| | | | | | DAH?L?YE NEZARET?,EN?YET-? UMUM?YE MÜD?R?YET?'N?N ERMEN? TEHC?R?YLE ?LG?L? 24 EYLÜL 1331 (1915) TAR?HL? TAL?MATNAMES? VE DE?ERLEND?RMES?Yrd. Doç. Dr. Erdal AYDOĞAN*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-I.Cilt | |
| | le="text-align: juğÿ ‰ DAH?L?YE NEZARET?,EN?YET-? UMUM?YE MÜD?R?YET?'N?N ERMEN? TEHC?R?YLE ?LG?L? 24 EYLÜL 1331 (1915) TAR?HL? TAL?MATNAMES? VE DE?ERLEND?RMES?33˜ EN? TEHC?R?’YLE ?LG?L? 24 EYLÜL 1331(1915)TAR?HL? TAL?MATNAMES? VE DE?ERLEND?R?LMES?
Ar?.Gör.Erdal AYDO?AN*
Dahiliye Nezareti’nin 24 Eylül 1331(1915)tarihli talimatnamesi;Ba?bakanl?k Osmanl? Ar?ivi,DH.-E.U.M.Kataloglar?nda 15/71 dosya numaras? ile bütün ara?t?rmac?lar?n hizmetine sunulmu?tur.?imdiye kadar hiçbir ara?t?rmac?n?n dikkatini çekmemi? olmas? söz konusu talimatnamenin önemini bir kat daha art?rmaktad?r.
1915 y?l?ndan Osmanl? Devleti’nin çok hakl? gerekçeleriyle uygulamaya koydu?u“Tehcir Kanunu”hem yurt içinde hem de yurt d???nda kimi çevrelerce maksatl? olarak istismar edilmi?tir.Bu çevreler;bu meseleyi sözde insanl?k ad?na i?lenmi? bir suç olarak gösterme gayreti içinde olmu?tur.??te bu iddialar?n ne kadar abart?ld??? ne kadar istismar edildi?i hususunda bildirimize konu olan bu talimatname ile bir anlamda cevap verilmi? olacakt?r.
Talimatname;5 varak ve 55 maddeden olu?maktad?r.
Talimatname,Muhacirlerin ia?e ve iskanlar?yla ilgili olarak gerekli i?lerin yürütülmesi için Dahiliye Nezareti taraf?ndan, Halep,Urfa,Zor ve Mara?’a tayin edilecek Genel Müdür(Müdür-i Umumi)ünvanl? özel görevlilerce yürütülecektir,ifadesiyle ba?lar.Genel Müdür’ün inisiyatifinde olmak üzere i?lerin yürütülmesinde yard?mc? olacak di?er personelin de atanmas? ya Genel Müdür’ün istedi?i gibi ya da onun izniyle mahalli yönetimce atanacakt?r.Muhacirlerin iskan edilece?i yerler;“Halep,Katma, Müslime,Suruç,Resülayn,Rakka,Harran,Dey-i Zor”olarak belirtilmi?tir.Bunlar?n iskan yerlerine ula?mas? için takip edilecek güzergahlar;“Derü’lhazr Meskene,Ebu Harire,Hamam,S?hhiye,Maden ?erias?;Sibni olarak tesbit edilmi? ve bu merkezlerde gerekli ve yeterli ia?e,sevk ve ambar memurlar? bulundurulaca?? ?art ko?ulmu?tur.
Sevk i?lemlerinin 3 ana merkezden yönetilece?i belirtilmektedir.Bunlar;Haleb,Ebu Harire ve Deyr-i Zor sevk memurluklar?d?r. Bu memurluklar bulunduklar? kaza ve livalar?n reislerine ba?l? ve onlardan alacaklar? emirleri icra edecekler,önemli durumlarda ise Genel Müdür ile haberle?ebileceklerdir.Yukar?da belirtti?imiz iskan ve güzergahlar?n iskan ve ia?esinden do?rudan do?ruya Mutasarr?f,Kaymakam ve Maliye Müdürleri sorumlu olacakt?r.Yine Resülayn’a kadar ?ahzüfer güzergah?nda Vali , Mutasarr?flar ve Kaymakamlar gerekti?i takdirde memur ve amele istihdam edebilecek,tayin edilen memurlar?n ücretleri vazifelerinin önemine binaen 5 ile 50 kuru? aras?nda olacak.Genel Müdür’ün tayin ettiklerinin maa?lar?n? Genel Müdür,Vali, Mutasarr?flar?n tayin etti?i memur ve amelelerinkini ise Genel Müdür’ün tasdiki ile Mutasarrif ve Kaymakamlar tayin edebilecektir.Ayr?ca görevlilere gerekti?inde harc?rah ve yevmiyede verilebilecekti.
