="justify">Ben bir Türk'üm. Hrant bir Ermeni'ydi. Ben bir AGOS yazar?y?m, Hrant AGOS idi. Hrant, AGOS'un Türk yazarlar? ve AGOS bir davaya ba? koymu?tu. Dava, Türk ve Ermeni insan?na yönelik dü?manl?k son bulsun, bu kin, bu nefret sonra ersin davas?yd?; her iki halk, her iki ulus, kar??l?kl? sayg? temelinde bir arada ya?as?n istiyorduk.

3rant ve AGOS Türkiye'nin bozk?r?nda açm?? bir çiçekti. Çiçe?imiz vurdular; çiçe?imizi kopard?lar. Herkes 'Hrant'a s?k?lm?? kur?un Türkiye'ye s?k?lm??t?r', diyor. Do?rudur ama ?u soruyu kendimize tüm aç?kl???yla sormak ?art?yla: Bu kur?una s?k?lacak hedefi kim gösterdi? At?lan ate? tam yerini bulsun diye Hrant'? kim hedef yapt?; kim Hrant'? hedef olarak s?k? s?k? tuttu ki, kur?un bo?a gitmesin. Hrant'? 17 ya??nda biri tek ba??na öldürmedi. Hrant'?, onu hedef yapanlar ve onu kur?un yerini bulsun diye hedef olarak s?k? s?k?ya tutanlar öldürdüler.

Hrant bir kur?unla öldürülmedi. Hrant aylarca, her gün yava? yava? hedef yap?larak öldürüldü. 5 Ocak'ta, 'korkuyorum Taner', 'çok korkuyorum' diyordu. "Bana, AGOS'a yönelik sald?r? çok sistemli bir sald?r? Taner", diyordu. "Beni ?stanbul Valili?i'ne ça??r?p tehdit ettiler, Taner" diyordu. "Yapt?klar?n? senin yan?na b?rakmayaca??z, dediler bana Taner", diyordu. "Bana ve AGOS'a yönelik tüm bu sald?r?lar bu tehditten sonra ba?lad?, Taner" diyordu. "2007 çok kötü bir y?l olacak Taner", diyordu. "Çok üstümüze gelecekler. Çok ama çok kötü hedef gösterildik. Bas?n?yla, politikac?s?yla, hukukçusuyla öyle bir hava yaratt?lar ki, bizleri öyle lanetli durumuna soktular ki, art?k çok kolay vurulacak bir hedef olduk Taner", "av mevsimini açt?lar ve bizi avlanacak av gibi orta yerde b?rakt?lar Taner," diyordu.

Hrant'? 17 ya??nda bir katil öldürmedi. Her gün bas?nda bu katile Hrant'? Türk dü?man? diye gösterenler öldürdü. Hrant'? 301. maddeden mahkeme kap?lar?nda sürüyenler öldürdü. Hrant'?, 301. maddeyi ayd?nlar?n sürek av? olarak kullananlar, 301. maddeyi de?i?tirmeye cesaret edemeyenler öldürdü. Hrant'?, korumak yerine, Valilik binas?na ça??r?p tehdit edenler öldürdü.

Timsah gözya?lar?na gerek yok, ba??m?z? öne e?elim. Ellerimize bakal?m. Ellerimizdeki bu kan? nas?l temizleyece?imize bakal?m. Siz, Hrant'?n ölümünden ?oka u?rayan bas?n yay?n organlar?, aç?n eski say?lar?n?z?, Hrant için neler yazd?n?za, neler söyledinize, ona bak?n, katili orada göreceksiniz. Siz 301'i ayd?n av?nda kullananlar, 301 üzerine yazd?klar?n?za, mahkeme kararlar?na bak?n?z, katili orada göreceksiniz. Say?n hükümet yetkilileri, timsah gözya?lar? dökmeyin, bize Hrant'? tehdit etmek için odas?na ça??ran Vali Yard?mc?s?'na ne yapacaks?n?z; onu tehdit eden Milli ?stihbarat Te?kilat? yetkilisine ne yapacaks?n?z onu söyleyin.

