Anasayfaİletişim
  
English

TÜRK?YE'DEK? YÜKSEK Ö?REN?M GENÇL???N?N ERMEN? SORUNU HAKKINDAK? B?LG? VE B?L?NÇ DÜZEY?

Doç. Dr. Temuçin Faik ERTAN*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-I.Cilt
 

 le="text-align: juğÿXTÜRK?YE'DEK? YÜKSEK Ö?REN?M GENÇL???N?N ERMEN? SORUNU HAKKINDAK? B?LG? VE B?L?NÇ DÜZEY?20406quo;DEK? YÜKSEK Ö?REN?M GENÇL???N?N ERMEN? SORUNU HAKKINDAK? B?LG? VE B?L?NÇ DÜZEY?

Doç. Dr. Temuçin Faik ERTAN*



G?R??

Ermeni Sorunu,yakla??k 130 y?ld?r Türk ulusunun gündeminde bulunan ve zaman zaman varl???,ba??ms?zl??? ve toprak bütünlü?ü ile özde?le?en bir sorundur.Sorun,Türk ve Ermeni topluluklar?ndan daha çok,dönemin etkili devletleri taraf?ndan güncelle?tirilmekte ve Türk devletlerini uluslararas? diplomaside zor durumda b?rakmak amac?yla bir araç olarak kullan?lmaktad?r.Osmanl?’dan günümüze,konuyla ilgili Türk tezlerinin,uluslararas? ortamda kabul edilme oran?n?n tatmin edici oldu?unu söylemek mümkün de?ildir.Türk görü?lerinin kabul edilmemesi,Türkiye’nin konuyla ilgili çabalar?n?n yetersizli?i kadar,d?? devletlerin soruna önyarg?l? yakla??mlar?n?n bir sonucudur.Bununla birlikte Türkiye’deki akademik ve siyasal çevreler taraf?ndan genelde kabul gören tezlerin,Türk kamuoyuna ve özellikle de gençli?e aktar?lmas? konusunda da ciddi s?k?nt?lar?n bulundu?u bir gerçektir.

Türkiye’nin ulusal bir sorunu say?lan ve siyaset üstü bir konu olarak alg?lanan Ermeni Sorunu hakk?nda,yüksek ö?renim gençli?inin bilgi ve bilinç düzeyinin ne oldu?u sorusuna ???k tutabilecek bu çal??ma,1222 üniversite ö?rencisine uygulanan bir ankete dayanmaktad?r.20 sorudan olu?an anket,Bilkent Üniversitesi,Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi,Gazi Üniversitesi (K?r?ehir E?itim Fakültesi) ve Hacettepe Üniversitesi ö?rencilerinin kat?l?mlar? sayesinde gerçekle?tirilmi?tir.Ankette cinsiyet,ya?,s?n?f ve bölüm gibi ayr?mlara dikkat edilmemi? ve do?rudan ö?rencilerin verdikleri cevaplara dayan?larak sonuca var?lmaya çal???lm??t?r.Bir ön çal??ma niteli?i ta??yan bu uygulaman?n hedefi,konuyla ilgili gelecekte yap?lmas? dü?ünülen ara?t?rmalara yol gösterebilmek ve ???k tutabilmektir.

1-Günümüzde Türkiye’nin varl???n? ve toprak bütünlü?ünü en fazla tehdit eden sorun a?a??dakilerden hangisidir?

Say? Yüzde
A) K?br?s Sorunu 86 7
B) Ege Adalar? Sorunu 44 4
C) Güneydo?u-Kürt Sorunu 634
51
D) Ermeni Sorunu 314
26
E) Karasular? Sorunu 6
0
F) K?ta Sahanl??? Sorunu 9
1
G) Di?er 129
11
TOPLAM 1222
100


Ankete kat?lan 1222 ö?renciden %51’nin Türkiye’nin varl???n? ve toprak bütünlü?ünü tehdit eden sorun olarak Güneydo?u-Kürt Sorunu seçene?ini i?aretlemi? olmas?,beklenen bir sonuçtur.Ayr?ca ö?rencilerin %26’s? da Ermeni Sorunu seçene?ini i?aretleyerek bu konudaki duyarl?l???n? gözler önüne sermi?tir.Di?er seçene?ini i?aretleyen ö?rencilerin aç?klamalar? Avrupa Birli?i ile olan ili?kiler,IMF’nin politikalar?,ABD’nin tutumu,e?itimdeki eksiklik ve ekonominin bozuklu?u konular? üzerinde yo?unla?maktad?r.