Tehcir iskan ve sevk güzergah?nda i?lerin yürütülmesi için yönetimin belirlenmesi,görülece?i üzere talimatnamenin ilk 10 maddesini kapsamaktad?r.
Muhacirlerin bir k?sm? demiryolu ile büyük bir bö?ümünü ise karayoluyla sevki mümkün oldu?undan bu yolla göçenlerin en az zararla yerlerine ula?t?r??abilmesi için al?nan tedbirlerin ?ayan-? dikkat oldu?u görülmektedir.Her iki yolla da sevklerin yap?labilmesi için kafileler halinde ve kafilelerin isimleri ve miktarlar? sevk defterlerine yaz?lacak sevk memuruna verildikten sonra i?lem ba?lat?lacakt?.
Sevkiyat?n büyük k?sm? karayolu ile olabilece?inden bu yolla gönderileceklerin i?lemlerinin daha bir ciddiyetle yap?lmas? gerekti?i hususunda emirler verilmi?tir.Buna göre kafileler azami;1.000 ki?iden olu?turulacak ve her kafileye en az bir sevk memuru tayin edilecektir.Her kafilede mevcut çocuk ve kad?nlar?n say?s?na göre de en az 150 e?ek,kat?r veya deve verilecek, kad?nlar?n,çocuklar?n ve hastalar?n nöbetle?erek bindirilece?i hususunun alt? çizilmi?tir.Bu kafilelerin yola ç?kmas? için en az 4 günlük yiyecek ve su ihtiyaçlar?n?n temin edilmesinin dikkate al?naca?? vurgulanm??t?r.
Sevkiyat merkezlerinden olan Halep’te,muhacirlerin bu tür yiyecek sIk?nt?s? çekmemesi için un ambarlar? tesis edilerek, gerekti?i taktirde bu unlar güzergaha gönderilecekti.Bu maksatla Derü’lhazr,Meskene,Ebu Harire,Hamam,Rakka,Sayha,Maden ?erias?,Sibni vs. merkezlere zaman kaybetmeden Birecik ve Ay?ntab’dan unun temini için i?lemlerin ba?lat?lmas?,yine bu merkezlere bulgur sevki yap?lmas? gerekti?i bunun için yeteri miktarda para gönderildi?i su ve el de?irmenlerinin de temini için köylülerden paras? kar??l??? temini yoluna gidilmesi gerekti?i vurgulanm??t?r.
Talimatnamede muhacirlerin ekmek ihtiyac?n? kar??lamak için f?r?nlar yap?laca??n? e?er buna imkan olmazsa Halep,Deyr-i Zor Urfa,Mara? vs. yerlerden ekmek saçlar? al?nmas? ve tuz ihtiyaçlar?n?n kar??lanmas? gerekti?i hususunda idarecilerin dikkati çekilmi?tir.
Buna göre her merkez veya ambar mahalline gelen muhacirlere günlük yar?m okka(641.5 gr)ekmek veya un verilecekti.[1]Her merkezde de biri sevk memuru di?eri ia?e memuru olmak üzere en az 2 memur ve 10 muhaf?z bulunacakt?.
Yiyecek ihtiyac?n?n d???nda zaruri olarak sevk esnas?nda muhacirin istirahat-? temin edilecek ve seri,uzun yürüyü?lerden kaç?n?lacak ve muhacirlerin yorgunlu?una f?rsat verilmeyece?i,her üç menzilde bir istirahat mahalleri olu?turularak, buralarda sa?l?k memurlar? bulundurulacak ve hastalar?n tedavi ve dinlenmesi temin edilecektir.Bu arada yolda kalan muhacirler en yak?n menzile götürülecek ve ihtiyaçlar? kar??land?ktan sonra gelecek olan kafileye kat?l?m?n?n temin edilmesi sa?lanacakt?r.
