="justify">ERMEN? SORUNUNA ?L??K?N BASIN DE?ERLEND?RMES? (1-30 OCAK 2007)î

1. Dalai Lama’n?n Ermeni ‘Soyk?r?m?’ ?ddialar? Hakk?ndaki Demeci

Ermeni soyk?r?m? iddialar?n?n tüm dünya kamuoyuna duyurulmas?n?n en etkin yollar?ndan biri dünya çap?nda tan?nm?? insanlardan, özellikle de dünya kamuoyunun manevi de?erlerine hitap eden baz? sayg?n din adamlar?ndan soyk?r?m iddialar?na ili?kin demeçler koparabilmektir. Bunun en önemli örneklerinden birini Papal?k makam?n?n ve bir önceki Papa II. Jean Paul’ün soyk?r?m iddialar?n? tan?d?klar? yönünde beyanlarda bulunmalar? olu?turmaktad?r.

,.’dan benzeri bir aç?klama beklemek ?ekilde kendini göstermi?tir. Ancak bu defa beklenen sonuca ula??lamam??t?r.

Rus Komsomolskaya Pravda gazetesine bir mülakat veren Dalai Lama kendisine Ermeni ‘soyk?r?m?’n?n tan?nmas?n?n ve k?nanmas?n?n insanl???n kalk?nmas? için gerekli bir ?art olup olmad??? ?eklinde sorulan bir soruya mümkün oldu?unca temkinli bir yan?t vermi?, ‘soyk?r?m’ sözcü?ünü kullanmaktan özenle kaç?nm??t?r. Dalai Lama bu soruya cevaben ?u yan?t? vermi?tir:

“Ermenistan büyük bir ülkedir ve köklü bir tarihi olan büyük bir topluma sahiptir... Geçmi?te ya?ad???n?z ?zd?raplara gelince... Bugün çat??malar?n çözümlenmesinin en iyi yolu bar?? ruhu çerçevesinde diyalogdur. Bu noktada affedebilme yetene?i son derece önemlidir. Bu, geçmi?teki olaylar?n unutulmas? anlam?na gelmez. Çektiklerinizi hat?rlay?n ve bunlar?n di?er insanlar taraf?ndan da bilinmesini sa?lay?n; ancak ayn? zamanda kötülü?ü kalbinizde tutmay?n.”

Dalai Lama’ya bu sorunun hemen akabinde bir de Karaba? meselesine ili?kin bir soru sorulmu? ve Tibet Sorunu ve Karaba? sorunu aras?nda bir paralellik olup olmad??? ö?renilmeye çal???lm??t?r. Dalai Lama bu soruya da ?u yan?t? vermi?tir:

“Da?l?k Karaba? meselesini duydum ancak detaylar? bilmiyorum. ?ki meselenin aras?nda büyük bir ihtimalle benzerlikler vard?r; ancak muhakkak farkl? yönleri de vard?r”

K?sacas? Rus gazetesi Dalai Lama’n?n a?z?ndan soyk?r?m iddialar?n? tan?d??? yolunda yorumlanabilecek baz? ifadeler almaya çal??m??, ancak y?llard?r Tibet sorununun halli için çabalayan ve ayn? zamanda son derece deneyimli bir diplomat?n temkinlili?ini haiz olan sayg?n din adam?, gazetenin tuzaklarla dolu sorular?na temkinli yan?tlar vererek konunun hassasiyetini göz önünde tuttu?unu vurgulam??t?r. Dalai Lama, ayr?ca, Karaba? sorunu ile Tibet sorunu aras?nda paralellik kurma giri?imini de bo?a ç?karm??t?r. Tibet’in Çin taraf?ndan uluslararas? hukuka tamamen ayk?r? bir biçimde i?gal edildi?i neredeyse bütün uluslararas? toplum taraf?ndan kabul edildi?i ortada iken, Ermenistan’?n tüm hukuk kurallar?na ayk?r? bir biçimde i?gal etti?i Karaba? ile Tibet aras?nda bir paralellik kurmak son derece yanl?? bir kar??la?t?rma yapmak demektir. Sonuç olarak Dalai Lama kendisini dünyevi siyasetin içine çekmeye çal??an Rus gazetesine temkinli cevaplar vererek Ermeni meselesi gibi hassas bir konuyu, konu ile ilgili detayl? bir bilgiye sahip olmadan tart??man?n fayda getirmeyece?ini dolayl? olarak belirtmi?tir.

