BÜYÜKANIT'IN SÖZLER?NDEN NE ANLIYORUZ?

Genelkurmay Ba?kan? Orgeneral Ya?ar Büyükan?t'?n önceki gece ABD temaslar?na ba?lamadan Washington'daki Türk büyükelçili?inde yapt??? konu?ma birkaç aç?dan önemli bir dönüm noktas? say?labilecek nitelikteydi. Öncelikle, Büyükan?t 30 A?ustos 2006'da görevi Orgeneral Özkök'ten devral?rken söyledi?i "Korkular?m?z? yenmeliyiz" mesaj? üzerinde durmak gerekiyor. Büyükan?t dün bu mesaj? Washington'da biraz daha açt?. Evet, Türkiye 1923'te Cumhuriyet'in kurulu?undan bu yana en büyük tehdit ve sorunlar?n alt?ndayd?, ama durum ümitsiz de?ildi.

Sayd??? tehdit ve sorunlar? sayd?ktan sonra ?u kritik soruyu sordu: Bu sorunlar? tek ba??m?za m? çözece?iz, yoksa uluslararas? ili?kilerimizin yard?m?yla m?? Yan?t? belliydi; "maalesef sorunlar?m?z?n iç ve d?? boyutlar? dokusal olarak birbirinden ayr?lam?yordu".

Ama bu durumdan da ümitsizli?e kap?lmam?z yersizdi. Çünkü Türkiye (herhalde ümitsizli?e kap?lanlar?n söyledi?i gibi) bölünmenin e?i?inde ve laik, demokratik yap?s? da??lmak üzere bir ülke de?ildi. 1- Türkiye'yi koruyan dinamik güçler oldu?u sürece kimse Türkiye'yi bölemezdi, 2-Hiç kimse, hiçbir kurum Türkiye'yi Anayasa ile belirlenen rejimin d???na ç?karamazd?.

Büyükan?t'a göre, Türk halk? art?k birlikte ya?ad??? korkular?n?n

"üstesinden gelmeliydi". "Korkular?m?z?n, duygular?m?z?n esiri olmamam?z laz?m" dedi. "Siyasetçi de?il, asker olarak söylüyorum" diye vurgulad?; "Onlar?n üstesinden biz geliriz".

?lk defa bir genelkurmay ba?kan?, halka uçurumun kenar?nda olmad???n?, kendi gücüne güvenmesi gerekti?ini, kendilerinin de bu konuda yanlar?nda oldu?u mesaj?n? veriyor.

Tabii Büyükan?t'?n ikinci maddesi, yani kimsenin ve hiçbir kurumun gücünün Anayasal düzeni de?i?tirmeye yetmeyece?i vurgusu, üstü kapal? olarak Cumhurba?kanl??? seçimi ve Ba?bakan Tayyip Erdo?an'?n Çankaya'ya ç?kmas? tart??malar?n? ça?r??t?r?yor. T?pk? CHP lideri Deniz Baykal'?n genel seçim

ilkelerini aç?klayarak Cumhurba?kanl??? seçiminin krize dönü?meyece?ini varsayd??? gibi, Büyükan?t da sanki Erdo?an, Çankaya'da laik düzene yönelik bir i?lem yapmad?kça sorun ç?kmayaca?? mesaj? veriyor.

Bu durum, ABD'de kar??la?t???m?z "Asker darbe yapar m??" sorular?na yan?t niteli?inde say?labilir mi? Büyükan?t, Yahudi lobisinin özellikle etkin oldu?u Washington Institute dü?ünce kurulu?unda kat?laca?? toplant?da bu yönde alabilece?i k??k?rt?c? sorulara haz?rl?kl? görünüyor. Dün ABD'deki bu söylentileri sordu?umda ald???m yan?t ilginçti: "Herhangi bir konuda bir ba?ka ulustan icazet almaya çal??mak, kendi ulusunu a?a??lamakt?r. Bunu herkesin anlamas? laz?m".

Ç?kar?labilecek sonuçlara geçmeden önce Genelkurmay Ba?kan?'n?n, Kongre gündemindeki Ermeni soyk?r?m? tasar?s?n?n kabulü halinde ?ncirlik'in kullan?m? ve silah ihalelerinin iptali dahil senaryolara atfen söyledikleri aktar?lmal?: "Bu konu bizi üzüyor. ABD Kongresi'ne ipotek koyma arzusunda de?iliz. Ama elli senedir müttefiklik ili?kisi ABD ile çal??an bir insan olarak söylüyorum, bundan inciniriz. Ondan sonras? uluslararas? ili?kilere ba?l? bir konudur." Büyükan?t'a bu sözlerinin, ABD'ye gelirken sarf etti?i "Fransa'y? boykot ettik, askeri uydumuz olamad?" anlam?ndaki sözleriyle birle?tirildi?inde, Ermeni tasar?s? geçse de ABD ile köprülerin at?lmayaca?? anlam?na gelip gelmedi?ini sordum. "Her ülkeyle ili?kiyi kendi ko?ullar? içinde de?erlendirmek gerekir" dedi. "Fransa'dan Arjantin'e Kanada'ya kadar çok ülke bu soyk?r?m konusunu kabul etti. ABD'de eyaletlerin ço?u kabul etti. Bu bizi üzüyor. Tabii dedi?im gibi, olaylar? kendi boyutlar? içinde de?erlendirmek laz?m."

Bu tablodan ?u yorumlara ula?mak mümkün:

1- Ermeni soyk?r?m? tasar?s?n?n oylanmamas? için Türkiye elinden geleni yapacak. Ama tasar? geçerse bunu dünyan?n sonu saymay?p, belki pek çok rakibini sevindirecek ?ekilde ABD ile ili?kilerini kopma noktas?na getirmeyecek.

2- Erdo?an'?n ya da seçti?inin cumhurba?kan? olmas?, toplumun bir kesiminin içine sinmeyecek, onlar? üzecek. Ancak Erdo?an, ya da tercihi, Anayasa'n?n temel ilkelerine yönelik görünen bir icraatta bulunmad?kça, asker bunu tek ba??na laik rejime tehdit olarak görmeyecek.

3- Asker, K?vr?ko?lu-Özkök dönemlerinden bu yana, laik ve demokratik sistemden kopmaman?n garantilerinden birini AB ve ABD ile ili?kileri koparmamakta görüyor. Büyükan?t ile bu anlay?? güçlenmi? görünüyor.