Muhacirlerden dul ve yetim olanlarda 3.000 ki?i Mara? ve Ay?ntab’a gönderilerek iskan ve ia?eleri sa?lanaca?? geri kalan?n?n da Harran’da iskan edilece?i bildirilmi?tir.
Görülece?i üzere muhacirler iddia edildi?i gibi ülke d???na katledilmek için gönderilmemi?tir.Bir k?sm?n?n sadece yurt içinde yerleri de?i?tirilmi? ve bunlar?n iskan edildi?i yerler rastgele seçilmemi?tir.Bunun d???nda dikkat edilmesi gereken hususlar ?öyle belirlenmi?tir:
-?skan edilecek yerlerde yeterince su bulunmas?,
-Tar?m yapabilecekleri münbit topraklar?n olabilmesi,
-A?iretlerin topraklarla bir ilgisinin olmamas?,
-?skan olunacak yerlerde karakollar kurularak,can ve mal güvenli?inin temin edilmesi,
-?lk etapta muhacirlerin çad?r ve barakadan yerlere yerle?tirilmesi,k?? mevsiminde de so?uktan ve rüzgardan korunulacak yerlerin özellikle seçilmesi,
-Varl?kl? muhacirlerin sevklerinden evvel haber verilmesi ve ona göre yerlerin temininin dikkate al?nmas?,
-Mutasarr?flar?n ?imdiden çad?r temini için çal??malar,
-?n?aatlarda yevmiye kar??l??? muhacirlerden istifade edilebilece?i,
-Öncelikle kad?n ve çocuklar?n bar?naklar?n?n temin edilmesi,
-Her aileye yeterli miktarda toprak verilecek ziraatle u?ra?malar? ve civar köylerden hayvan alabilmelerinin sa?lanmas?,
-Fakir muhacirlerin ia?esinin kar??lanmas?,
-Muhacirlerden “Nahiyeler” kurulmas?”,
-Karayoluyla gideceklerin özellikle genç ve dinç olmas?na dikkat edilmesi,
-Kafilelerin 48 saat evvelinden haz?rlanmas?,
-K???n aç?kta kalma ihtimali olanlara öncelik verilmesi vs.,
Talimatnamenin di?er maddeleri ise resmi protokolün kimlerden olu?aca?? ve bunlar?n vazifelerinin tesbitiyle ilgilidir.
Dahiliye Nezareti’nin yay?nlam?? oldu?u bu talimatname çerçevesinde“Tehcire”tabi olan Ermeniler,görülece?i üzere son derece titiz bir halde ülke d???na de?il,ba?ka bir Osmanl? bölgesinde iskanlar? sa?lanm??t?r.Bu yap?l?rken de ölçülü ve dikkatli olunmas? hususunda gerekli bütün tedbirlerin al?nm?? oldu?u görülmektedir.?u halde maksatl? çevrelerin karalamalar? ne olursa olsun tarihi gerçeklerin ve sorumluluklar?n örtbas edilemeyece?i bir kez daha anla??lmaktad?r.
EK-1
Muamele-i Umumiye-i Sevkiye Hakk?nda Talimatnamedir;
Madde 1-Haleb,Urfa,Zor,Mara? muhacirin-i malume müamelat-? ümumiye-i sevkiye,iskaniye ve ia?esi tevhid edilerek umur-? mezkurenin tem?iyyet ve idaresi ve bu hususta muhaberat icra ve tebligat ifas? Dahiliye Nezareti taraf?ndan tayin edilen Müdir-i umumi ünvanl? memur-? mahsusa tevdi edilmi?tir.
Madde 2-Muamelat-? umumiyenin tedvirine muktezi memurin-i mahsusan?n tayini Müdir-i umumi’ye veyahut Müdir-i umumi’nin muvafakati ?art?yla mahalli rüesas? idarisine aittir.
Madde 3-Haleb,Katma,Müslime,Suruç,Resülayn gibi merkez-i tevakkuf olan mahallerle,Rakka,Harran,Deyr-i Zor gibi mahal-i iskan olan yerlerde ve güzergahta menzil tesis edilen Deyr’ülhazr,Meskene,Ebu Harire,Hamam,S?hhiye,Maden ?erias?,Sibni merkezlerinde lüzumu kadar sevk ve ia?e ve ambar memurlar? bulundurulacakt?r.
