir Türk-Ermeni Dostluk Cemiyeti kurduk?Hangi ülkede Türk müzi?ini icra edecek kulüpler,cemiyetler olu?turduk,B?rakt?k,bu insanlara ba?kalar? sahip ç?kt?.Bu ba?kalar?,Türkiye tpraklar?nda gözü olan ve Birinci Dünya Harbi'nde
bunu gerçekle?tirmek için Ermenileri silahland?ran ayn? ki?ilerdi.Biz elimizde haz?r,sosyo-kültürel yönden bize ba?l? bir toplumu,götürüp ba?kalar?na teslim ettik.

1969 y?l?nda Birle?mi? Milletler sistemi içinde görev yapmak üzere Ürdün’e tayin oldum.Amman’daki misyonumuzda sekreter olarak görev yapan bir Ermeni k?z? vard?.Beni kar??lamak için havaalan?na geldi?inde kar??mda ne yapaca??n? bilmeyen bir sekreter vard?.Sayg? ile korku aras? bir ruh haleti içinde idi.Bu sekreterle tam 4 y?l beraber çal??t?k.Zamanla sayg? ve korku aras? davran??lar yerini sevgiye ve güvene b?rakt?.Amman’?n kara Eylül gibi kötü günlerinde beni daima korudu,e?ime ve çocuklar?ma hep yard?mc? olmaya çal??t?.Dört y?l sonra Kahire’ye atand???m? bildiren teleksi ald???nda hüngür hüngür a?lamaya ba?lad?.Bütün ofis ba??nda topland?k ne oluyor diye.Bana teleksi uzatt? ama hiç kimse a?z?ndan bir tek kelime alamad?.Son ayr?laca??m gün elinde hediyesi ile geldi.Bana bir vicdan borcu oldu?unu söyleyerek geli?imin ilk günlerinde geçirdi?i bunal?m? ?öyle anlatt?:

“Misyon ?efli?ine bir Türkün atand???n? bildiren teleks geldi?inde,abilerim bana‘sen art?k bu yerde bar?namazs?n,hemen istifa et,ba?ka i? ara’dediler.Anlatt?klar?na göre Türkler çok kötü insanlarm?? ve Ermenileri hiç sevmezlermi?.Ya?l? babam ise ayr?lma k?z?m,bekle gör,ondan sonra istersen ayr?l?rs?n dedi.Abilerim bana durmadan Türklerin Anadolu Ermenilerine yapt??? kötülükleri anlatmaya ba?lad?lar.Babam ise sen onlara ald?rma,ASALA onlar?n beyinlerini y?kam?? derdi.Ve bana Anadolu hikayesinin asl?n? anlat?rd?.Her hikayenin sonunda da Türkler asl?nda çok adil,çok insanc?ld?rlar;biz yabanc?lara kan?p onlar? arkadan vurduk derdi.Beraber geçirdi?imiz dört y?l içinde bunu size hep anlatmak istedim.?imdi gidiyorsunuz.Bunlar? anlatmasayd?m size haks?zl?k etmi? olurum.”

Bu hadiseden sonra,Ermeni konusu hep ilgi saham içinde oldu.Dikkatimi çeken bir husus dil konusu idi.Bahsetti?im sekreterin ailesi ilkin Filistin’e göçmü?ler.Kendisi Filistin’de do?mu?.1940’larda Yahudilerin Filistin’e geli?leri s?ras?nda Amman’a göç etmi?ler.Evde hala Türkçe konu?uyorlar.Kendisi çok iyi Arapça ve ?ngilizce biliyordu.Ama her zaman bütün aile Türkçe konu?mak için f?rsat ar?yordu.Ben,ASALA’n?n Amman gibi bir ?ehirde dahi faaliyet gösterece?ini hiçbir zaman tahmin etmiyordum.Bunda yan?ld???m?,daha sonra gitti?im di?er ülkelerde de gördüm.

Kahire’nin Heliapolis semtinde Ermenilerin Türk nefreti saçan toplant?lar?n? gördüm.Ermeni gerçe?i kar??s?nda bu Türk dü?manl??? ne?diye hep kendime sordum.Sonradan Heliapolis’deki Ermenilerle bilhassa Frans?z misyonerlerin yak?n ili?kilerini tespit ettim.Frans?zlar?n Anadolu’yu parçalama giri?imleri dünyan?n her yerinde hala devam ediyordu.