2-Bugüne de?in Ermeni Sorunu’yla do?rudan ilgili olan herhangi bir kitap ya da makale okudunuz mu?

Say? Yüzde
A) Okumad?m 608 50
B) Bir tane okudum 350
29
C) ?ki tane okudum 99
8
D) Üç tane okudum 51
4
E) Dört ve daha fazla okudum 114
9
TOPLAM 1222
100


Türk kamuoyu aç?s?ndan son derece önemli bir konu olan ve ö?rencilerin %26’s? taraf?ndan da Türkiye’nin varl???n? tehdit eden en önemli sorun olarak görülen Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak,ö?rencilerin %50’sinin hiç kitap(makale) okumam?? olmas? dikkat çekici bir durumdur.Kitap okuduklar?n? ifade eden ö?rencilerin de do?ru kitap okuyup okumad?klar? ve do?ru bilgi al?p atmad?klar? meçhuldür.

3-Bugüne de?in içinde Ermeni Sorunu’yla ilgili bilgilerin bulundu?u herhangi bir kitap ya da makale okudunuz mu?

Say? Yüzde
A)Okumad?m 391 32
B) Bir tane okudum 444
36
C) ?ki tane okudum 173
14
D) Üç tane okudum 46
4
E) Dört ve daha fazla okudum 168
14
TOPLAM 1222
100

Ermeni Sorunu’na dolayl? olarak de?inen kitap ya da makale konusunda da bir önceki benzer sonuçlar ortaya ç?km??t?r. Ö?rencilerin %32’si hiç okumam??ken,bir tane kitap ya da makale okuyanlar?n oran? %36’d?r.Ermeni Sorunu’na dolayl? olarak de?inen ve ö?rencilerin taraf?ndan okunan kitaplar?n büyük k?sm?n?n tarih dergi kitaplar? oldu?u anla??lmaktad?r.

4-Evinizdeki (odan?zdaki) kitapl???n?zda Ermeni Sorunu’yla do?rudan ilgili olan kitap var m??

Say? Yüzde
A) Hiç yok 902 74
B) 1-2 tanevar 284
23
C) 3-4 tane var 28
2
D) 5 ve daha fazla var 8
1
TOPLAM 1222
100

2. ve 3. sorulara verilen cevaplar göz önünde tutuldu?unda ö?rencilerin tek tür kitap okumakla birlikte,kitap sat?n almak konusunda ayn? özeni göstermedikleri anla??lmaktad?r.Ö?rencilerin %30’a yak?n? konuyla ilgili bir kitap okudu?unu ifade etmesine kar??n,%74’ünün kitapl???nda ya da evinde Ermeni Sorunu’yla ilgili herhangi bir eser bulunmamaktad?r.

5-Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak okudu?unuz ya da bildi?iniz eserin (eserlerin) ad?n? yazabilir misiniz?

Say? Yüzde
A) Bir kitap ismi 116 9
B) ?ki kitap ismi 45
4
C) Üç kitap ismi 18
1
D) Dört kitap ismi 6
0
E) Be? kitap ismi 3
0
F) Cevaps?z 1034
86
TOPLAM 1222
100