Madde 4-Merkezde bulunan müteaddid memurlar o mahallin sevk memurlu?una Katma,Müslime,Cerablüs,Deyr’ülhazr memurluklar?, Haleb sevk memurlu?una,Ebu Harire memurlu?u,Meskene’ye,Hamamca,Rakka’ya,S?hhiye,Sibni,?eria,Deyr-Zor memurlu?una tabidir.
Haleb,Meskene,Deyr-i Zor,Rakka sevk memurluklar? da bulunduklar? kaza ve liva reis-i idarisine merbut ve oradan telakki edecekleri evamiri icra ve tatbike memurdur.Ahval-i fevkaladede Müdir-i umumi ile de muhabere edebilirler.Müdir-i umumi do?rudan do?ruya sevk memurlar?yla muhabere ve müstacil addetti?i evamiri ita edebilir.Ancak sevk memurlar?na verilen emirlerden tabi olduklar? livalar?nda haberdar edilmesi ?artt?r.
Madde 5-Liva,kaza ve nahiyelerde cereyan eden muamelat-? umumiye-i sevkiye ve ia?eden Mutasarr?f ve Kaymakamlar ve Nahiye Müdürleri do?rudan do?ruya mes’ul ve memurin-i sairede bu hususta kendilerine tevdi edilen vezaifi ifa eylemektedir.
Madde 6-Resülayn’a kadar ?ahzüfer güzergah?nda laz?m gelen mevaki ile vali ve mutasarr?f ve kaymakamlar?n lüzum görece?i ve i?in icab edece?i sair mevakide lüzumu kadar memurin ve amele istihdam edilir.
Madde 7-Tayin edilecek memurlar?n yevmiyesi vezaif-i mevdualar?n?n ?ekl ve ehemmiyetine göre be? kuru?tan elli kuru?a kadard?r.Müdir-i umumi taraf?nda tayin edilen memurlar?n yevmiyelerinin takdiri Müdir-i umumi’ye ve mutasarr?flar taraf?ndan tayin edilen memurinin yevmiyelerinin takdiri Müdir-i umumi’nin hakk-? tasdik baki kalmak üzere mutasarr?f ve kaymakamlara aittir.
Madde 8-Sevk ve muamelat-? müteferrias?yla i?tigal etmek üzere tayin edilen memurin muvazzafa-i maliyeye de yirmibe? kuru?a kadar yevmiye verilebilir.
Madde 9-Ge?tügüzar mecburiyetinde bulunacak memurine ayr?ca ve maktu olarak yevmiye birer mecidiyeye tecavüz etmemek üzere mesarif-i zaruriye nam?yla ayr?ca bir harc?rahta verilebilir.
Madde 10-Memurin ve müstahdemin harc?rah? ve yevmiyesi vilayet veya müstakil liva muhacirin tahsisat?ndan onbe? günde bir tesviye edilir.
Madde 11-Rakka ve Deyr-i Zor sevkiyat?,Müslime ve Haleb’den ?ahzüfer ve kara tarikiyle icra edilecektir.
Madde 12-Gerek ?imendüfer ve gerek kara sevkiyat? behemehal kafileler tertibi suretiyle icra edilecek ve her kafileyi te?kil eden efrad?n mümkünse esamisi de?ilse yaln?z miktar?n?n zabt? ve keyfiyet-i sevkinin dahi derci ile tanzim edilecek sevk defterinin bir sureti kafileye terfik edilecek sevk memuruna verilerek mahal-i mürettibe irsal edilecektir.
Madde 13-Kara tarikiyle sevk edilecek kafile azami bin ki?iden ibaret bulunacak ve her kafileye laekal bir sevk memuriyle icab? kadar muhaf?z terfik edilecektir.Her kafilede mevcut çocuk ve kad?n? adedine göre laekal yüzelli merkeb veya ester (kat?r)veya deve verilerek münavebe suretiyle kad?nlar ve çocuklar ve hasta dü?enler bindirilecek ve her kafilenin laekal dört günlük yiyece?ini birlikte götürmeleri temin edilecek ve kafilenin iki günlük erzak? içinde ayr?ca vesait-i nakliye ihzar edilerek birlikte götürülecek ancak fevkalade bir lüzum halinde tevzi edilebilecektir.?ki menzil aras?ndaki su ihtiyacat?n?n temini cihetide nazar-? itibara al?nacakt?r.