Suriye’de görev yapt???m y?llarda,?stanbul Robert Kolej mezunu akademisyen bir Suriyeli bana ?unlar? söylemi?ti:

“Frans?zlar?n Anadolu sevdas?n?n bitti?ini san?yorsan?z,aldan?yorsunuz.Frans?zlar kas?tl? olarak Türkiye hududuna yak?n Kasab bölgelerine Ermenileri yerle?tirdiler ve e?itip silahland?rd?lar.Hatay’? Suriye hudutlar? içinde gösterme sevdas?n? da Suriyelilere Frans?zlar a??lad?lar.Türkiye ile Suriye aras?nda ç?kacak bir harpten Hatay’a,oradan da Ermeni militanlar? ile Anadolu içine girmeyi hedefliyorlar.”

Ama bir de güdümlü olmayan gerçek ya?am davran??lar? vard?r.1980 y?l?nda ?am’da tan?d???m?z Ermenilerin hepsi de kendi aralar?nda hala Türkçe konu?uyorlard?.Bizim Türk oldu?umuzu ö?renince mutlu oluyorlar,bizimle daha uzun konu?ma yöntemleri geli?tiriyorlard?.Bir kuyumcuda kar??la?t???m?z bir olay çocuklar?m?n hala hat?rlay?p söyledikleri bir an? olmu?tur. K?zlar?m?n ikisi de ?am’da Amerikan okuluna gidiyorlard?.Haliyle aralar?nda tart??malar? hep ?ngilizce yap?yorlard?.Bu dükkanda da ayn? ?eyi yapt?lar.Kuyumcu önlerinde diz çöktü ve ?unlar? söyledi“Türkçe gibi güzel bir diliniz varken niye ba?ka dilde konu?uyorsunuz.Benim çocuklar?m bunu yapsa vallahi onlar? döverdim”.

?am’da görevli iken,s?k s?k görevle Lübnan’a gidilirdi.E?imin daima anlatt??? bir an?s? vard?r.Biz i? görü?meleri yaparken e?lerimiz de Beyrut çar??s?n? gezerlerdi.Ayakkab? satan bir dükkana girmi?ler.Tabi ?ngilizce konu?uyorlar.Beyrut’ta pazarl?k yapmazsan?z sat?c? bile rahats?z olur.Bizimkiler de ak?llar?nca pazarl?k yapacaklar.Sat?c? bir fiyat vermi?.Bizimkiler daha a?a?? fiyat önermi?.Sat?c? masada oturan patrona Türkçe seslenmi?“Patron,bu fiyata vereyim,yoksa fiyatlar?n? biraz art?ray?m m??”Patron yine Türkçe seslenmi?“Bunlar pazarl?k yapmas?n? bilmiyor.?lk verdi?in fiyatta ?srar et”.Bu çe?it konu?malar?n uzayaca??n? anlayan e?im“Lütfen aran?zda Türkçe konu?may?n,sizi anlamaz gibi davranmak beni rahats?z eder”demi?.Patron masas?ndan kalkm?? ve“??te bizim Anadolu’da b?rakt???m?z Türk budur.Biz bu topraklarda,çe?itli hileye al??t?k.Ama dürüst insan?n k?ymetini hala biliriz”demi? ve e?imin elini öpüp aln?na koymu?.

Ermeni konusu aç?ld???nda daima iki türlü insan dü?ünürüm.Dünyan?n her yerinde hala Türkçe konu?an,Türk kültür ve terbiyesi ile iç içe ya?ayan Ermeniler.Di?er tarafta,ASALA’n?n güdümlü olarak yeti?tirdi?i Türk dü?man? bir nesil.Bu tezat? Ermenilere ?kinci Dünya Harbi’nde Anadolu üzerinde hayaller kuran üçüncü ülkeler ya?at?yor.

Onlar bu dü?manl??? ya?at?yor da biz ne yap?yoruz.Mesela Fransa’da Ermeni konusu ç???r?ndan ç?kt???nda,büyükelçimizi geri çekme tepkimizi gösteriyoruz.Veya ?talyan mallar?n? boykot ediyoruz.Ama,ne ?talyan halk?na ne de Frans?z halk?na dönük, onlar?n ?kinci Dünya Harbi’nden kalma hevesleri u?runa Ermenileri nas?l kulland?klar?n? etkin ve yayg?n ?ekilde anlatam?yoruz.Bilgilendirme,bir ilimdir.Propaganda,bugün aleyhimize kullan?lan en büyük silaht?r.Aleyhimize yap?lan propaganda ülkemize atom bombas? at?lm?? gibi bizi peri?an ediyor.Bu silah? art?k bizim de en etkin bir ?ekilde kullanma zaman?m?z gelmi?tir.Sosyo-kültürel yönden bize bu kadar yak?n olan Anadolu Ermenilerini bir as?rd?r ihmal ettik.Bu kolayc?l??? art?k b?rakmam?z gerekir.Görev yapt???m birçok ?slam ülkesinde ?ngiliz,Frans?z,?talyan,Alman ve benzeri ülkelerden misyonerlerin nas?l gecelerini gündüzlerine katarak,ülkeleri u?runa çal??t?klar?n? görmü? ve ya?am?? bir insan olarak,biz de bu ?ekilde kendi davam?z?n misyonerli?ini yapmazsak öyle elçi çekmek,ticari yasak koymak gibi ucuz ve kolay önlemlerle ne Ermeni sorununu çözebiliriz,ne de küreselle?en bu dünyan?n getirece?i riskleri kar??layabiliriz.