1034 ö?rencinin Ermeni Sorunu’yla ilgili herhangi bir kitap ismi yazamam?? olmas?,belki de anketin en çarp?c? ve üzerinde dü?ünülmesi gereken sonuçlar?ndan biridir.Bu sonuç Türkiye’nin varl??? ile bu denli ilgili olan bir ulusal konuda,yüksek ö?renim gençli?inin hiç de istenilen düzeyde olmad???n? kan?tlamaktad?r.Ayr?ca eser ismi yazamayan ve sadece bir kitap ismi yazabilen (onun da do?ru oldu?u tart???lmal?d?r) ö?rencilerin toplam oran?n?n %95 olmas?,2.,3.,ve 4.sorulara verilen cevaplar?n da yeniden gözden geçirilmesini zorunlu k?lmaktad?r.Bu arada sadece %14 oran?nda bir ö?rencinin yazabildi?i kitap isimleri de bir ba?ka dikkat çeken konudur.Ö?rencilerin yazd?klar? kitaplar?n büyük bir ço?unlu?u “Ermeni Sorunu” ve “Ermeni Meselesi” gibi genel isimler ta??maktad?r.“Salk?m Han?m?n Taneleri” isimli eserin de ö?renciler taraf?ndan ifade edilmesi ve bir anlamda bilgi kayna?? olarak gösterilmesi de bir ba?ka çarp?c? sonuçtur.

6-Ermeni Sorunu’yla ilgili olan bilgilerinizin kayna??n? genel olarak a?a??dakilerden hangisi olu?turmaktad?r?(Birden fazla seçenek i?aretleyebilirsiniz)

Say? Yüzde
A) Kitap ve makale 637 26
B) Televizyon Programlar? 908
37
C) Radyo programlar? 84
3
D) ?nternet vs. 90
4
E) Konferans, panel, sempozyum vs. 149
6
F) Aile, arkada? ve dost sohbetleri 515 21
G) Di?er 70
3

Birden fazla seçene?in i?aretlenebilece?i bu soruya verilen cevaplar incelendi?inde ö?rencilerin bilgilenme kaynaklar?n?n üç seçenekte yo?unla?t??? görülmektedir.Kitap ve makale,televizyon,aile,arkada? ve dost sohbetlerinin toplam oran? %84’tür.En fazla i?aretlenen seçenek ise %37 ile televizyon programlar?d?r.Bu da gençli?in okuyan de?il,daha çok dinleyen ve seyreden bir kitle oldu?u gerçe?ini ortaya ç?karmaktad?r.“G” seçene?inde yer alan “Di?er” k?sm?nda ise cevaplar tarih dersleri üzerinde yo?unla?maktad?r.

7-Ermeni Sorunu hakk?ndaki bilgi düzeyiniz için a?a??dakilerden hangisi do?rudur?

Say? Yüzde
A) Hiç bilgim yok 45 4
B) Az da olsa bilgim var 866
71
C) Bilgim var 272
22
D) Çok bilgim var 9
1
E) Fikrim yok 30
2
TOPLAM 1222
100

Türkiye’de yüksek ö?renim gören gençli?in ülkenin varl??? ve gelece?i ile ilgili olan bir sorun hakk?ndaki bilgi düzeyinin sorguland??? bu soruya verilen cevaplar incelendi?inde, % 4’ünün hiç bilgisinin olmad???,% 71‘inin ise az da olsa bilgi sahibi oldu?u sonucu ortaya ç?km??t?r.Sadece 9 ö?rencinin kendisini çok bilgili görmesi de dikkat çeken bir ba?ka sonuçtur.

8-Ermeni Sorunu hakk?ndaki bilgi düzeyinizin yeterlili?i hakk?nda ne dü?ünüyorsunuz?

Say? Yüzde
A) Çok yetersiz 192 16
B) Yetersiz 796
65
C) Yeterli 203
17
D) Çok yeterli 5
0
E) Fikrim yok 26
2
TOPLAM 1222
100

Yüksek ö?renim gençli?i bilgi düzeyi konusunda ço?unlukla kendisini az da olsa bilgili olarak görürken(7.Soru),bu bilgisini yeterli görmemektedir.Ö?rencilerin %81‘i bilgi düzeyini çok yetersiz ve yetersiz olarak de?erlendirmektedir.8.soruya verilen sonuçlar incelendi?inde gençli?in,Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak belli bir duyarl?l??a sahip oldu?u anla??lmaktad?r.

