Anasayfaİletişim
  
English

GERÇEK BELGELER 3

ŞİNASİ OREL*
Ermenilerce Talat Paşa'ya Atfedilen Telgrafların Gerçek Yüzü
 

 ="justify">

Gerçek Belge No: XXXI

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
341 Umumi
Hususi

(?ifre)

Edirne, Adana, Ankara, Ayd?n, Haleb, Hudavendigar (Bursa), Konya, Musul Vilayetlerine;

Urfa, ?zmit, Bolu, Zor, Karesi (Bal?kesir), Kudüs-i ?erif, Kayseri, Ni?de, Eski?ehir, Kütahya Mutasarr?fl?klar?na

?imdilik, yaln?z ?stanbul’daki Ermeni Gazeteleri’nin intisar?na müsa’ade edilerek; diger Vilayatdaki Ermeni Gazeteleri’nin seddi lüzumu, Ba?kumandanl?k Vekaleti’nden i?’ar k?l?nm?? olma?la; infaz-i ahkam?.

Fi 18 Haziran sene 331 (1 Temmuz 1915).

Naz?r

(?mza) Talat

Gerçek Belge No: XXXII

Gerçek Belge No: XXXII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
?skan-i A?air ve Muhacirin Müdiriyeti
73

B (Bismillah)

(?ifre)

Haleb Vilayetine

C (evab)22 A?ustos sene 331 (4 Eylül 1915)

Muhacirin Tahsisat?’ndan, be?bin lira derdest-i irsaldir. ?stasyonlarda tecemmü etmi? Ermeniler’in, bir an evvel Mahal-i Mürettebleri’ne sevk?na; ve i’a?elerinin te’minine, i’tina; ve ta’arruzdan masun kalmalar?na ihtimam edilmesi.

Gönderilen paran?n, bu i?e tahsisi ve Emval-i Metruke Komisyonu’na tevdi’i. Kifayet etmez ise, yeniden tahsisat taleb olunmas?.

(Katib)Osman
Fi 23 A?ustos sene 331 (5 Eylül 1915).

Naz?r Nam?na
(?mza) Subhi
Yaz?lm??d?r. Fi 23 minhü

Gerçek Belge No:XXXIII

Gerçek Belge No: XXXIII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Umumi
19 Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Ni?de Mutasarr?fl???na

Ermeni Muhacirlerinin te’min-i selameti içün, Kaafile’nin, Ere?li’den (Konya Ere?lisi’nden) Uluk??la hududuna isal edilinceye kadar; kendilerine, m?kdar-i kafi Muhaf?z terfiki lüzümu, Konya Vilayeti’nden bildiriliyor. Vilayet-i mü?arün-ileyha ile bilmuhabere; ?kt?zas?n?n ifas?.

Fi 20 Te?rinievvel sene 331 (2 Kas?m 1915).

Yaz?ld?.
Naz?r

(?mza) Talat

Gerçek Belge No:XXXIV

Gerçek Belge No: XXXIV

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
A?air ve Muhacirin Müdiriyet-i Umumiyesi
?skan ?u’besi
10425 Umümi
65 Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Canik (Samsun) Mutasarr?fl???na

?htida eden veya etmiyen Ermeniler’den, bikes ve muhtac-i mu’avenet bulunanlar?, Muhacirin Tahsisat?’ndan i’a?e ediniz. Tafsilat, postadad?r.

(Katip imzas?)

Yaz?lm??d?r. Fi
Fi 30 Te?rinievvel sene 332(12 Kas?m 1916).

Naz?r Nam?na
(?mza) ?ükri


 

 

 

 

 

 

 

2. Sözde ?htiyat Önlemleri

Osmanl? Hükümeti yer de?i?tirme karar? ve uygulamas?n? gözlerden gizlemek gibi bir tutum izlemedi?inden, bu konuda ar?ivlerde belge bulunmad??? III. Bölüm’de kaydedilmi?ti. Bu nedenle, bu ba?l?k alt?nda herhangi bir belge yay?nlayabilmek sözkonusu olmamaktad?r.

 



3. Sözde Katliam?n Genelle?tirilmesi

 

III. Bölüm’de metinleri görülen onbe? ar?iv belgesinin orijinalleri transkripsiyonlar? ile birlikte burada yay?nlanmaktad?r.

