ERMEN?STAN'A MESAJ: TÜRK?YE'YE SIFIR BEDELL? POL?T?KA UYGULANAMAZ!

ABD büyükelçisi olarak Türkiye'de ba?ar?l? bir görev yapm?? olan Mark Parris, Wall Street Journal'de yay?mlanm?? olan makalesinde, Temsilciler Meclisi'ne sunulmu? olan Ermeni soyk?r?m tasar?s?n?n kabul edilmesinin Türk-Amerikan ili?kilerinde ya?anan gerilimi büsbütün art?raca??n? ve Washington'a öfkelenen Ankara'n?n ABD'nin sadece Irak'taki durumunu de?il tüm bölgedeki ç?karlar?n? olumsuz yönde etkileyebilece?ini vurguluyor. Büyükelçi Parris'in de?erlendirmesi tamamlanmaya muhtaç. Çünkü, söz konusu karar tasar?s?n?n kabul edilmesi, sadece ABD de?il, Türkiye aç?s?ndan da ciddi sorunlar yaratacak bir nitelik ta??yor. ?u anda Türkiye ile ABD aras?nda yo?un bir diyalo?u gerektiren ya?amsal önemde ve acil meseleler var. Soyk?r?m? karar?n?n kabul edilmesinin ili?kilerdeki atmosferi zehirleyerek sözünü etti?imiz acil konular?n ele al?nmas?n? engellemesi veya geciktirmesi Türkiye'nin ulusal ç?karlar?na zarar verecek a??r bir tehlike olu?turuyor. Tabiat?yla, soyk?r?m? iddias?na yönelik kararlar?n yabanc? ülke parlamentolar?na sunulmas?, Türkiye'nin karar?n geçmesi halinde ne gibi yapt?r?mlara ba?vurabilece?i tart??mas?n? da gündeme getiriyor. Ancak, bu tart??ma s?ras?nda daima bir husus gözden kaç?r?l?yor. Bu da, Türkiye'nin soyk?r?mla suçlanmas?na yönelik faaliyetlerin arkas?ndaki esas güç oda??n?n Ermenistan hükümeti oldu?udur. Ermeni diyasporas? eskiden oldu?u gibi Ermenistan'dan ba??ms?z faaliyet sürdürmüyor. O dönem geride kalm??t?r. ?imdi Ermenistan'?n büyükelçileri her bulunduklar? ülkede diyasporay? Türkiye aleyhindeki faaliyetlerinde örgütlemekte ve yönlendirmektedir. Yani Türkiye'ye verilen zarar?n esas sorumlusu Ermenistan'd?r. Bu bak?mdan yapt?r?mlar?n esas muhatab?n?n Ermenistan olmas? gerekir.

Deveciyan: Türklerde mukabele cesareti yok

Ancak, yapt?r?m konusunda Ermenistan'?n Türk hükümetini hiç ciddiye almad??? da bir gerçek. Nitekim, geçen y?l Fransa Millet Meclisi'nin Ermeni soyk?r?m?n? reddetmeyi hapis ve para cezas?yla cezaland?rmay? öngören yasa tasar?s?n? kabul etti?i oturumda söz alan iktidar partisinden Ermeni as?ll? milletvekili Deveciyan, Fransa'n?n Türkiye taraf?ndan kendisine kar?? ekonomik ve ticari alanlarda misilleme yaparak zarar verebilece?i hususunda hiçbir endi?esi olmamas? gerekti?ini, çünkü Türklerde yapt?r?m uygulayacak siyasi irade ve cesaret olmad???n? belirtti. Sonra da, söyledi?ine kan?t olarak ?u aç?klamay? yapt?: "2001'de Frans?z Parlamentosu soyk?r?m yasas?n? geçirdi?i zaman Türkiye Fransa'y?, Frans?z mallar?na kar?? boykot ve di?er ticari ve ekonomik yapt?r?mlar uygulamakla tehdit etti, ama sonuçta bir ?ey yapamad?". Deveciyan'?n bu ifadeleri, diyaspora ile Ermenistan'?n gözünde, Türkiye'nin kendisine kar?? "s?f?r bedelli politika" uygulanabilecek ve kendisine yap?lan haks?zl?k ve kötülüklere mukabele etmekte aciz kalacak bir ülke olarak de?erlendirildi?ini ortaya koyuyor. Türkiye'nin, Ermeni soyk?r?m? iddialar?yla mücadelede önce Erivan'?n bu inanc?n? k?rmas? ve Türkiye'ye verilecek her zarar?n bir kar??l???n?n olaca?? ve Ermenistan'?n da can?n?n ac?yaca??n? kan?tlamas? gerekiyor. Bunun nas?l yap?labilece?ine a?a??da de?inece?iz. Ancak, önerilerimizin iyi anla??labilmesi için, Türkiye'nin, ba??ms?zl???n? kazanmas?ndan sonra Ermenistan'a yönelik politikas?na bir göz at?lmas? yararl? olacakt?r.

