!á~°à="justify">

1. Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi ve Türkiye-Ermenistan S?n?r?n?n Aç?lmas? ile ?lgili Ermenistan’da Ya?anan Baz? Tart??malar

Geçti?imiz günlerde Kars-Tiflis Bakü Demiryolu projesinin hayata geçirilmesi için Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan liderleri aras?nda imzalanan antla?man?n Ermenistan’daki yank?lar? dikkat çekicidir.

]"re göre proje ekonomik olarak karl? bir proje de?ildir zira Ermenistan’? d??ar?da b?rakarak demiryolu hatt?n?n uzamas?na dolay?s?yla ta??mac?l?k maliyetlerinin artmas?na sebep olmaktad?r. Kafkas Analiz Merkezi direktörü Viktor Yakubyan’a göre proje ekonomik mülahazalardan ziyade siyasi mülahazalar göz önüne al?narak tasarlanm??t?r. Yakubyan projenin Ermenistan üzerindeki siyasi bask?y? artt?rmak için bir araç olarak kullan?ld??? görü?ünü savunmaktad?r.

Yakubyan ayr?ca geçti?imiz günlerde Erivan’da düzenlenen ‘Ermenistan-Türkiye S?n?r?n?n Aç?lmas?n?n Ekonomik ve Sosyal Sonuçlar?’ ba?l?kl? konferansa ve Hrant Dink suikast?n?n ard?ndan Ermenistan yetkililerin Türkiye-Ermenistan s?n?r?n? önko?ulsuz açma talebine de temkinli yakla?arak, bu s?n?r?n aç?lmas?n?n Ermenistan’a fayda getirmeyece?ini ve Ermenistan’?n güvenlik ve stratejik ç?karlar?n? olumlu etkilemesi konusunda ?üpheci bir yakla??m?n daha do?ru oldu?unu ileri sürmektedir.

Görüldü?ü üzere, Ermenistan s?n?r?n?n aç?lmas? konusunda Ermenistan’da bir fikir birli?inin oldu?unu söylemek güçtür. Her ne kadar Ermeni devlet adamlar? Türkiye-Ermenistan s?n?r?n?n aç?lmas? konusunda ?srarc? bir tutum izlerken, baz? analistler konuya daha temkinli yakla??lmas? gerekti?ini ileri sürmektedirler. Özellikle a??r? milliyetçi baz? Ermeniler s?n?r?n aç?lmas?n? ulusal ç?karlardan  taviz olarak nitelendirmekte ve bunun Ermenistan’?n güvenli?ine zarar verece?ini dü?ünmektedirler.

2. Hrant Dink Suikast?n?n Ard?ndan Ermenistan’da Ya?anan Baz? Geli?meler

Agos Gazetesi Genel Yay?n Yönetmeni Hrant Dink’in menfur bir suikast neticesinde öldürülmesi ve sonras?nda ya?anan geli?meler yaln?zca Türkiye’de veya Bat? kamuoyunda de?il ermenistan’da da yo?un bir biçimde tart???lm??t?r. Suikast?n ard?ndan Erivan’da yap?lan gösteriler, Ermeni yetkililerin suikast? k?nayan, hatta dolayl? olarak Türkiye’yi suçlayan aç?klamalar?, s?n?r?n aç?lmas? tart??malar? gibi geli?meler Ermenistan’?n suikast? Türkiye üzerinde siyasi bask? arac? olarak kulland??? izlenimini do?urmu?tur.

Ermenistan Parlamentosu 8 ?ubat tarihinde bir aç?klama yay?nlayarak Hrant Dink suikast?n? k?nam??, bu cinayeti ifade özgürlü?ü, insan haklar? ve Ermeni az?nl???na kar?? yap?lm?? bir suikast olarak nitelendirmi?tir. Bununla beraber, suikast?n Türkiye’nin ‘Ermeni kar??t?’ tarihsel geçmi?inin bir ürünü oldu?unu, Türkiye’de yeni bir milliyetçilik dalgas? yaratt???n? ve yetkili mercilerin suikast? durdurmak için bir ?ey yapmad???n? belirten bu aç?klama son derece sert bir üslupla kaleme al?nm??t?r. Sonuç k?sm?nda ise suikastten tamamen ba??ms?z bir biçimde Türkiye ile Ermenistan aras?nda bir anlay?? ortam? do?mas? için Türkiye’den ‘soyk?r?m?’ tan?mas? ve Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesini de?i?tirmesi talep edilmektedir. K?sacas? bu aç?klama ile amaçlanan Hrant Dink suikast?n? kullanarak uluslararas? toplum nezdinde Türkiye’yi ve Türk milletini suçlamak ve ‘soyk?r?m?n’ tan?nmas? hususunda Türkiye üzerinde bir bask? olu?turmakt?r.