Gerçek Belge No:XXXV

Gerçek Belge No: XXXV

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
423 Umumi
Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Erzurum, Adana, Bitlis, Haleb, Diyarbekir, Sivas, Trabzon, Mamuretilaziz (Elaz??), Van Vilayetlerile;

Urfa, Canik (Samsun), Mara? Mutasarr?fl?klar?na

Kalm?? olan Ermeni Katolikleri’nin, sevk ve ihraclar?ndan sarf-? nazar edilmesi, Vilayet/Liva nüfuslar?n?n, i?’ar?.

Fi 21 Temmuz sene 331 (3 A?ustos 1915)

Yaz?lm??d?r
Naz?r

(?mza) Talat

Gerçek Belge No:XXXVI

Gerçek Belge No: XXXVI

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Kalemi
Umumi
Kalem-i Hususi
5028

B (Bismillah)

Mahrem
(?ifre)

Erzurum, Adana, Ankara, Bitlis, Haleb, Hudavendigar (Bursa), Diyarbekir, Sivas, Trabzon, Konya, Mamuretilaziz (Elaz??), Van Vilayetlerile;

Urfa, ?zmit, Canik (Samsun), Karesi (Bal?kesir), Karahisar?sahib (Afyon), Kayseri, Mara?, Ni?de, Eski?ehir Mutasarr?fl?klar?na

Protestan Mezhebi’nde bulunan Ermeniler’den, sevk olunmayanlar?n sevkinden sarf-? nazar olunmas? ve Vilayet/Liva dahilindeki nüfüslar?; ve kalan ve sevk olunan m?kdar?n?n i?’ar?.

Fi 2 A?ustos sene 1331 (15 A?ustos 1915).

Naz?r

Yaz?lm??d?r.

Ke?idesi, fi 2 A?ustos sene 331.
(?mza) ?zzet

Gerçek Belge No: XXXVII



Gerçek Belge No: XXXVII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
Umumi
Kalem-i Hususi
5029

B (Bismillah)
(?ifre)

Erzurum, Adana, Ankara, Bitlis, Haleb, Hudavendigar (Bursa), Diyarbekir, Sivas, Trabzon, Konya, Mamuretilaziz (Elaz??), Van Vilayetlerile;

Urfa, ?zmit, Canik (Samsun), Karesi (Bal?kesir), Karahisar?sahib (Afyon), Kayseri, Mara?, Ni?de, Eski?ehir Mutasarr?fl?klar?na

Ermeni Meb’us ve ailelerinin, ihrac edilmemeleri.

Fi 2 A?ustos 1331 (15 A?ustos 1915).

Yaz?lm??d?r.
Naz?r
 
Ke?idesi, fi 2 A?ustos sene 331
 
(?mza) ?zzet

Gerçek Belge No: XXXVIII

Gerçek Belge No: XXXVIII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
Umumi
Kalem-i Hususi
5030

B (Bismillah)
(?ifre)

Erzurum, Adana, Ankara, Bitlis, Haleb, Hudavendigar (Bursa), Diyarbekir, Sivas, Trabzon, Konya, Van Vilayetlerile;

Urfa, ?zmit, Canik (Samsun), Karesi (Bal?kesir), Karahisar?sahib (Afyon), Kayseri, Mara?, Ni?de, Eski?ehir Mutasarr?fl?klar?na

?hrac olunacak Ermeniler’den:

Asker, Zabitan ve Zabitan-i S?hhiye ailelerinin, bulunduklar? mahallerde b?rak?larak, ihrac edilmemeleri.

Fi 2 A?ustos 1331 (15 A?ustos 1915).

Naz?r
Yaz?lm??d?r.
Ke?idesi, fi 2 A?ustos sene 331 (15 A?ustos 1915)
(?mza) ?zzet

Gerçek Belge No:XXXIX

Gerçek Belge No: XXXIX

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
?skan-i A?air ve Muhacirin Müdiriyeti

B (Bismillah)
(?ifre)

69 Konya, 57 Adana, 71 Haleb, 43 Suriye (?am), 69 Ankara Vilayatile,
73 ?zmit, 23 Eski?ehir Mutasarr?fl?klar?na

Menat?k-? mu’ayyeneye sevk edilmekde olan Ermeniler hakk?nda, tedkikaat ve tefti?atda bulunmak üzere, A?air ve Muhacirin Müdiri ?ükrü Be?, Livayi/Vilayet-i behiyelerine müteveccihen, müteheyyi-i azimet olup; bu hususun acilen te’mini zimn?nda, Muhacirin Tahsisat?’ndan bu kerre de,(a?a??da belirtilen) guru?luk havalename, derdest-i tebli?; ve Ahali-i mezkurenin, idare ve i’a?elerinin süret-i muntazamada te’mini ile.