SSCB'nin da??lmas? ve 14 di?er cumhuriyetlerle birlikte Ermenistan'?n da ba??ms?zl???na kavu?mas?, bu ülkenin tan?nmas? ve onunla diplomatik ili?kiler kurulmas? gibi duyarl? sorunlar? birden Türkiye'nin gündemine getirdi. Bu konularda karar alma sürecinde o zaman iktidarda olan Demirel hükümeti, ana hatlar? ?u ?ekilde özetlenebilecek, gayet olumlu bir yakla??m benimsedi: Ermenistan üzerindeki Sovyetler Birli?i etkisi kalkt???na göre, ba??ms?z Ermenistan yöneticileriyle ak?lc? bir diyalog ba?lat?lmas? mümkün olabilecek ve Ankara-Erivan ili?kilerinin gerçekçi, bar??ç? ve iki ülkenin yararlar?na hizmet edebilecek bir temele oturtulabilmesi sa?lanabilecekti. Esasen, denize sahili olmayan, ekonomik bak?mdan büyük s?k?nt?lar içinde bulunan ve çevresindeki ülkelerle sorunlar? olan Ermenistan'?n Türkiye ile iyi kom?uluk ili?kilerine her bak?mdan ihtiyac? vard?. Türkiye Ermenistan'?n g?da maddeleri ihtiyac?n? kesintisiz ve ucuza sa?layabilir, elektrik enerjisi alan?ndaki aç???n? kar??layabilirdi. Bunlara ilaveten Türkiye, Alican ve Akkaya s?n?r kap?lar?n? açarak Ermenistan'?n Trabzon liman? üzerinden dünyayla ticari ba?lant?lar?n? en ucuz ve elveri?li ?ekilde sürdürmesini sa?layabilirdi. Tabiat?yla, ili?kilerin böyle olumlu ve uyumlu bir ?ekilde geli?mesinden Türkiye'nin yararlanabilmesi, ancak, Ermenilerin öteden beri Türkiye'ye kar?? yönelttikleri as?ls?z soyk?r?m suçunu dünya kamuoyu önünde tarihe gömmeleri halinde mümkün olabilecekti. Sovyetler Birli?i, Ermenistan'? boyunduru?u alt?nda tutmak için, onun Türkiye'ye kar?? toprak taleplerini canl? tutmaya özen göstermi? ve bu hususta Erivan'a destek vermi?ti. De?i?en dünya ko?ullar?nda, Türkiye ile Ermenistan aras?nda peki?ecek güven ortam?nda bu sorunun da üstesinden gelinmesi olanaks?z de?ildi. ??te bu görü?lerle Demirel hükümeti, 16 Aral?k 1991'de, SSCB'den ba??ms?zl?klar?n? kazanan tüm cumhuriyetlerle birlikte Ermenistan'? da tan?ma karar?n? ald?. Bu ?ekilde Türkiye, ABD'den iki gün önce Ermenistan'? tan?yan ilk ülke oldu. Bundan sonra Türkiye, ciddi ekonomik güçlüklerle k?vranan Ermenistan'a kapsaml? insani yard?mda bulundu, bu?day ve g?da maddeleri yard?m? yapt? ve elektrik ihtiyac?n? kar??lad?. Ankara, bunlara ilaveten s?n?r ticaretinin ba?lat?lmas? ile karayolunun aç?lmas?n? da gündemine ald?. Bu s?ralarda Erivan'dan sa?duyulu ve etkileyici bir ses geliyordu. Cumhurba?kan? Ter Petrosyan, "Ya geçmi?te ya?amaya devam edece?iz, ya da çocuklar?m?za iyi bir gelecek haz?rlayaca??z. Ben çocuklar?m?za iyi bir gelecek haz?rlamay? tercih ediyorum." diyerek, Ermenistan'?n ç?kar?n?n, tarihsel dü?manl???n bir tarafa b?rak?l?p Türkiye ile i?birli?i üzerinde odaklan?lmas? oldu?u mesaj?n? veriyordu.

