Böylece Srebrenitsa'da katledilen Bosnal? Müslümanlar?n ve H?rvatlar?n yak?nlar?n?n, S?rbistan devletinden tazminat talebi bulunma hakk?n?n önüne de geçilmi? olunuyor.

Karara Bosnal? Müslüman ve H?rvatlar sert tepki gösterdiler. S?rbistan ve Karada?'da tepkiler çeli?kili. Kimi, Lahey'in devlet yönetimlerini do?rudan sorumlu tutmamas?nda teselli buluyor.

Bu arada, S?rbistan Devlet Ba?kan? Boris Tadiç'in tutumu öne ç?k?yor. Soyk?r?m?n yap?ld??? s?radaki fa?ist (onlar kendilerini milliyetçi sosyalist diye tan?ml?yorlard?) Milo?eviç, Karaciç yönetimi ard?ndan göreve seçilen Tadiç, parlamentoya, 1995'te Bosnal? S?rplar?n Srebrenitsa'da Bo?naklar? katletmesini k?namas? ça?r?s?nda bulundu. Tadiç, "Hepimiz için karar?n en s?k?nt?l? bölümü S?rbistan'?n soyk?r?m? önlemek için elinden gelenin hepsini yapmad???d?r" diyor. Tadiç, S?rp parlamentosunun en k?sa sürede Srebrenitsa bölgesinde i?lenen suçu aç?kça k?nayan bir deklarasyonu kabul etmemesi halinde, Bosna ile S?rbistan aras?nda yeni bir sayfa aç?lmas?n?n, iki ülke vatanda?lar? aras?nda yeni güven in?as?n?n sa?lanmas?n?n mümkün olmayaca??n? dü?ünüyor.

Tadiç'in vicdan?, Lahey'in karar?ndan yumu?ak görünüyor, parlamentoya k?nama ça?r?s?nda bulunuyor, ama soyk?r?mdan sorumlu tutulan askeri güçlerin ba??ndaki komutanlar hâlâ 'bulunam?yor'. Milo?eviç'in yarg?lanma s?ras?nda ölmesi ile dosya kapanm?? say?lacaksa, ac?lar?n hesab? kimden sorulacak?

Vicdan her zaman adalet getirmiyor, adalet her zaman vicdan ta??m?yor.

Lahey Adalet Divan?'n?n karar?yla, Ankara'n?n ?u anda en akut d?? politika sorunu olan Ermeni soyk?r?m? iddialar?n?n ABD Kongresi gündeminde olmas? aras?nda paralellik kurulmas? söz konusu olabilir öte yandan. D??i?leri hukukçular?n?n bir süredir Lahey'deki davan?n nas?l sonuçlanaca?? üzerinde dikkat kesildikleri biliniyor.

E?er konunun bu nisan ay?nda Kongre'de oylanmamas? mümkün olursa, Türkiye'nin bir dahaki seneye kadar Ermeni meselesinde bir ?ekilde ad?m atmas? da mümkün olur mu? Bu, yan?t?n? arayan bir soru.

Dün Ermenistan güçlerinin Da?l?k Karaba? bölgesini i?gal amac?yla vurucu hamlelerinden biri olarak Hocal? köyüne sald?rarak 83 çocuk, 103 kad?n, 613 Azeri'yi katletmelerinin 15'inci y?ldönümü idi. Y?ldönümü, Türkiye'deki pek çok ?ehirde toplant?larla an?ld?. Azeri topraklar?n?n be?te biri halen Ermenistan'?n i?gali alt?nda. Bir milyondan fazla Karaba? kökenli Azeri, kendi ülkelerinde mülteci gibi ya??yor.

??gal sona ermedikçe Ermenistan'la diplomatik ili?ki kurmayaca??, s?n?r? açmayaca?? konusunda kendisini ba?layan Ankara, bu ambargonun ne sorunu çözmeye, ne de Türkiye'nin uluslararas? ili?kilerine katk?da bulunmad???n?n fark?nda. Öte yandan karde?ce ve stratejik ili?kilerle ba?l? oldu?u Azerbaycan ve Azerilerin zarar?na bir ad?m da atmamaya özen göstermek zorunda. Türk-Ermeni ili?kilerinin bir yola girmesi aç?s?ndan da Karaba? sorununun bir çözüm yoluna girmesi, yaralar?n sar?lmas? önem ta??yor.

Burada kilit sözcük, t?pk? Bosna-S?rp konusunda oldu?u gibi, yaralar?n sar?lmas?d?r.

Adalet, ça??m?zda giderek s?n?r a?an, uluslararas? bir nitelik kazan?yor. Sorunlar?n uluslararas? hakemlikle çözülmesini bir kez kabul etti?inizde, sonuçlar? ne olursa ona katlanmak durumunda kal?yorsunuz.

Sonuç her zaman vicdana hitap etmeyebiliyor. Ama sorunu bir ?ekilde geride b?rak?yor. Ya sorunla ya?amaya devam edeceksiniz, ya da vicdanlar? s?zlatsa da adaleti seçeceksiniz. Üçüncü bir yolu bulmak için uluslararas? siyasette yeni yöntemler icat etmek gerekiyor belki de.