Madde 14-Sevkiyat-? umumiye idare merkezi olan Haleb’de bir merkez ambar? tesisi ve un iddihar(toplay?p saklama,biriktirme) Haleb’de mevcut muhacirin ihtiyacat?,ihtiyacat-? umumiye s?ras?nda ya umumi unlardan veyahut suret-i hususiyede tesis edilen f?r?nlardan tedarik edilecek ekmek veya tevzi edilecek unla temin edilecek.Ambar;Katma,Müslime,Deyr’ülhazr vesair menzil ambarlar?nda ihtiyacat?n? tatmin edecektir.
Madde 15-Her menzil ve merkezde te?kil edilen ambarlar?n temin-i ihtiyac?,menzil ve merkezlerin tabi oldu?u livaya ait ve mutasarr?flar mesarifat? muhacirin tahsisat?ndan tesviye edilmek üzere her türlü vesaite müracaatla bu ambarlar?n ihtiyacat?n? tatmine ve muhacirin esnay-? sevk ve rahda ia?elerini temine mecburdur.Mutasarr?flar?n bizzat veya memurin-i mahsusa izam?yla anbarlar? tesis ve iddihalar?n? temin etmesi laz?md?r ve bu hususda liva-y? mütecavire teshilat ve muavenet ifas?na memurdur.
Madde 16-Deyr’ülhazr,Meskene,Ebu Harire,Hamam,Rakka,S?hh?ye,Maden ?erias?,Sibni ambarlar?na i?bu merkezlerin tabi oldu?u mutasarr?fl?klarca derhal un iddihar?na ba?lan?lmal?d?r.Birecik ve Ay?ntab’dan ?ehsuvarlar vesair vesait ile un celbi ciheti dahi temin edilmelidir.
Madde 17-Memer ve merkez-i sevk olan ve un ve bulgur ihzar ve sevk edilecek kazalara derhal tahsisat-? kafiye ve nakit irsal olunacak ve evamir-i mahsusa verilerek su ve de?irmenlerinde ve köylerde ve a?air nezdinde bulunacak el de?irmenlerinde mümkün mertebe tahniyat icra ettirilecek ve telgrafla daima takkibatta bulunulacakt?r.
Madde 18-Un temini ve vesait-i nakliye tedarik için iltizam ve taahhüd usulünden istifade edilebilir ve bu cihetin kabiliyet-i tatbikiyesi derhal teemmül olunarak icab? Müdir-i umumi’nin inzimam-? muvafakatiyle mahal-i rüesa-y? memurin-i mülkiyesince icra edilecektir.
Madde 19-Bedeli tesviye veyahut bil-mübayea ayni halde teslim edilmek ?art?yla mevcut a?ar mal?ndan istifade edilebilir ve bu cihet bit-tahkik icab edilirse ya Haleb’de Müdir-i umumi vas?tas?yla veyahut do?rudan do?ruya makam-? aidiyle muhabere edilerek temin edilmelidir.
Madde 20-Muhacirine verilecek unun ekmek haline getirilebilmesi için merkez-i sevk olan mahallerle menzil mahallerinde yine muhacirini yevmiye ile i?letmek üzere derhal f?r?nlar tesis edilecektir.Bunun imkan? olmad??? halde Haleb,Deyr-i Zor,Urfa, Mara? ve Ga?ab’dan saçlar tedarik edilerek laekal her merkeze yüzer saç gönderilecektir.Tuz ihtiyacat? nazar-? dikkate al?nmal?d?r.
Madde 21-Haleb gibi ?ehirlere u?rayan muhacirine saç tedariki hususunda memurin-i aidesi taraf?ndan daima tebligat ifa edilecektir.
Madde 22-Her merkez veya ambar mahalline gelen muhacirine yevmiye nüfus ba??na yar?m k?yye ekmek veyahut un verilecektir. Oniki ya??ndan dun çocuklar için yüz dirhem veriliyor.Her ambar muhacirine gidece?i ilk menzile kadar yevmiyesini temine mecburdur.
