KOÇARYAN?IN LE F?GARO GAZETES?NDE YAYIMLANAN RÖPORTAJI

Bilindi?i üzere Fransa, 21 Eylül 2006 ile 14 Temmuz 2007 tarihleri aras?n? “Dostum Ermenistan” y?l? ilan etmi?tir. Bu tarihler rasgele tarihleri de?il, Ermenistan’?n ba??ms?zl?k günü olarak kutlanan 21 Eylül’ü ve Fransa’n?n Ulusal Günü olan 14 Temmuz’u kapsayacak ?ekilde seçilmi?tir. Bu dönem içerisinde iki ülke aras?ndaki siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel ili?kilerin geli?tirilmesi hedeflenmi?, bu çerçevede ikili üst düzey temaslar?n s?kla?t?r?lmas? kararla?t?r?lm??t?r. Bu temaslar?n ilki 2006 y?l?n?n Eylül ay?n?n son günlerinde Fransa Cumhurba?kan? Jacques Chirac’?n Ermenistan’? ziyaret etmesiyle, Ermenistan Devlet Ba?kan? Robert Koçaryan’?n iade-i ziyareti ise 17 ?ubat 2007 tarihinde Koçaryan’?n Paris’e gitmesiyle gerçekle?tirilmi?tir.

Koçaryan Fransa’ya var???n?n ertesi gününde Fransa’n?n en büyük gazetelerinden biri olan Le Figaro gazetesi ile bir röportaj yapm??t?r. Röportaj?n ana eksenini Ermeni soyk?r?m iddialar?, Fransa Ulusal Meclisi’nde kabul edilen Ermeni soyk?r?m?n?n inkâr?n? cezaland?ran yasa tasar?s? ve Türkiye-Ermenistan ili?kileri olu?turmaktad?r.

“Türkiye Özür Dilemeli” ba?l??? ile yay?mlanan röportaj Le Figaro muhabirinin Koçaryan’?n Fransa Ulusal Meclisi’nde kabul edilen yasa tasar?s? ile ilgili dü?üncelerini sormas?yla ba?lamaktad?r. Koçaryan bu yasa tasar?s? için Ermenistan olarak herhangi bir çal??ma yapmad?klar?n? ancak yasan?n ç?kmas?nda Fransa’daki Ermeni toplumunun etkili oldu?unu belirttikten sonra, bu yasayla ilgili temkinli bir de?erlendirme yapma yoluna gitmi?tir. Yasan?n Fransa’n?n içi?leriyle ilgili bir mesele oldu?unu savunmu? ancak sat?r aralar?nda bu yasadan duydu?u memnuniyeti dile getirmi?tir. K?sacas? Koçaryan Avrupa’n?n her yerinde fikir özgürlü?üne bir darbe olarak nitelendirilen yasa tasar?s?ndan aç?k bir memnuniyetle bahsetmekten çekinmi? ve yasan?n sorumlulu?unu Fransa’ya b?rakmay? tercih etmi?tir.

Hrant Dink suikast?n?n ard?ndan ya?anan geli?meleri ise Koçaryan son derece temkinli yorumlam??t?r. Koçaryan ilk ?ok atlat?ld?ktan sonra bu suikast? takip eden toplumsal atmosferin iki ülke aras?ndaki ili?kilere olumlu yönde yans?yaca??n? dü?ünmedi?ini dile getirmi?tir. ?ki ülke aras?ndaki sorunlar?n derin sorunlar oldu?unu, bu sorunlar?n?n kayna??n?n Türk tarihinde yatt???n?, imparatorluklar?n – ama özellikle Do?ulu imparatorluklar?n – özür dilemekten ho?lanmad???n? dile getirmi?tir. Di?er bir deyi?le dolayl? olarak Türkiye’nin ‘soyk?r?m’dan dolay? Ermenistan’dan özür dilemesi gerekti?ini belirtmi?tir.

Muhabirin Ermenistan’?n Türkiye’nin tarihçilerden olu?an bir karma komisyon kurulmas? fikrini neden reddetti?i sorusuna Koçaryan iki ülke aras?ndaki ili?kilerin hükümetler aras? bir mesele oldu?u ve tarihçilerle bir alakas? olmad??? ?eklinde cevaplam??, k?sacas? bu soruyu savu?turmay? tercih etmi?tir. Koçaryan tüm Ermeni siyasetçiler taraf?ndan defalarca dile getirilen önko?ulsuz diplomatik ili?ki teklifini bir kez daha vurgulayarak, sadece soyk?r?m?n de?il iki ülke aras?ndaki tüm sorunlar?n bir arada tart???lmas? gerekti?ini ifade etmi?tir. Böylelikle tarihçilerden olu?turulacak bir komisyon kurulmas? önerisini sapt?rarak iki ülke aras?ndaki sorunlar?n bir bütün olarak çözülmesi önerisini ileri sürmü?, böylelikle çözüm istemeyen taraf?n Türkiye oldu?unu ima etmi?tir.

Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinin Ermenistan için olumlu bir geli?me olup olmad??? yönündeki bir soruya cevaben Koçaryan AB’ye üyelik sürecinin Türkiye’de az?nl?k haklar?n?n geli?tirilmesi ve Türk tarihinin yeniden de?erlendirilmesi aç?s?ndan son derece faydal? olaca??n? belirtmi?tir. Di?er bir deyi?le bu süreçte Türkiye’nin ‘soyk?r?m?’ tan?yaca??n? dile getirmi?tir.

Da?l?k Karaba? sorunu ile ilgili bir soruya Koçaryan röportaj?n genelindeki sakin ve temkinli üslubun aksine son derece sert bir yan?t vermi?tir. Her halk?n kendi ba??ms?zl???na sahip olmas? gerekti?ini savunan Koçaryan, Karaba? meselesini Azerbaycan’?n toprak bütünlü?ü çerçevesinde de?erlendirmenin ‘absürt’ oldu?unu, zira Karaba?’?n SSCB’nin y?k?lmas?n?n ard?ndan ba??ms?zl???n? elde etti?ini, hiçbir zaman ba??ms?z Azerbaycan’?n bir parças? olmad???n? ve konuyla ilgili iki ülke aras?nda arabulucular vas?tas?yla yürütülen müzakerelerin hedefinin ancak bir referandum ile Karaba?’?n ba??ms?zl???n?n tan?nmas? olabilece?ini belirtmi?tir.

Sonuç olarak bu röportaj son derece çarp?c? bir mülakat olarak de?erlendirilebilir. Koçaryan bu röportaj vas?tas?yla sat?r aralar?nda Frans?z kamuoyuna, Ermenistan’?n Türkiye ile olan sorunlar?n?n çözümsüz kalmas?nda Türkiye’nin sorumlu oldu?u imaj?n? çizmi?, Fransa’n?n ‘soyk?r?m’ ve Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki sorunlarda Ermenistan’a verdi?i deste?i takdirle kar??lad???n? vurgulam?? ve Karaba? konusunda tek çözümün Karaba?’?n ba??ms?zl???n?n uluslararas? toplum taraf?ndan tan?nmas? oldu?unu belirtmi?tir. Di?er bir deyi?le Koçaryan uzla?maz tavr?n? tekrarlayarak uluslararas? toplumu yan?ltmaya ve Türkiye aleyhine kamuoyu olu?turmaya devam etmi?tir.