Hrant, 'Türklü?e hakaret eden Ermeni' olarak hedef gösterildi ve bundan dolay? vuruldu. Hrant, 'Türkiye tarihiyle yüzle?mek zorundad?r', dedi?i için vuruldu. 2007'de Hrant'a kur?un s?kan, s?kt?ran eller, 1915'te de Hrantlara kur?un s?kan, Ermenileri çölde bo?an el ayn? ellerdi. Hrant'a kur?un s?kanlar bize bir mesaj yolluyorlar. Diyorlar ki, "Evet! 1915'te yapt?k 2007'de de gerekirse gene yapar?z." Hrant'? vuranlar, onu Türklük ad?na vurduklar?n? dü?ünüyor. T?pk? 1915'te Hrant'lar? vuranlar?n söyledi?i, yapt??? gibi... Onlar için Türklük cinayet i?lemektir. Onlar için Türklük birilerini dü?man görüp imha etmektir. Oysa onlar Türklü?ün kara lekeleridir, onlar Türklük ad?n? lekeyen, Türklü?ün aln?na kara leke sürenlerdir. ??te biz bu nedenle aya?a kalkt?k. Bizler, 'Hepimiz Hrant?z', 'Hepimiz Ermeniyiz' diye ba??rarak Türklü?ü bu katillerin elinden almak istiyoruz. Biz Türklü?ün, biz Türkiye'nin ç??l???y?z. Türklü?ü ve Türkiye'yi katillerin eline b?rkmak istemeyen Türk'ün, Kürt'ün, Alevi'nin, lai?in, Müslüman'?n ç??l???y?z.

Türklük, canilerin, katillerin eline b?rak?lmayacak kadar sayg? duyulmas? gereken güzel bir ?ey, Ermenilik de öyle... Bizler biliyoruz ki, Türklü?ümüzle ancak ve ancak katile katil demeyi ba?ar?rsak gurur duyabilece?iz. Bugün burada bunu yap?yoruz. Türklü?ümüzün, 'Hepimiz Ermeniyiz' dedikçe güzelle?ti?ini biliyoruz; katile katil demeyi ba?ard?kça Türklü?ümüzle daha çok gurur duyabilece?imizi biliyoruz.

Biz bugün burada 'Hepimiz Hrant?z', 'Hepimiz Ermeniyiz' diye ba??rarak dünyaya çok önemli bir mesaj veriyoruz. O katillin ve katillerin Türklük ve Türkiyelilikle alakas? olmad???n? söylüyoruz. Gerçek Türklü?ün, Hrant'?n katiline katil demekten geçti?ini, gerçek Türklü?ün, 'Hepimiz Ermeniyiz' diye ba??rmaktan geçti?ini söylüyoruz. Hrant'?n katiliyle Türklük ve Türkiyelilik aras?na mesafe koydu?umuzu ilan ediyoruz. ??te bizim 1915'e ili?kin yapmam?z gereken bu.

Bugün nas?l Hrant'?n katiliyle Türklük aras?na mesafe koyamayan gerçek Türk de?ildir diyorsak, bugün nas?l Hrant'?n katiliyle Türklük aras?na mesafe koyma yetene?ini, becerisini gösteriyorsak, 1915 için de ayn? ?eyi yapmal?y?z. Bugün Hrant'?n katiline sahip ç?kanlar, 1915'in katillerine de sahip ç?kanlard?r. Dünün Talat'?na, Bahaettin ?akir'ine, Dr. Nâz?m'?na sahip ç?kanlar, onlar?n önünde secde edenler, bu katilin önünde de secde edecek olanlard?r.

'Hepimiz Hrant?z, hepimiz Ermeniyiz' diye ba??rarak biz Türkler, biz Türkiyeliler tüm dünyaya diyoruz ki: Biz Türkler, Türkiyeliler, Türklü?ü bu katillerin eline b?rakmayaca??z. Biz Türklük ad?n?n katillikle, cinayetle, Ermeni dü?manl???yla lekelenmesine izin vermeyece?iz. Ya katilin Türklü?ü ya 'Hepimiz Hrant?z, hepimiz Ermeniyiz', diye ba??ranlar?n Türklü?ü... Üçüncü seçene?imiz yok. Nas?l bügün cinayet i?leyenlerin Türklü?ü Türklük de?il ancak Türklük aln?na sürülmü? bir kara lekedir diyorsak, 1915'te de cinayetleri i?leyenler Türklük ad?na leke sürenlerdir diyebilmeliyiz.

Nas?l bugün Hrant'?n cinayetine 'Utan?lacak bir eylem' diyorsak, 1915'de i?lenen cinayetlere, ayn? Mustafa Kemal Atatürk gibi 'Utan?lacak bir eylem' diyebilmeliyiz. Bilmemiz gerekiyor ki: Biz nas?l bu cinayeti, 'Hepimiz Ermeniyiz' diye lanetliyebiliyorsak, bugün nas?l bu cinayeti k?nayan yüzbinlerimiz varsa, 1915'te de bunu, o cinayetleri i?leyenleri lanetleyen Türkler, Kürtler, Müslümanlar, Aleviler vard?. Bizler hem bugüne hem düne ili?kin seçim yapmak zorunday?z. Katillerin Türklü?ünden mi yanay?z yoksa katillere tav?r alan, cinayetleri k?nayanlar?n Türklü?ünden mi yanay?z? Biz 1915'te Ermenileri imha eden Bo?azl?yan Kaymakam? Kemal'in Türklü?ünden mi yanay?z, yoksa, "Ben Allah'?n gazab?ndan korkar?m" diyerek Kemal'in i?ledi?i cinayetlere kar?? ç?kan, onun idam? için ifade veren Bo?azl?yan Müftüsü Abdullahzade Mehmet Efendi'den mi yanay?z? Biz Talat'tan, Enver'den Bahaettin ?akir'den, Doktor Nâz?m'dan, Diyarbak?r Valisi Re?it'ten; onlar?n cinayetlerinden, onlar?n Türklü?ünden mi yanay?z? Biz, onlar?n Türklük ad?na cinayet i?lemelerine mi sahip ç?kaca??z, bu cinayetleri lanetleyenlerin Türklü?üne mi sahip ç?kaca??z?