2. ABD’nin Eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris’in Aç?klamalar?

Bilindi?i üzere geçti?imiz y?l yap?lan ABD’de yap?lan Temsilciler Meclisi seçimlerinin ard?ndan Demokratlar?n Kongre’de ço?unlu?u ele geçirmesi ile Ermeni ‘soyk?r?m?’ iddialar?n?n tan?nmas? yolunda bir yasa tasar?s? ABD Kongresi’nin gündemine getirilmeye çal???lmaktad?r. Özellikle yeni Kongre Ba?kan? Nancy Pelosi böyle bir tasar?n?n yasala?mas? için elinden gelen çabay? gösterece?ini ifade etmi?tir. Konuyla ilgili ilginç bir de?erlendirme de ABD’nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Paris taraf?ndan yap?lm??t?r.

Mark Paris konuyla ilgili aç?klamas?nda ?u ifadelere yer verdi:

“Bu karar tasar?s? yüzde yüz Kongre’nin gündemine getirilecektir. Böyle bir tasar?n?n hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da onaylanmas? kuvvetle muhtemeldir. Türkiye geleneksel olarak Washington’daki siyasi partilerin deste?ini umar ancak baz? nedenlerden dolay? bu yard?m zay?flayabilir. Demokratlar Ermeni meselesine fazlas?yla sempatiyle bak?yorlar… Ermeni soyk?r?m? konusunda bir tasar? kabul edilecek mi? Evet, edilecek. Herkes bilmektedir ki, bu tasar? ili?kileri karma??k bir hale getirecektir; ancak bu Amerikan d?? politikas?n?n de?i?ece?i anlam?na gelmez. Amerikan siyaseti halen baz? aç?k terimleri kullanmaya haz?r de?il.”

K?sacas?, deneyimli diplomat Mark Parris ABD Temsilciler Meclisi’nde ve hemen akabinde Senato’da Ermeni ‘soyk?r?m?’n? tan?yan bir yasa tasar?s?n?n kabul edilece?ine kesin gözüyle bakmaktad?r. Bu uyar?lar? dikkate alarak gerekli önlemleri alman?n gereklili?i her geçen gün daha da artmaktad?r.

3. ABD Ba?kan Adaylar?ndan Senatör Obama’n?n Ermeni ‘Soyk?r?m?’ ile Aç?klamalar?:

Soyk?r?m iddialar?n?n ABD Temsilciler Meclisi gündemine getirilmesi beklenen bu günlerde konuyla ilgili tek aç?klama Mark Parris’ten gelmedi. 2008’te yap?lacak olan Ba?kanl?k seçimlerine adayl???n? koyaca??n? aç?klayan ve seçildi?i takdirde ABD’nin ilk siyahi ba?kan? olacak olan Demokrat Parti’nin Illinois Senatörlerinden Barrack Obama da Ermeni meselesi ile ilgili görü?lerini aç?klad?.

Senatör Obama 200’den fazla seçmene hitaben yapt??? bir konu?mada konuyla ilgili olarak “Ermeni ‘soyk?r?m?’n?n tan?nmas?n?n ve Türkiye’nin ‘soyk?r?m’? inkar kampanyas?n? durdurmas?n?n gereklili?i”nden bahsetti. Obama Ermeni ‘soyk?r?m?’n?n yüzy?l?n en korkunç trajedilerinden biri oldu?unu ve kimi zaman baz? insanlar?n kariyerlerine mal olsa da bu ‘gerçe?in’ inkar edilmesine bir son verilmesi gerekti?ini vurgulad?.