18-19 Kas?m 1999 tarihinde ?stanbul’da gerçekle?en AG?T Zirvesine Türk Demokrasi Vakf? ad?na dört ki?ilik bir ekiple kat?ld?k.Bu zirve için ?stanbul’a gelen yüzü a?k?n yabanc? NGO’nun faaliyetlerini yak?ndan izledik.Ermeni davas?n? güden ?ngiliz,Norveç,vb. ülkelerinin NGO’lar? vard?.Yabanc? NGO’lar?n hemen hemen hepsi Türkiye’yi y?pratmay? hedefleyen etkin çabalar içinde oldular.Burada Türk NGO’lar?n?n ne kadar haz?rl?ks?z ve beceriksiz olduklar?n? içim s?zlayarak gözlemledim. Etkin olanlar? ise yabanc? GO’lar?n güdümünde olanlard?.

Bu zirvede“Armenian-Azerbaijanian Conflict”isimli Foruma da kat?ld?m.Zirve ile ilgili olarak haz?rlad???m ve bütün ilgilere da??t?lan raporumda,bu Forum ile ilgili bir k?s?m da mevcuttu.Bu k?sm? rapordan buraya aktar?yorum.

“5.NGO’larla ??birli?i:

Azerbaycan NGO Forumu Ba?kan? Azay Guliev ile üyeler Elmira Suleymanova ve Rouskan Khalilov’un düzenledi?i “Armenian- Azerbaijan Conflict”isimli toplant?da,Ermenistan ile iyi ve dost ili?kiler içinde ve dialog yolu ile Karaba? sorununun çözümlenebilece?i dile getirildi.“Peace and Justice”temas? üzerinde kurulu takdimlerden sonra Ermenistan’da bu iyi niyetlerini beraber yürütebilecekleri NGO kurulu?lar?n?n olup olmad???n? sordum.Baz? enternasyonal toplant?larda,Ermeni NGO’lar ile de bir araya gelme f?rsat? bulduklar?n?,fakat bu toplant?lar? düzenleyen enternasyonal kurulu?lar?n bilgi toplad?ktan sonra,iki ülke NGO’lar? aras?ndaki diyalo?un sa?lanmas? yönünde bir giri?imde bulunamad?klar?ndan yak?nd?lar.Bu toplat?ya kat?lan ?ngiliz kökenli“International Alert”isimli bir NGO temsilcisi,bu görevi yerine getirmeye haz?r oldu?unu ifade etti.Toplant?dan sonra Bayan Elmira Suleymanova ile özel bir görü?me yapt?m.Anlad???m kadar?yla Azeri ve Ermeni NGO’lar?n? Ankara’da bir araya getirip dialog olanaklar? arama görevini Türk NGO’lar üstlenirse daha etkin bir giri?im ortaya ç?km?? olacakt?r.

Öneri:Türk NGO’lar? art?k enternasyonal sahada kendilerine dü?en görevi yerine getirmek zorundad?rlar.Türk Demokrasi Vakf?, bu konuda deneyimlidir ve pekala bir ?ngiliz NGO kadar bu konuda ba?ar?l? olabilir.Ermeni ve Azeri NGO’lar?n? Ankara’da toplama yönünde bir giri?im yararl? olur kanaatindeyim.”

1999’dan bu yana geçen zaman içinde hiçbir ilgiliden bu konu hakk?nda bir yan?t alamad?m.Bizi böylesine yak?ndan ilgilendiren bir konuyu,bizi y?pratmaya çal??an yabanc? NGO’lar?n?n ilgisine b?rak?yoruz.Bu ve benzeri konularda aktif olmazsak,?artlar? bize göre olu?turma imkan? nas?l do?acakt?r?