Bilmemiz gerekiyor, bizim 1915'lerde, Ankara Valisi Mazhar?m?z, Halep Valisi Celalimiz, Kastamonu Valisi Re?it'imiz, Yozgat Mutasarr?f? Cemal'imiz, Kütahya Kaymakam? Ali Faik'imiz, Der-Zor Kaymakam? Ali Fuat'?m?z vard?. 1915'lerde bizim Türklük ad?na sahip ç?kaca??m?z askerlerimiz, komutanlar?m?z da var. Bizim 3. Ordu Komutan? Vehip Pa?am?z; Trabzon Garnizon Komutan? Avni Pa?am?z; Miralay Vasfi'miz; Yozgat Mevkii Kumandan? Binba?? Salim'imiz var. Trabzonlular belki ?imdi bir katile, Ogün Samast'a sahipler, 1915'te de Trabzon'da Vali Cemal Azmi; ?ttihatç? Yenibahçeli Nail gibi katiller vard? ama 1915'de Trabzon'da bu cinayetlere tav?r alan, sonra mahkemelerde katillere katil diyen Trabzonlular?m?z da vard?. Trabzon Polis ?efi Nuri'miz; Trabzon tüccar? Ahmet Ali Bey; Trabzon Gümrük Müfetti?i Nesim Bey'imiz var. "Ben Ermenilerin kay?klara doldurulup bo?durulduklar?n? gözlerimle gördüm ama engel olamad?m" diyen Trabzon milletvekili Haf?z Mehmet Emin Bey'imiz var...

Bu sayd???m isimler, onlarcadan, binlerceden, onbinlerceden sadece baz?lar?.

Bugün Türklerin, Türkiye'nin bir tercih yapmas? gerekiyor, ya bugünkü ve dünkü katillerin Türklü?ü ya bugün 'Biz Ermeniyiz' diye ba??ranlar?n ve dün "Ellerimizi kana bulamay?z" diyenlerin Türklü?ü.

Tüm dünya bugün bizi sayg?yla izliyor, çünkü onlar burada gerçek Türklük ile barbarl?k aras?na çekilen duvar? görüyor. Bizler bugün burada katil ile Türklük aras?na bir duvar örüyoruz; bizler bugün katile katil demesini bilen Türkleriz. Bu cesaretimizi 1915'e ili?kin de göstermek zorunday?z. Hrant bizden bunu istiyordu. "Ben Türk'ü, Türkiye'yi seviyorum, Türklerle bir arada ya?amay? bir ?ans say?yorum" derken bize bunu anlat?yordu. 1915'teki Hrant'lar?n katillerine katil demek, onlarla da Türklük aras?na duvar örmek zorunday?z. 2007'de katile katil deme cesaretimizi 1915'e ili?kin de yapmak zorunday?z.

Tarihle yüzle?mek i?te böyle bir ?eydir. Biz zaten bugün Hrant'?n katiline "Sen Türk de?ilsin, sen bir katilsin" diyerek tarihimizle yüzle?meye ba?lam?? bulunuyoruz. 1915'te Ermenilerin katilleriyle Türklük aras?na da bir duvar çekmeli ve Türklü?ün aln?na kara lekeyi sürenleri katiller olarak lanetlemeliyiz. Ancak o zaman tüm dünyada ba??m?z dik dola?aca??z.

Benim ç??l???m Türklü?ün ç??l???d?r. Hrant'?, can karde?ini, Ermenisini kaybetmi? bir dostun, bir karde?in, bir Türk'ün ç??l???d?r. Türklü?ümüzü, aln?m?za kara leke sürmek isteyen katillerin ellerinden alal?m. Hep bir a??zdan, 'Hepimiz Hrant'?z, hepimiz Ermeni'yiz' diye ba??ral?m.

Bu ç??l?k Türkler ve Ermeniler aras?nda kin, nefret ve dü?manl?k yaratmak isteyenlere verilecek en büyük cevapt?r.

Taner Akçam: ABD'deki Minnesota Üniversitesi Tarih Bölümü ö?retim üyesi