Madde 23-Her merkez ve mevkide biri sevk memur ve di?eri ia?e memuru olmak üzere laekal iki memurin ve on muhaf?z bulunacakt?r.Muhaf?zlar iki menzil aras?ndaki inzibat?n teminine ve muhacirinin muhafazas?na memurdur.
Madde 24-Esna-y? sevk ve rahda-i muhacirinin mehma emken istirahati temin edilecek seri ve uzun yürüyü?lerden tevekki edilerek muhacirinin yorgunlu?una meydan verilmeyecektir.
Madde 25-Her üç menzilde bir istirahat mahalleri tesis ve s?hhiye memurlar? tayin ve lüzumu kadar edviye ihzar edilerek hastalar?n tedavi ve istirahati temin edilecektir.
Madde 26-Yolda dökülen ve kalan muhacirinin en yak?n menzile götürülerek orada istirahatinden sonra gelecek kafileye terfike muhaf?zlar mecburdur.
Madde 27-Suruç’ta mevcut muhacirinden dul ve yetimlerden üçbin ki?inin Mara? ve Ay?ntab’a sevkleri ve oralarda müteferriken iskan ve ia?eleri mukarrer oldu?undan derhal mahalliyle bil-muhabere ve vesait-i nakliye ihzar?yla Mara? ve Ay?ntab’a sevkleri icra edilecektir.Mütebakisinin Harran’a iskan? mukarrerdir.
Madde 28-Urfa Sanca??’na gönderilecek sair muhacirler Belh Vadisi’ni takiben Harran ve Rakka aras?ndaki m?nt?kaya iskan olunacakt?r.
Madde 29-Zor sanca??na gönderilecekler mutasarr?fl?kça tensib edilecek mahallerde iskan olunacakt?r.
Madde 30-Haleb vilayeti cenub kazalar?nda daha onbin ki?inin iva(yerle?tirme)ve iskan? mukarrer oldu?undan oralarda da tertibat-? laz?me icras? Haleb vilayetine aittir.
Madde 31-?skan olunacak mahaller lüzumu miktar suyu ve kuvva-i inzibatiyeyi haiz olan fakat ahali-i mahalliye ve a?airle münazaaya sebebiyet vermesi muhtemel bulunmayan yerler olacakt?r.
Madde 32-Muhacirinin iskan olunduklar? mahallerde karakollar tesisiyle emniyet ve inzibat temin olunacakt?r.
Madde 33-?imdilik haneler çad?rdan ve mümkünse baraka ve kabadan ibaret olaca??na ve bilhassa bu k?? mevsiminde so?uktan bar?nmaya münhas?r olaca??na binaen yer intihab?n?n so?uktan ve rüzgardan mahfuz ve mestur yerler nazar-? itibara al?nacakt?r.
Madde 35-Muhacirinden vakti ve hali yerinde olanlar?n sevklerinden evvel kendilerine ihbar-? keyfiyet olunarak vesait-i nakliye ve erzaklar?n?n ve bar?nacak çad?r vesairelerinin temin ettirilmesi laz?md?r.
Madde 36-Mutasarr?flar ?imdiden çad?r tedariki çaresine tevessül etmelidirler.
Madde 37-?n?aat vesaire için yevmiye vermek suretiyle muhacirinden istifade edilmelidir.
Madde 38-Evvel emirde çocuk ve kad?nlar?n bar?nmas?na kafil mahallerin in?as? dü?ünülmelidir.
Madde 39-Her aileye miktar-? kafi arazi verilerek ve civar köylerden yevmiye vesair suretiyle hayvan tedarik edilerek ?imdiden zer’iyat temin edilmelidir.
Madde 40-Menat?k-? iskaniyede muhacirinden taleb olunanlar çiftlik ve arazi ashab? nezdinde yar?c? ve ecir olarak verilebilir.
Madde 41-Fukaray-? muhacirinin un tevzii ve yahut yevmiye itas? suretiyle ia?eleri hükümete aittir.
Madde 42-Muhacirinin iskan edilecekleri yerlerde bilahare Nezaret’ten varid olacak talimat-? mahsusa ve dairesinde nahiyeler te?ekkülü için laz?m gelen istihzarata ?imdiden tevessül edilmelidir.
Madde 43-Evvel emirde Katme’de müteha??id muhacirinin zirde muayyen tariklerle sevki icab eder.