Amerika’da hemen her seçimden önce bütün Ba?kan adaylar?n?n ba?vurdu?u bir yöntemin, yani Ermeni lobisinin ve Ermeni kökenli ABD vatanda?lar?n?n deste?ini sa?lama stratejisinin, bir sonucu olan bu aç?klamalar hiç de ?a??rt?c? olmam??t?r. Senatör Obama henüz Demokrat Parti’nin resmen belirledi?i bir aday de?ildir ve büyük bir ihtimalle güçlü ba?kan aday? Hillary Clinton’a kar?? giri?ti?i adayl?k mücadelesini kaybedecektir. Yine de ABD gibi bir ülkenin ba?kanl???na adayl???n? koyan bir siyasetçiden daha sa?duyulu bir söylem beklenmektedir. Senatör Obama oy kayg?s? u?runa tarihi gerçekleri sapt?rarak bu beklentiyi bo?a ç?karm??t?r.

4. Alman Sol Partisi Die Linke ‘Soyk?r?m’ ?ddialar?n? Reddeden Hakk? Keskin’e Bask? Yap?yor

Bilindi?i üzere Alman Meclisi 2005 y?l?nda kabul etti?i bir kararla ‘Ermeni soyk?r?m?’n? tan?m??t?r. Özellikle H?ristiyan Demokratlar?n seçimi kazanmas?n?n ard?ndan ‘soyk?r?m’ iddialar? Türkiye’nin Avrupa Birli?i’ne üyelik sürecini engellemek için kullan?lan bir araç haline gelmi?tir. Bu çerçevede çe?itli partiler ‘soyk?r?m’ iddialar?n? reddeden Türk kökenli milletvekillerine bu tutumlar?ndan vazgeçmeleri için bask? yapmaya ba?lam??lard?r. Geçti?imiz y?l Hollanda’da benzeri bask?lar sonucu üç Türk kökenli milletvekilinin seçim listelerinden ç?kar?lmas?na paralel bir geli?me de Almanya’da ya?anmaktad?r. Alman Sol Partisi ‘Die Linke’ ‘soyk?r?m iddialar?n?’ reddeden milletvekili Hakk? Keskin üzerindeki bask?s?n? artt?rmaya ba?lam??t?r.

Almanya’da güç kazanmaya ba?layan Ermeni lobisi son dönemde Alman siyasi partileri üzerindeki bask?y? artt?rm??t?r. Bunun son örneklerinden birisi de Almanya’daki en büyük Ermeni lobilerinden biri olan Almanya Ermeni Merkez Konseyi’nin (ZAD) ba?latt??? kampanya ile Sol Parti’nin Hakk? Keskin’in görü?leri hakk?nda verdi?i beyanlard?r. Sol Parti konuyla ilgili olarak ?u aç?klamay? yapm??t?r:

“Ermeni halk?n?n Türk-Osmanl? Hükümeti taraf?ndan imhas? su götürmez bir gerçektir...2005 y?l?nda Alman Ulusal Meclisi taraf?ndan kabul edilen yasa tasar?s? Die Linke Partisi’nin bu konudaki duru?unu yans?tmaktad?r.”

Hakk? Keskin ise bu aç?klamaya kar??n ‘soyk?r?m’ iddialar?n? reddetmeyi sürdürece?ini belirtti ve bu konuda partisinin ba?kan yard?mc?lar?ndan Bodo Ramelow’un tutumunu örnek gösterdi. Nitekim, Bodo Romelow Sol Parti Ba?kan? Oskar Lafontaine’den farkl? olarak Ermeni ‘soyk?r?m?’ndan ziyade Birinci Dünya Sava?? s?ras?nda ya?anan Müslüman kay?plar?n?n üzerinde durulmas?n? savunmas?yla tan?nmaktad?r.

Sonuç olarak, Hollanda’da geçti?imiz y?l?n son aylar?nda ya?anan senaryo bir kez daha sahneye konmaya çal???lmaktad?r. Hakk? Keskin ?u ana kadar kararl? tutumunu muhafaza ederek fikir özgürlü?ünün bir kez daha engellenmesinin kar??s?nda durmaktad?r. Ermeni lobisi ise bask?s?n? artt?racak gibi görünmektedir. Bu tart??man?n sonucunu ?imdiden tahmin etmek güç olsa da, böyle bir tart??man?n ortaya ç?kmas? dahi fikir özgürlü?ü kavram?n?n, bu kavram?n be?i?i say?lan Avrupa’da nas?l ihlal edildi?ini göstermesi anlam?nda dikkat çekicidir.