Bir an evvel ve müreffehen, mahal-i müretteblerine sevkleri, son derece mültezem bulundu?undan; iktizas?n?n ifas?, her neye mutavakk?f ise icras?.

Ve ?stasyonlar’da, Ermeniler’e tevzi olunmak üzere, mümkin olan m?kdarda ekmek ve zahair, bo? teneke ve fuç? ve saire iddiharile, sefalet çekmelerine meydan verilmemesi;

Ve Mal-Sanduk? mevcudu kafi de?ilse, telgrafla inbas?.
 
Fi 19 A?ustos sene 331 (1 Eylül1915).

Osman
(?mza)
Naz?r Nam?na Subhi
 

Yukar?daki her Vilayet ve Sancak/Mutasarr?fl?k’?n Ermeniler için harcayaca?? guru? m?kdar?,

400.000 Konya Vilayeti’ne; 150.000 ?zmit Sanca??; 200.000 Eski?ehir Sanca??; 300.000 Adana Vilayeti; 300.000 Haleb Vilayeti; 100.000 Suriye(?am) Vilayeti; 300.000 Ankara Vilayeti.

Yaz?lm??d?r. Fi 19 minhü

Gerçek Belge No:XL

Gerçek Belge No: XL

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Umumi
56 Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Erzurum Vilayetine

C (evab) 24 Eylül sene 331 (7 Ekim 1915)

Bildirilen Papaslar’?n, ?stanbul’a azimetlerine müsa’ade olunmas? ve inbas?.

Fi 3 Te?rinievvel sene 331 (16 Ekim 1915).

Naz?r
(?mza) Talat
Yaz?lm??d?r
3 minhü

Gerçek Belge No: XLI

Gerçek Belge No: XLI

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
Umumi
857 Umum
?u’be: 5 (çizik)

B (Bismillah)
(?ifre)

Edirne, Adana, Ankara, Bitlis, Haleb, Hudavendigar (Bursa), Diyarbekir, Suriye (?am), Sivas, Trabzon, Konya, Mamuretilaziz (Elaz??) Vilayat?na;

Urfa, ?zmit, Karahisarisahib (Afyon), ?çel (Mersin), Ni?de, Canik (Samsun), Zor, Karesi (Bal?kesir), Kayseri, Kütahya, Eski?ehir, Mara? Mutasarr?fl???na

Amerika’da mütemekkin Ermeniler taraf?ndan, Memalik-i Osmaniye’de bulunan Ermeniler’in ihtiyac? içün, evvelce ve bu kerre, külliyetli para gönderildi?i. Ve bu paralar?n, hafi vas?talar ile tevzi edilmekde oldu?u, haber veriliyor.

Bu babda,suret-i mahremane ve ciddiyede tahkikaat icrasile; oraya,bu vas?talarla para gönderilüp gönderilmedi?inin; ve gelen paran?n, kimler vas?tasile Ermenilere tevzi olundu?unun, i?’ar?.

Fi 17 Kanunisani sene 331 (30 Ocak 1916).
Naz?r
(?mza) Talat
?zzet.
Yaz?ld?, 17 minhü

Gerçek Belge No: XLII

Gerçek Belge No: XLII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
42010 Umumi
37 Hususi
?u’be: 2

B (Bismillah)
(?ifre)

Ni?de Mutasarr?fl???na

C (evab) 24 Kanunievvel sene 331 (6 Ocak 1916)

Ermeniler’in, arzuyi vicdanileri ile ihtidalar? hakk?ndaki istid’alar?’n?n kabul edilmesi muvaf?k olaca??, Ba?kumandanl?k Vekaleti’nden, cevaben bildirilmi?tir.

Fi 18 Kanunisani sene 331 (31 Ocak 1916).
Naz?r
Verildi. ?zzet
(?mza) Talat

Gerçek Belge No:XLIII

Gerçek Belge No: XLIII

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
7151 Umumi
135 Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Karesi (Bal?kesir) Mutasarr?fl???na

C (evab) 25/26 ?ubat 331 (9/10 Mart 1916)

Ermeni Aileleri’nin sevk olunmamas?; ve ihrac?n, ancak Komiteler’le münasebet ve alakas? olan ve Hükümet’çe hiyanetleri mütebeyyin bulunan e?hasa hasr? tebli? olundu?u halde; yirmiyedi hane halk?n?n, (Afyon) Karahisar’a sevk edilmeleri sebebinin i?’ari ile; beraber gönderilen mezkur ailelerin, derhal yerlerine i’adeleri.