9-Türkiye’deki üniversitelerde Ermeni Sorunu’na verilen önem ve a??rl?k hakk?ndaki dü?üncenizi a?a??dakilerden hangisi do?ru olarak yans?tmaktad?r?

Say? Yüzde
A) Çok yetersiz 387 32
B) Yetersiz 630 51
C) Yeterli 72
6
D) Çok yeterli 3
0
E) Gereksiz 21
2
F) Fikrim yok 109
9
TOPLAM 1222
100

Yukar?daki rakamlardan bilgi düzeyini yetersiz olarak gören yüksek ö?renim gençli?inin,bu konuda büyük ölçüde üniversiteleri sorumlu gördükleri anla??lmaktad?r.Üniversitelerin Ermeni Sorunu’na yakla??mlar?n? çok yetersiz ve yetersiz bulan ö?rencilerin toplam oran?n?n %83 olmas?,bunu kan?tlamaktad?r.Üniversiteleri yeterli gören ö?renci say?s?n?n sadece 3 olmas? ve bunun yüzdelik dilimde s?f?ra yak?n bulunmas? da bir ba?ka dü?ündürücü sonuçtur.

10-Osmanl? Devleti döneminde Ermeniler’in yo?un olarak ya?ad?klar? bölge a?a??dakilerden hangisidir?

Say? Yüzde
A) ?stanbul ve çevresi 166 14
B) Bat? Anadolu 43
4
C)?ç Anadolu 17
1
D) Akdeniz 13
1
E) Do?u Anadolu 763
62
F) Do?u Karadeniz 86
7
G) Güneydo?u Anadolu 134
11
TOPLAM 1222
100

Bu soruya ö?renciler büyük bir ço?unlukla (%62) do?ru cevap vermi?lerdir.Bu sonuç ö?rencilerin konuyla ilgilerin bulundu?u ve genel çerçeve bilgilerinin bulundu?u,ancak bu bilgilerinin okumaya de?il,duyuma dayand???n? ve sistematik olmad???n? ortaya koymaktad?r.

11-Baz? Ermeni gruplar?n ve d?? çevrelerin “soyk?r?m” olarak öne sürdükleri olaylar hangi dönemde gerçekle?mi?tir?

Say? Yüzde
A) K?r?m Sava?? 44 4
B) 1877-1 878 Osmanl?-Rus Sava?? 191
16
C) Balkan Sava?? 44
4
D) Birinci Dünya Sava?? 430 27
E) Kurtulu? Sava?? 335
27
F) ?kinci Dünya Sava?? 20
2
G) Cevaps?z 158
13
TOPLAM 1222
100

Ö?rencilerin sadece %34’ünün (“D” seçene?i) do?ru cevap vermi? olmas? bilgi düzeyindeki yetersizli?i kan?tlamaktad?r.Yine ö?rencilerin %13’ünün hiç cevap vermemi? olmas? ve %27’sinin Ermeni olaylar?n?n Kurtulu? Sava?? s?ras?nda gerçekle?ti?ini dü?ünmesi de gözden kaç?r?lmamas? gereken çarp?c? sonuçlardand?r.Ermeni olaylar?n?n K?r?m Sava?? ya da ?kinci Dünya Sava?? s?ras?nda gerçekle?ti?inin zanneden ö?rencilerin bulunmas? da,bilgi düzeyi konusunda karamsar bir tablo ortaya ç?kmas?na yol açmaktad?r.

12-Osmanl? Devletinin son yüzy?l?nda Türkiye’de ya?ayan Ermeniler’in say?s? ne kadard?r?

Say? Yüzde
A) 500.000’den az 175 14
B) 500.000-1.000.000 aras? 272
22
C) 1.000.000-1.500.000 aras? 123
10
D) 1.500.000-2.000.000 aras? 73 6
E) 2.000.000-3.000.000 aras? 42
3
F) 3.000.000’den fazla 23
2
G)Cevaps?z 514
43
TOPLAM 1222
100

Do?ru cevap olarak görülen “C” seçene?ini sadece %10 ö?rencinin i?aretlemi? olmas?,bu konuda bilginin son derece yetersiz oldu?un göstermektedir.Ayr?ca 514 ö?rencinin (%43) cevap bile verememesi,bilgi eksikli?inin bir ba?ka kan?t? olarak öne sürülebilir.