Evet,gerek Türkiye ve gerekse Türk dünyas? üzerinde çe?itli oyunlar oynanmaktad?r.Ermeni konusu da bu oyunlar?n bir parças?d?r.Ama biz bu oyunlar? bozmak için gerekli çabay? gösteriyor muyuz?Daha da önemlisi bizim oynamam?z gereken oyunlar? oynuyor muyuz?

Son bir an?m? daha anlat?p konu?mam? bitirece?im.

Geçen y?l hastaland?m.Londra’da be? ay kadar tedavi gördüm.Yatt???m hastanede,nöbetçi doktor ve hem?irelerle hastanenin gece sessizli?inde sohbet ederdik.?ngilizler K?br?s’? çok iyi bilir ve severler.Ben K?br?s hadiselerini her anlat???mda,onlar söz birli?i etmi? gibi:“?yi ama bu güzel aday? bölmemeliydiniz”diye sitemde bulunuyorlard?.Bunun üzerine“Greeks:The Democracts Who Are Not”isimli derleme kitab?mdan getirip kendilerine da??tt?m.Sonra da“Dividing An Island”ba?l?kl? bir makale yazd?m. Ankara’da Daily News’de de ç?kan bu makaleyi sonradan“Cyprus versus Cyprus”isimli kitab?m?za da ald?k.Hastanede dostlar?m bu makaleyi okuduktan sonra K?br?s’? böldük diye sitem etmez oldular.Bu makale k?saca K?br?s adas?n?n bölünmesi,iki toplum aras?nda ayr?mc?l?k politikas? güden ?ngiliz sömürge idaresi taraf?ndan ba?lad???n? ve Rumlar?n aday? Yunanistan’a ba?lamay? öngören ENOSIS kapsam?nda uygulad??? terör sonucu gerçekle?ti?ini anlat?yordu.

Hastahanede yatt???m günler içinde durmadan ?s?t?l?p yeniden medyaya malzeme olarak sürülen Ermeni konusu alevlendi.Bu defa konu?malar?m?z sözde Ermeni katliam? etraf?nda yo?unla?maya ba?lad?.Bu s?rada ben de tarihçi“Steve Runciman’?n“The History of the Crusades”isimli kitab?n? okuyordum.Bu kitaptan kendilerine Haçl? seferlerine ç?kan ?ngiliz kral? Aslan Yürekli Richard’?n Akra ?ehrinde esir tuttu?u Müslüman askerleri,Kudüs üzerine yürümeden önce e? ve çocuklar? ile nas?l katletti?ini anlatan paragraf? okudum ve“siz tarihi abide dikmeye bu kadar merakl? oldu?unuza göre Ermeni abidesinden önce ne diye Akra’da katletti?iniz Müslümanlar? anmak için bir abide dikmiyorsunuz”diye sordum.Ertesi gün gördüm ki okudu?um kitap ellerinde dola?maya ba?lad?.Bunun üzerine ben de“Genocide”ba?l?kl? bir makale yaz?p onlara da??tt?m.Bu makale de“Cyprus versus Cyprus” isimli kitaba al?nm??t?r.Tarihte Hristiyan dünyas?n?n uygulad??? mezalimleri belgeleyen bu makale o kadar çok ilgillerini çekti ki,Hastane ile ili?kili bir Kültür Klubü’nün temsilcileri gelip bana K?br?s ve Ermeni konular?nda bir konferans verme teklifinde bulundu.Doktorumun,tedavi süresince yorucu ve heyecan yaratan faaliyetlerde bulunmama izin vermemesi üzerine bu konferans? gerçekle?tiremedim.

Londra’daki Rum ve Ermeni lobilerinin benim hasta yata??mda etraf?ma yapt???m bilgilendirme çabalar?ndan nas?l haberdar oldu?unu ve bu çabalar? bast?rmak için neler yapt?klar?n? anlatmak ayr? bir tebli? konusu olur.

Onlar,ne yapacaklar?n? çok iyi bilirler ve gerekeni hemen yaparlar.Biz ise oturup onlar?n yapt?klar?n? seyrederiz.Sonra da gücenip k?zar?z.