Birincisi;Haleb tarikidir ki,buradan ?imendüferle Suriye’ye veyahut karadan,Rakka ve Deyr-i Zor’a sevk edilir.?kincisi Müslime-Telabi ?imendüfer hatt?d?r ki Telabiz merkezinde Rakka’ya sevk olunur.Telabiz-Rakka aras?nda iktiza eden menziller derhal te?kil edilmelidir.?u kadar ki Katme ve Müslime’den Telabiz tarikiyle gönderileceklerin vesait-i nakliyesi
bulunmayan ve yürümeye muktedir olan genç ve dinçlerden olmas?na dikkat edilmelidir.
Madde 44-Kafilelerin tertibine k?rksekiz saat evvel ba?lanarak tembihat-? laz?me icras?yla erzak vesait-i nakliye tedarik edebilmeleri temin olunacakt?r.
Madde 45-K?? hulülünde muhacirinin aç?kta kalmalar?na imkan bulunmad???ndan evvel emirde aç?kta bulunanlar?n derhal sevki temin-i iskanlar? icab eder.
Madde 46-Katme ve güzergahtaki mevak?f-? saireden k??l?k karargah tesisine imkan bulunmad???ndan Haleb’de istasyona bir mahallin tahliye ve tehiyyesiyle tedabir-i laz?me-i inzibatiye ve s?hhiye ittihaz edilerek bir karargah haline ifra?? laz?md?r.
Madde 47-Haleb’de tem?id edilecek muhacirinden fukara olanlar?n ia?esi ?ehrin ihtiyacat-? umumiyesi s?ras?nda temin edilecek vakti ve hali yerinde olanlar kendi ia?elerini kendileri temin edecektir.
Madde 48-Haleb’den vuku bulacak sevkiyat k?rksekiz saat evvel mahal-i mürettiblerinin tayin ve ilan? suretiyle muhacirine bildirilmelidir.Hali olanlar?n vesait —i nakliye ve erzak vesaire tedarikini temin ettirmek üzere kara veyahut ?imendüfer...
Madde 49-Haleb ?ehrinde misafireden bulunanlar?n sevki ve inzibat-? s?hhiye ve idariyelerinin temini do?rudan do?ruya hükümet-i mahalliye aittir.
Madde 50-Haleb ?ehrine ait tedabir-i sevkiye Reis-i hükümet ile Müdir-i umumi aras?nda kararla?t?r?larak bir talimatname-i hususiye rapt edilmelidir.Bu talimatnamenin icras? mü?tereken Vali ve Müdir-i umumi’ye aittir.
Madde 51-Mesarif-i sevkiye ia?e vesaire usul-i mahsusas? dairesinde muhacirin tahsisat?ndan tesviye edilir.
Madde 52-Haleb muhacirin müdürü Haleb ?ehrine ve sevkiyat?na ait hususat?n tedvir ve tem?iyyetinin ve mesarifat?n tetkik ve icras?nda Müdir-i umumi’sinin muavin-i tabiisidir.
Madde 53-??bu talimatnamenin tatbik-i ahkam? z?mn?nda mahallerinde icabat-? hususiyesine göre talimatnameler tanzimi Müdir-i umumi’ye ihbar-? keyfiyet edilmek ?art?yla mahalli rüesay-? idarisinin selahiyeti dahilindedir.
Madde 54-Müdir-i umuminin hususat-? sevkiye ve ia?e ve iskana dair verece?i evamir ve tebligat lazimül-icrad?r.
Madde 55-12 Eylül 331 tarihli talimatnamenin i?bu talimatname ahkam?na münak?z olmayan mevad? kemakan cari ve muteberdir.
Madde 56-??bu talimatnamenin tatbik-i ahkam?na Haleb Valisi,Zor ve Urfa ve Mara? Mutasarr?flar? ve Sevkiyat Müdir-i umumi’si memurdur.
Fi-24 Eylül 331
*Atatürk Üniversitesi Atatürk ?lkeleri ve ?nk?lap Tarihi Enstitüsü
[1]K?yye:Okka,dörtyüz dirhem.Dirhem;eski okkan?n yar?s?,Okka:Ükiyye: 1283 gr’lik a??rl?k ölçüsü. | | | | ----------------------
* Atatürk Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-I.Cilt | | | | | « Geri | | | |
|
|
| | |
Anasayfa
İletişim