13-Ermeniler’le Türkler aras?ndaki olaylarda ölen Türkler’in say?s? ne kadard?r?

Say? Yüzde
A) 100.000’den az 105 9
B) 100.000-250.000 aras? 179
15
C) 250.000-500.000 aras? 101
8
D) 500.000-750.000 aras? 78
6
E) 750.000-1.000.000 aras? 49
4
F) 1.000.000-1.500.000 aras? 43
4
G) 1 .500.000’den fazla 43
4
H) Cevaps?z 624
50
TOPLAM 1222
100

Ö?rencilerin bu soruya verdikleri cevaplar incelendi?inde yar?s?n?n cevap bile veremedi?i görülmektedir.Burada aranan do?ru cevap “C” seçene?i olmas?na kar??n,bu seçene?i ö?rencilerin sadece % 8’i i?aretlemi?tir.Daha önceki sorularda kitap okuduklar?n? belirten ve bilgilerini az da olsa yeterli gören ö?rencilerin % 82’sinin do?ru cevab? i?aretleyememi? olmas? da bir ba?ka dü?ündürücü noktad?r.

14-Türkler’le Ermeniler aras?ndaki olaylarda ölen Ermeniler’in say?s? ne kadard?r?

Say? Yüzde
A) 100.000’den az 219 18
B) 100.000-250.000 aras? 139
11
C) 250.000-500.000 aras? 100
8
D) 500.000-750.000 aras? 62
5
E) 750.000-1.000.000 aras? 53
4
F) 1.000.000-1.500.000 aras? 20
2
G) 1.500.000’den fazla 9
1
H) Cevaps?z 620
51
TOPLAM 1222
100

Bu soruda ö?rencilerden “B” ya da “C” seçene?ine yo?unla?malar? beklenmektedir.Ancak ankete kat?lan 1222 ö?renciden 620’si, bir ba?ka deyi?le yar?s?ndan biraz fazlas? cevap bile verememi?tir.13.ve 14.sorulara verilen cevaplar birlikte ele al?nd???nda,ölen Türk ve Ermeniler’in say?lar?yla ilgili olarak ciddi bir bilgi eksikli?inin bulundu?u anla??lmaktad?r.

15-Osmanl? Devleti döneminde Ermeni Sorunu’yla en fazla ilgilenen ve bir anlamda k??k?rt?c?l?k yapan devlet a?a??dakilerden hangisidir?

Say? Yüzde
A) ?ngiltere 428 36
B)A.B.D 42
3
C) Rusya 359
30
D) Fransa 255
21
E) ?talya 26
2
F) Almanya 5
0
G) Avusturya 5
0
H) Yunanistan 96
8
I)?ran 6
0
TOPLAM 1222
100

Yüksek ö?renim gençli?inin bu soruya verdi?i cevaplar incelendi?inde,tarih derslerinde okutulan bilgilerin do?ru yans?mas? söz konusudur.Osmanl? Devleti’nin son yüzy?l?nda Ermeni Sorunu’yla do?rudan en fazla ilgilenen iki devlet olarak ?ngiltere (%36) ve Rusya’n?n gösterilmesi (%30) anketten beklenen bir sonuçtur.Fransa’n?n ö?rencilerin %21 taraf?ndan i?aretlenmesi, daha çok yak?n dönemdeki politikalara ba?lanabilir.

16-Günümüzde Ermeni Sorunu’yla en fazla ilgilenen ve bu konuda Türkiye Cumhuriyeti’ne sorun ç?karmaya çal??an devlet a?a??dakilerden hangisidir?