Tedavim tamamlan?p Ankara’ya döndü?ümde,de?erli dostum Bülent Akaracl? ile 1995’den beri ortakla?a yazd???m?z makaleler içinde Türk tezini anlatanlar? bir kitapta toplamaya karar verdi?imizde,yukar?da bahsetti?im iki makaleyi de buna dahil ettik.Böyle bir kitab?n,AB ve ABD’deki diplomat,senatör,parlamenter,akademisyen ve sivil çal??anlar?na da??t?lmas?nda büyük yarar olacakt?.Cyprus versus Cyprus isimli bu kitap haz?r hale geldi?inde,s?ra onbin adet bast?rabilmek için,gerekli fonu bulmaya geldi.Propaganda içerikli bilgilendirme çabalar?n?n de?erine ve yarar?na inanmayan bir millet oldu?umuz için gerekli fon bulunamad?.Kendi k?s?tl? imkanlar?m?zla bin adet bast?rd?k ve k?s?tl? da olsa bir da??t?m yapt?k.

Her ülkenin dostlar? da vard?r,dü?manlar? da.Dost olsun,dü?man olsun,ikisinin de amac? sizden yararlanmakt?r.Tek fark ?u: Dost ülke,sizi y?pratmadan sizden yararlanmaya çal???r;dü?man ülke ise sizi y?pratarak.Ama gerçek ?u ki dost veya dü?man, bütün ülkeler her zaman sizden yaralanmak için belirli bir strateji içinde faaliyetlerini sürdüreceklerdir.Önemli olan bizim de dost ve dü?man diye niteledi?imiz ülkelerden yararlanmak için gerekli stratejileri geli?tirmemiz,buna göre de etkin ve dinamik bir siyaset gütmemizdir.Bu siyaseti güderken kullan?lacak en etkin silah?n,bilgilendirme içerikli propaganda silah? oldu?unu unutmamal?y?z.25’i enternasyonel kapasitede geçen 45 y?l? a?k?n i? hayat?mda,Türkiye’nin etkin bir propaganda kabiliyeti ve becerisi geli?tirmedi?ini gözlemledim.Bir sivil toplum gönüllüsü olarak 1995’de Türk Demokrasi Vakf?’nda çal??maya ba?lad???mda,ilk haz?rlad???m proje,sivil toplum güdümünde özerk bir Propaganda Merkezi’nin kurulmas?n? öngören bir proje olmu?tur.Bütün ilgililere da??t?lan bu proje ile sadece Say?n Denkta? ilgilenmi?,yararl? olaca??n? belirtirek desteklenmesi gerekti?ini bildirmi?ti.Ba?ka hiçbir ilgiliden ses ç?kmad?.

Ermeni konusu da hiç kesintiye u?ratmadan yo?un bir ?ekilde güdece?imiz sürekli bir bilgilendirme içerikli propaganda konusudur.Konu tarihçilere b?rak?ls?n demekle bu i?in içinden ç?kamay?z.Geçen y?l haz?rlay?p dünyadaki bütün ilgililere gönderdi?imiz Ermeni konulu bir bro?ürde,dünyaca tan?nm?? 69 tarihçinin imzas? vard?.Gönül isterdi ki Avrupa Parlamentosunda Ermeni konusunun görü?ülece?i sinyalleri al?n?r al?nmaz,bir sivil örgüt marifetiyle isimleri bu bro?ürde yaz?l? tarihçilerden birkaç? ile anla??p Avrupa Parlamenterlerine hitaben konferans ve söyle?i seanslar? haz?rlans?n.Ama,bir iki diplomat?m?z?n resmi görev içerikli giri?imleri d???nda,etkin hiçbir giri?imde bulunulmad?.Karar al?nd?ktan sonra ise sesimizi yükseltik. Protestolar,gazete makaleleri,televizyonlarda geyik muhabbetleri...Bunlar?n art?k hiçbir i?e yaramad???n? bile bile...Veya bunlar tek bir i?e yarar:Kendi kendimizi tatmin etmeye.

K?saca ?unu söylemek isterim.Dost ve karde? ülke diye bir?ey yoktur.Dost ve karde? parlamenter,tarihçi,diplomat diye bir?ey de yoktur.Herkes sizinle sizin verdi?iniz çaba kapasitesinde dost ve karde? veya dü?man olur.Sivil toplum örgütlerinin bugünden tezi yok,propaganda seferberli?ini ba?latmas? gerekmektedir.Bizi anlamak istemiyorlar söylemi de yanl??t?r.Do?rusu “biz kendimizi anlatam?yoruz”dur.

Çal???p u?ra??p bu anlatma yöntemini bulmam?z gerekir.Pasif politikadan,reaksiyon gösterme sisteminden aktif politikaya, reaksiyon yaratacak giri?imlere ba?lamal?y?z.Bu arada,ülkeleraras? ili?kilerde insan faktörünü daima ön s?rada tutmal?y?z.

 ----------------------
* -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-III.Cilt
        
   «  Geri