Hrant Dink suikast?n?n ard?ndan Erivan ve Arabkir Belediyelerinde Arabkir ilçesindeki bir meydana Hrant Dink’in ad?n?n verilmesi konusunun tart???laca?? belirtilmi?tir. Bunun yan?s?ra Diaspora Ermenileri de bo? durmam?? ve ABD Kongre Kütüphanesi’nde bir Hrant Dink ar?ivi olu?turulmas? yönünde çal??malar ba?latm??lard?r.

Sonuç olarak Hrant Dink suikast?n?n Ermenistan’da ciddi yank? uyand?rd???n? söylemek mümkündür. Ermenistan yetkililerinin ve Diaspora Ermenilerinin suikast? uluslararas? kamuoyunun gündeminde tutarak Türkiye’nin Ermenistan politikas?nda bir çatlak olu?turmaya çal??t?klar? gözden kaçmamaktad?r.

3. Ermeni ‘Soyk?r?m?’n? Çanakkale Sava??’na Ba?lama Çabalar?

Geçti?imiz günlerde Ermeni diasporas?n?n yeni yeni güçlenmeye ba?lad??? ülkelerden biri olan Avustralya’da ilginç bir röportaj yay?nland?. Bilindi?i üzere deaha önce de bu ülkede Ermeni ‘soyk?r?m?’ iddialar?n? içeren bir belgesel yay?nlanm?? ve bu konu ülkede ya?ayan Türk toplumu taraf?ndan mahkemeye götürülmü?tü. Bu defa da ABC televizyonunda Ermeni soyk?r?m iddialar? ile ili?kili son derece dikkat çekici bir tart??ma gündeme ta??nd?. Bu tart??may? ba?latan LaTrobe Üniversitesi’nde çal??an Prof. Robert Manne idi.

Röportaj? yapan Mark Colvin Çanakkale Sava?lar? ve Ermeni ‘soyk?r?m?’n?n ayn? anda farkl? bölgelerde ba?layan iki olay oldu?unu ancak bunlar aras?ndaki ba??n tarihçiler taraf?ndan göz ard? edildi?ini vurgulad?ktan sonra sözü Prof. Manne’ye vermi?tir. Prof. Manne ise Avustralyal? tarihçilerin kendi ülkelerini ilgilendiren bir olay?n ya?and??? dönemde gerçekle?tirilen ‘soyk?r?m’? görmezden geldi?ini dile getirmi?tir. Manne tezini Taner Akçam’a dayand?rarak Çanakkale Sava?lar?n?n Ermeni soyk?r?m? karar?n?n al?nmas?nda son derece önemli oldu?unu ve Türklerin bu sald?r?dan sonra Ermenileri ‘katletmeye’ ba?lad???n? ileri sürmü?tür. Manne, ?ttihat ve Terakki yönetiminin Çanakkale Bo?az? a??l?p ?stanbul i?gal edilirse isyankar bir az?nl???n ülke s?n?rlar? içerisinde bulunmas?n?n do?ru olmayaca??n? dü?ünerek ‘soyk?r?m’ karar? ald???n? vurgulam??t?r.

Mark Colvin ise özellikle bu ba?lant?n?n neden Avusturalyal? tarihçiler taraf?ndan gözard? edildi?ini sormu?, Manne bu soruya Çanakkale Sava?lar?n?n Avustralya’da bir ulusal kimli?in olu?mas?na katk?da bulundu?u mitinin son derece yerle?mi? bir mit oldu?undan ayn? dönemde ya?anan di?er tarihsel konulara daha az önem atfedilerek göz ard? edildi?i yolunda bir cevap vermi?tir.

Bu röportaj tarihi gerçeklerin nas?l sapt?r?ld???na dair çok ciddi bir örnektir. Böyle bir tart??man?n Avustralya’da yap?l?yor olmas? da son derece önemlidir; zira Ermeni lobisinin yeni hedef ülkelerinden biri olan Avustralya’da halk?n tarihi hassasiyetlerini kullanarak Ermeni soyk?r?m? iddialar? empoze edilmeye çal???lmaktad?r. Avustralya’n?n ulusal kimli?inin bir parças? olan Çanakkale Sava?lar? ile Ermeni ‘soyk?r?m?’ özde?le?tirilerek Avustralya kamuoyunda Türkiye aleyhtar? bir hava olu?turulmak amaçlanmaktad?r.