Say? Yüzde
A) ?ngiltere 107 9
B) A.B.D 95
8
C) Rusya 90
7
D) Fransa 669
54
E) ?talya 71
6
F) Almanya 15
1
G) Iran 9
1
H) Yunanistan 166
14
TOPLAM 1222
100

Geçti?imiz y?llarda Fransa parlamentosunun Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak Türkiye’nin aleyhine geli?tirdi?i tavr?n, ö?renciler taraf?ndan unutulmad??? anla??lmaktad?r.Ö?rencilerin %54’dünün Fransa’y? i?aretlemi? olmas? bunun en çarp?c? kan?t?d?r.Bununla birlikte Yunanistan’? sorun ç?karan devlet olarak i?aretleyen ö?renci oran?n?n %14 olmas?,Türk-
Yunan ili?kilerinin genel bir yans?mas? olarak de?erlendirilebilir.

17-Türkiye’de akademik çevrelerin Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak gösterdikleri çabalar?n yeterlili?i hakk?nda ne dü?ünüyorsunuz?

Say? Yüzde
A) Çok Yetersiz 303 25
B) Yetersiz 766
62
C) Yeterli 93
8
D) Çok Yeterli 3
0
E) Gereksiz 57
5
TOPLAM 1222
100

Yüksek ö?renim gençli?inin akademik çevrelerle ilgili verdikleri cevaplar incelendi?inde,karamsar bir tablo ortaya ç?kmaktad?r.Ö?rencilerin do?rudan içinde bulunduklar? akademik çevrelerin çabalar?yla ilgili dü?ünceleri son derece olumsuzdur.Çok yetersiz ve yetersiz görenlerin toplam oran?n?n %87 olmas?,bu olumsuz bak?? aç?s?n? tart???lmaz bir biçimde ortaya koymaktad?r.Bu soruya verilen cevaplardan ç?kar?labilecek bir ba?ka sonuç da,ö?rencilerin bilgi eksikliklerinin kayna?? olarak üniversite ortam?n? da göstermi? olmalar?d?r.

18-Türkiye’deki siyasal çevrelerin Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak yapm?? olduklar? çal??malar?n yeterlili?i hakk?nda ne dü?ünüyorsunuz?

Say? Yüzde
A) Çok Yetersiz 399 33
B) Yetersiz 713
58
C) Yeterli 59
5
D) Çok Yeterli 0
0
E) Gereksiz 51
4
TOPLAM 1222
100

17.Soruda akademik çevrelerle ilgili olan görüntünün bir benzeri,siyasal çevreler için de ortaya ç?km??t?r.Yüksek ö?renim gençli?inin % 91‘i siyasal çevrelerin çabalar?n? yetersiz ve çok yetersiz olarak de?erlendirmi?tir.Bu sonuç siyasal çevrelere olan belli bir güvensizli?inin de yans?mas? olarak ele al?nabilir.Siyasal çevrelerin çabalar?n? çok yeterli olarak gören hiçbir ö?rencinin bulunmamas?,Türkiye’de siyasal çevreler aç?s?ndan son derece dü?ündürücü bir sonuçtur.

19-Türkiye Cumhuriyeti’nin Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak uluslar aras? alanda güçlü olabilmesi için a?a??dakilerden hangisine öncelik verilmelidir?

Say? Yüzde
A) Bilimsel çal??malara h?z verilmeli 331 39
B) Ekonomik ve siyasi aç?dan güçlenmeli 76
6
C) Ermeni tezleri kabul edilmeli 201
16
D) Yabanc?lar?n görü?leri dikkate al?nmamal? 8
1
E) Bölgesel ittifaklar yap?lmal? 465
38
TOPLAM 1222
100

Bilgi düzeyin dü?ük oldu?undan ku?ku duyulmayan yüksek ö?renim gençli?inin,Türkiye’nin gelece?i ile ilgili çözüm yollar? konusunda son derece gerçekçi oldu?u anla??lmaktad?r.Uluslararas? diplomaside “güç” gerçe?inin fark?nda olan gençlik, Türkiye’nin de ancak ekonomik ve siyasi alanda güçlenmesi durumunda Ermeni Sorunu’yla ilgili tezlerini kabul ettirebilece?i görü?ündedir.Bu görü?ü savunan ö?rencilerin oran? %65’tir.Ayr?ca ekonomik ve siyasi güçlenmesinin bir gere?i olan bilimsel çal??malara h?z verilmesini savunanlar?n?n oran? ise %27’dir.