Fi 28 ?ubat sene 331 (12 Mart1916).
Naz?r
(?mza) Talat

?ifre Kalemi’ne, 29 minhü tarihinde
tevdi edilmi?dir.
(?mza) Rifat
Yaz?lm??d?r.

Gerçek Belge No:XLIV

Gerçek Belge No: XLIV

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Kalemi
Umumi
23 Hususi
9 Umum

B (Bismillah)
(?ifre)

Edirne, Adana, Ankara, Ayd?n, Hudavendigar (Bursa), Sivas, Kastamonu, Konya Vilayat?na;

?zmit, Bolu, Canik (Samsun), Karesi (Bal?kesir), Kayseri, Kütahya, Eski?ehir, Ni?de, Mara? Mutasarr?fl?klar?na

Görülen lüzum ve icab-i idari ve askeri’ye binaen, ba’dema Ermeni sevkiyat?’n?n ta’tili takarrur etdi?inden, ?imdiye kadar ç?kar?lanlardan ba?ka; art?k, hiçbir sebeb ve vesile ile, Ermeni ihrac olunmamas?, ta’mimen tebli? olunur.

Fi 2 Mart 1332 (15 Mart 1916).
Naz?r
(?mza) Talat
(Katib) ?zzet

Gerçek Belge No: XLV

Gerçek Belge No: XLV

B (Bismillah)

fi 3 Zilhicce sene 334
fi 18 Eylül sene 332 (1 Ekim 1916)

Mazbata 187

Maliye Nezareti Vekaletinin melfuflarile, miyanei bendeganemizde mütale’a olunan 12 Eylül sene 1332 tarihli ve 91 rakaml? Tezkiresinde muharrer oldu?u veçhile, Kudüs’te mukim Ermeni Patrik ve Kato?ikosu Sahak Hapayan Efendinin rüesayi ruhaniye maa?at? tertibi meyan?nda muhassas ikibin yirmibe? guru? maa??n?n, onbin guru?a ibla?? z?mn?nda zamm? icab eden ?ehri (ayl?k) yedibin dokuzyüz yetmi?be? guru?a, tertibi mahsus meyan?nda kar??l?k tedarüki mümkün olmad???ndan, bunun ?ubat nihayetine kadar bali? olaca??, ellibe?bin sekizyüz yirmibe? guru?un seneyi maliye duyunu umumiye bütçesinin tahsisat? mütehavvileden olan k?rkalt?nc? rüesayi ruhaniye maa?at? fasl?na ilavesi, batezekkür bu babda tanzim olunan ?radei Seniye layihas? ile arz ve takdim olunma?la,kaatibe-i ahvalde.

Gerçek Belge No: XLVI

Gerçek Belge No: XLVI

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
2.?u’be
2705 Umumi
Hususi

B (Bismillah)
(?ifre)

Trabzon Vilayetine

C (evab), 21 Eylül sene 1332 (4 Ekim 1916).

?imdilik, Ermeni Sevk?yat? te’hir olundu?u cihetle,beyan olunan Ermeniler’in kaaf ile halinde ihrac ve sevkleri muvaf?k olam?yaca??ndan, bunlardan, bittahkik e?has-i muz?rradan olmalar?na binaen; ihraclar? laz?mgelenler varsa, esamisinin ve m?kdarlar?n?n,seri’an inbas?.

Fi 11 Te?rinievvel sene 1332 (24 Ekim 1916).

Naz?r

(Katib) ?zzet,
(?mza) Talat

Yaz?lm??d?r.

Gerçek Belge No: XLVII


Gerçek Belge No: XLVII

Meclisi Vükela
Müzakerat?na mahsus zab?tname

S?ra numrosu
93
Tarihi:
19 Cemazilahire sene 335
11 Nisan sene 333
(11 Nisan 1917)

Tebli? olundu?u devair:
Dahiliye ve Adliye ve
Mezahib
Tarihi tebli?i:
16 Nisan sene 333
(16 Nisan 1917)

Hülasai Meali:

Ahiren Kumkap?’da vukua gelen harikte, meskensiz kalan üçbin nüfusa karib fakir Ermeni ahalinin tehvini ihtiyaçlar? içün, muaveneti nakdiye icras? Ermeni Kato?ikos ve Patrikli?i Dersaadet vekaletinin melfuf takririnde istida olundu?unu mutazamm?n, Adliye ve Mezahib Nezaretinin 18 Cemazilahire sene 335 10 Nisan sene 333 (10 Nisan 1917) tarihli ve 29 numrolu tezkiresi, melfufu ile okundu.

