Ermeni Araştırmaları/ Armenian Studies Dergisi’nin bir yıldan az bir zamanda dördüncü sayısını yayınlamakla kıvanç duymaktayız.
Geçen sayılarda olduğu gibi bu sayıda da Türkçe yazılarla İngilizce yazıları birbirinden tamamen ayırdık. Ancak İngilizce yazıların Türkçe özetlerini ve Türkçe yazılarımızın da İngilizce özetlerini vermek suretiyle de bu dillerden birini bilmeyenler için kolaylık sağlamayı bir görev bildik.
Derginin Türkçe Bölümü
Dr. Bilal N. Şimşir, Dergimizin son iki sayısında yer alan Amerika’daki Ermeni faaliyetleri hakkındaki incelemelerine bu sayıda “Washington’da Osmanlı Elçisi Alexandre Mavroyeni Bey ve Ermeni Gailesi” başlıklı yazısıyla devam etmektedir. Bir Ortodoks Rum olan Mavroyeni Bey’in Ermenilere karşı verdiği çetin mücadele XIX asrın sonlarında gerçekten bir Osmanlı ruhunun mevcut olduğunun en çarpıcı kanıtlarından birini oluşturmaktadır.
Doç. Dr. Selami Kılıç, “Osmanlı Üçüncü Ordusu Kurmay Başkanı Felix Guse’nin 1915 Ermeni Ayaklanması ve Sonuçları adlı makalesi” başlıklı yazısında Felix Guse’nin makalesini ülkemizde ilk kez yayınlamakta ve ayrıca yazar ve görüşleri hakkında bilgi vermektedir. Bu yazıda değinilen General Bronsart von Schellendorf’un 1921 yılında kaleme aldığı “Talat Paşa için Şahitlik“ başlıklı yazısının çevirisi ve General’in kısa bir özgeçmişi de bu sayıda yer almaktadır.
Yrd. Doç. Dr. Erol Kürkçüoğlu, genelde sadece Ermenilere ait gibi addedilen Ani şehrinde zamana göre başka medeniyetler de yaşamış olduğunu ”Ermeni, Bizans ve Türk Hakimiyetlerinde Ani “ başlıklı yazısında ortaya koymaktadır.
Bazı Ermeniler, Türkiye’yi zor durumda bırakabilmek ümidiyle, Atatürk’ün sözde Ermeni soykırımını tanıdığını ileri sürerler. Şenol Kantarcı “Ermenilerce Atatürk’e Atfedilen Sözler Ve Divan-ı Harb-ı Örfi İle Ermeni Teröristleri Tarafından Şehit Edilenlere Atatürk’ün Gösterdiği İlgi” başlıklı yazısında bu konudaki iddiaları ele alarak Atatürk’ün “soykırım” hakkında bir beyanı olmadığını kanıtlamakta ve ayrıca Atatürk’ün divan-ı harb tarafından idam edilenlerin ile Ermenilerce şehit edilenlerin ailelerine yardım edilmesini sağladığını ortaya koymaktadır. Dergimizin kapağında Atatürk’ü Birinci Millet Meclisinde konuşma yaparken gösteren fotoğrafı kendisine şükranlarımızı ifade etmek amacıyla seçtik.
Hatem Cabbarlı “Geçmişten Günümüze Ermenistan’da Azerbaycan Türkleri” isimli makalesinde, Ermeni kaynaklarını da kullanarak Ermenistan’daki Azerbaycan Türklerin tarihten günümüze ne denli şiddetli sorunlarla karşılaşmış olduklarını sergilemektedir. Çok titiz bir çalışma ile Azerbaycan Türklerin yerleşim bölgeleri olan kasaba ve köylerden zorunlu göçlerini, tarihi boyutunu inceleyerek detaylı rakamlar vererek açıklamıştır yazar.
Bu sayının Türkçe bölümünde yedi kitap tahlili yapılmış ve son yıllarda yayınlanan yirmi iki kitap hakkında temel bilgiler verilmiştir.
DERGİNİN İNGİLİZCE BÖLÜMÜ
Prof. Erich Feigl vaktiyle çok satanlar listesinde yer almış olan “Musa Dağında Kırk Gün” adlı kitabını konu alan “Franz Werfel and “The forty days of Musa Dagh” –A bestseller serves as A Fake Bible“ (Franz Werfel ve “Musa Dağı’nda Kırk Gün: Sahte Kitap-ı Mukaddes Görevi Yapan Bir Çok Satar”) başlığını taşıyan yazısında bu kitabın yazıldığı ve yayınlandığı koşullar hakkında ülkemizde bilinmeyen bazı hususları açıklamaktadır.
Yrd. Doç. Dr. Kamer Kasım, “Turkish-Armenian Reconciliation Commission : A Missed opportunity” (Türk-Ermeni Barışma Komisyonu: Kaçırılan Fırsat ) başlığını taşıyan yazısında, bu resmi olmayan Komisyonun dağılması hakkında bilgi vermekte ve bu olayın Ermenilerin bir diyaloga hazır olmadıklarını gösterdiği sonucuna varmaktadır.
Bu sayıda Ermenistan-İsrail ile Ermeniler ve Yahudileri çeşitli yönlerden ilgilendiren İngilizce üç yazı bulunmaktadır.
Dr. Sedat Laçiner’in “Armenian’s Jewish Scepticism and It’s Impact on Armania –Israil Relations (Ermenistan’ın Yahudilere Karşı Güvensizliği ve Ermenistan İsrail İlişkilerine Etkileri) başlıklı makalesi pek bilinmeyen bir konu olan Ermenistan’daki Yahudi düşmanlığını ele almakta ayrıca iki ülke arasında, çoğu güvensizlikten doğan sorunlara değinilmektedir.
Yrd. Doç. Dr. İbrahim Kaya ise Yahudi Holokostu ile Ermenilerin soykırım iddialarını “The Holocaust and Armenian Case: Highlighting The Main Differences “ (Holokost ve Ermeni Sorunu: Temel Farklılıklar) başlıklı yazısında karşılaştırmalı olarak tahlil etmektedir.
Aydan İyigüngör ”A New Perspective: Armenian Allegations In the Light of Israel and the Jews” (İsrail ve Yahudiler açısından Ermeni iddialarını Yeni Bir Bakış) başlıklı yazısında Türkiye ve İsrail karşılıklı çıkarlara dayanan ilişkilerin, Ermenilerin 1915 olaylarını holokosta benzetme çabalarını ve bunun İsrail ile olan ilişkilere etkisini incelemektedir.
Bu sayının İngilizce bölümünde üç kitap tahlili ile yeni yayınlanan yirmi kitap hakkında temel bilgiler vardır.
Derginin hem Türkçe hem de İngilizce bölümlerinde yer alan yazılar ise şunlardır: Olaylar ve Yorumlar’ın birinci bölümünde 2001 yılının en önemli olaylarının özeti verilmekte ikinci kısmında ise 2002 yılının ilk iki ayının olayları anlatılmaktadır. Dergimiz 2001 yılına ait, Yrd. Doç. Dr. Kamer Kasım tarafından hazırlanmış olan ayrıntılı bir Kronoloji içermektedir. Kronoloji de hem Türkçe hem de İngilizce bölümünde yer almaktadır. Konferanslar başlığını taşıyan yazıda Ermeni Araştırmaları Enstitüsü üyelerinin son aylarda katılmış oldukları üç konferans hakkında bilgiler bulunmaktadır.
Okuyucularımızın beğenisine saygılarımızla sunarız.
Editör |