20-Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak size en yak?n gelen cümle a?a??dakilerden hangisidir?

Say? Yüzde
A)Türkler’le Ermeniler aras?nda kar??l?kl? çat??ma olmu?tur 472 39
B)Türkler Ermeniler’e kar?? soyk?r?m uygulam??t?r 76
6
C)Ermeniler Türkler’e kar?? soyk?r?m uygulam??tur 201
16
D)Ermeniler Türk sald?r?lar?na kar?? kendilerini korumu?lard?r 8
1
E)Türkler Ermeni sald?r?lar?na kar?? kendilerini korumu?lard?r 465
38
TOPLAM 1222
100

20.Soruya verilen cevaplar incelendi?inde,Ermeni Sorunu’yla ilgili olarak bilgi konusunda ciddi sorunlar? bulunan ö?rencilerin,bilinç düzeyleri ve duyarl?l?klar? konusunda ayn? karamsar tablonun ortaya ç?kt???n? söylemek mümkün de?ildir. Ö?rencilerin ço?unlu?unun “A” ve “E” seçeneklerini i?aretlemi? olmalar? ve Türk tezleriyle uyum içinde bulunmalar? bunun en somut göstergesidir.Bununla birlikte ö?rencilerin %6’s?n?n Türkler’in Ermeniler’e kar?? soyk?r?m yapt???n? kabul etmi? olmas? da gözden kaç?r?lmamal?d?r.76 ö?rencinin “B” seçene?ini i?aretlemi? olmas?,konuyla ilgili çevrelerin daha dikkatli ve özenli çal??malar yapmas? gerçe?ini ortaya ç?karmaktad?r.



SONUÇ:

Anket sonuçlar? bir bütün olarak de?erlendirildi?inde Türkiye’deki yüksek ö?renim gençli?inin Ermeni Sorunu ve bu soruna kaynakl?k olu?turan devletler konusunda küçümsenmeyecek bir duyarl?l??a sahip oldu?u söylenebilir.Ne yaz?k ki,bilgi, bilgilenme ve bu bilgileri kullanma konular?nda ayn? iyimser tabloya sahip olunmad??? aç?k ?ekilde görülmektedir.Türk toplumunun tümünde görülen okumama ve ara?t?rmama e?iliminin,yüksek ö?renim gençli?inde de yayg?n bir anlay?? oldu?u aç?kt?r. Bilgilerin kayna??n? genel olarak televizyon programlar? ve sohbetlerin olu?turmas? bunun en aç?k kan?t?d?r.Bir di?er nokta da ö?rencilerin ders kitaplar? ve akademik incelemelerden çok,roman ve edebi metinlere yönelmeleridir.Türkiye’nin,Ermeni Sorunu’yla ilgili kendi tezlerini ortaya koyan roman,?iir,sinema ve belgesel gibi etkinlikleri geli?tirmesi,konuya olan ilgiyi artt?rabilece?i gibi,bilgilerin de kal?c? olmas? sonucunu do?urabilir.Gençli?in kendi durumunun fark?nda olmas?n?n yan? s?ra,akademik ve siyasal çevrelerle ilgili tespitler de dikkat çekici ve dü?ündürücüdür.Anketten ç?kan en somut sonuç, Türkiye’nin varl??? ile ilgili temel sorunlardan biri olan Ermeni Sorunu’nun,ulusal boyutta da yeterince i?lenmedi?i ve Türk sorununun Türk’e bile anlat?lamad???d?r.







*Hacettepe Üniversitesi,Atatürk ?lkeleri ve ?nk?lap Tarihi Enstitüsü Ö?retim Üyesi,Ankara
 ----------------------
* Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi,Ankara -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-I.Cilt
        
   «  Geri