Karar?:

Mezkur harikte felaketzede olan fakirlere, ?ehremanetince muavenat? mukteziyede bulunulmas? hususunun, Dahiliye Nezaretine i?’ar? ve Adliye ve Mezahib Nezaretine malumat virilmesi, tezekkür k?l?nd?.

(?mzalar)

Talat          Musa Kaz?m         Enver        Halil            Ahmed Nesimi
Cavid          Ali Münif                Ahmed ?ükri            Mustafa ?eref

Gerçek Belge No:XLVIII



Gerçek Belge No: XLVIII

B (Bismillah)
?radei Seniye-909

Fi 5 Ramazan sene 335
Fi 25 Haziran sene 333
(25 Haziran 1917)

Orhan Gazi kazas?na tabi Siloz Gayri Müslim karyesinin Dere mahallesinde emlaki surfadan yüzk?rkbe? metro murabba?nda bir hane arsas? üzerine onyedi metro otuz santimetro tülünde ve yedi buçuk metro arz?nda ve dokuz buçuk metro irtifa?nda olmak ve sakf? (dam?) üstünde tülen ve arzen birer ve irtifaen iki buçuk metro ebad?nda bir çan kulesi bulunmak ve üst kat? mabed ve alt kat? mekteb ittihaz ile in?aat?n?n hitam?nda mekteb, Maarifi Umumiye Nizamnamesinin yüzyirmi dokuzuncu maddesile mekatibi hususiye talimatnamesi ahkam?na tevfikan ruhsat? resmiyeye rabt olunduktan sonra, kü?ad idilmek ?artlarile Protestan cemaatine mahsus ah?ab bir bina in?aas?na, ?urayi Devlet kararile ruhsat virilmi?tir.

Bu ?radei Seniyenin icras?na Sadaretle Adliye ve Mezahib ve Maarif Naz?rlar? memurdur.

Maarif Naz?r? Vekili Adliye ve Mezahib Naz?r? Sadrazam

Gerçek Belge No:XLIX

Gerçek Belge No: XLIX

Bab-? Ali
Dahiliye Nezareti
Emniyet-i Umumiye Müdiriyeti
Umumi
Hususi
?ube 2

B (Bismillah)
Ankara Vilayetine
(?ifre)
 

Bir Emniyet-i Umumiyeden C. 26 Kanunievvel sene 333 (26 Aral?k 1917). Ermeni katolik mezarl???ndaki mabedde katoliklerin icray? ayin itmelerine müsade idilmesi muvaf?kd?r. Fi 1 Kanunisani sene 334 (1 Ocak 1918).

Yaz?ld?
Naz?r
(?mza) Mehmed Talat



[31]ibid,?ifre Dosya No:54.
[32]ibid,?ifre Dosya No:56.
[33]ibid,?ifre Dosya No:57.
[34]ibid,?ifre Dosya No:69.
[35]ibid,?ifre Dosya No:54.
[36]ibid,?ifre Dosya No:55/20.
[37]ibid,?ifre Dosya No:55/19.
[38]ibid,?ifre Dosya No:55/18.
[39]ibid,?ifre Dosya No:56/17.
[40]ibid,?ifre Dosya No:57.
[41]ibid,?ifre Dosya No:60.
[42]ibid,?ifre Dosya No:60.
[43]ibid,?ifre Dosya No:61.
[44]ibid,?ifre Dosya No:62/21.
[45]ibid,?radei Seniye ve Görü?meler Resmi Tutanaklar?,Cilt No:245.
[46]ibid,?ifre Dosya No:69.
[47]ibid.Bakanlar Kurulu Tutanaklar?,Cilt No:207.
[48]ibid,?radei Seniye Defterleri,Cilt No:257.
[49]ibid,?ifre Dosya No:83.

 ----------------------
* -
- Ermenilerce Talat Paşa'ya Atfedilen Telgrafların Gerçek Yüzü
        
   «  Geri