Türk hükümeti, Ermenistan'? tan?ma karar?n? al?rken bunu baz? ko?ullara ba?lamay? da ihmal etmemi?ti. Nitekim, Ba?bakan Demirel'in 24 Aral?k 1991'de Cumhurba?kan? Ter Petrosyan'a göndermi? oldu?u mektupta ?u ifadeler yer almaktayd?: "Hükümetimiz, Ermenistan'? tan?rken, Ermenistan'?n Türkiye ve di?er kom?ular? ile ili?kilerinde uluslararas? hukukun temel ilkelerine ve özellikle toprak bütünlü?üne sayg? ve s?n?rlar?n de?i?mezli?i ilkelerine ba?l? kalaca??, iyi kom?uluk ili?kilerinin tüm gereklerini yerine getirece?i ve davran??lar?n?n bu do?rultuda olaca?? anlay??? içinde hareket etmi?tir. Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki ili?kilerin bu temel ilkelere sayg? ve ortak yarar temelinde tesis edilip geli?tirilebilece?ine inan?yorum."

Ancak, Türk dü?manl???na odaklanm?? Ta?nak Partisi'nin Petrosyan üzerinde artan bask?lar? bu mektubun yan?tlanmas?na imkan vermedi?i gibi, Ta?naksutyun (Devrimci Ermeni Federasyonu Partisi) üyelerinin etkisi alt?nda Ermenistan Parlamentosu, ?ubat 1991'de Kars Anla?mas?'yla belirlenmi? Türk-Ermeni s?n?r?n? tan?mad???n? aç?klad?. Bu arada, Ermenistan Parlamentosu, 23 A?ustos 1990 tarihli Ba??ms?zl?k Bildirisi'nin 11. maddesindeki Türkiye'ye yönelik dü?manca ifadelere Ermenistan Anayasas?'nda yer vermekte bir beis görmedi. Bildiri, Do?u Anadolu Bölgesi'ni Bat? Ermenistan olarak niteleyerek bu topraklar üzerinde Ermenistan'?n hak iddias?n? kaydediyor ve Türklerin Ermenilere soyk?r?m? uygulad?klar?n?n uluslararas? alanda kabul edilmesinin sa?lanmas?n? ulusal bir hedef olarak sapt?yordu. Anayasa'n?n 13. maddesinde de Türkiye'nin bir parças? olan A?r? Da??, Ermenistan'?n devlet armas? olarak tan?mlan?yordu.

Haydat: Büyük Ermenistan'? kurma ideolojisi

Esas?nda, Ermenistan Anayasas?'nda yer alan bu hedefler, Ta?naksutyun partisi taraf?ndan geli?tirilen ve bugün gerek Ermenistan gerekse diyaspora Ermenileri taraf?ndan Ermeni ulusal ideolojisi olarak kabul edilen Haydat (Ermeni davas?) doktrininin özünü yans?t?yor. Bu doktrinin odakland??? iki hedefin birincisi; Do?u Anadolu'yu da kapsayan tarihi Ermeni topraklar?n?n geri al?nmas? ve "Büyük Ermenistan"?n kurulmas?; ikincisi de dünyan?n çe?itli bölgelerine da??lm?? Ermenilerin Büyük Ermenistan'a dönmelerinin sa?lanmas?d?r. Yunanl?lar?n "Megalo ?dea"s?ndan pek farkl? olmayan bu ?rkç? ve yay?lmac? ideolojiyi benimseyen Ermenistan ve diyaspora Ermenileri kendilerini Türklere kar?? bir as?rd?r kesintisiz topyekun bir sava? içinde görmekte ve tüm varl?k ve enerjilerini bu sava? için seferber etmektedirler. Ta?naklar?n Ermenistan'?n Türkiye'ye yönelik politikas?na egemen olmalar?n?n yaratt??? gerilim atmosferine ilaveten, Ermeni-Azeri sava?? sonucunda Ermenistan'?n Azerbaycan topraklar?n?n yüzde yirmisini i?gal etmesi ve bir milyon Azeri'nin peri?an mülteciler konumuna dü?mesi, Ankara'n?n Erivan'a yönelik bar?? ve i?birli?i giri?imini sekteye u?ratt?. Bu durumda, Türkiye, Ermenistan'a s?n?r kap?lar?n? 1993'te, hava sahas?n? ise 1994'te kapatt?.

AB ve ABD'nin Türkiye'ye bask?lar?

ARADAN geçen zaman zarf?nda Türk hükümetleri bu k?s?tlamalar?, ABD'nin ve AB'nin bask?lar?na kar?? koyamayarak büyük ölçüde yumu?att?lar. Ama bunu yeterli görmeyen Erivan, bask?lar? halen sürdürüyor. Nitekim, ABD Kongresi'nin Senato kanad?na Hrant Dink'in öldürülmesini k?nayan ve TCK'n?n 301'inci maddesinin kald?r?lmas? ile Türkiye'nin Ermenistan ile diplomatik, siyasi ve ticari ili?ki kurmas?n? isteyen bir tasar? sunulmu? bulunuyor. Bu tasar?n?n Temsilciler Meclisi'ndeki soyk?r?m tasar?s?ndan önce Senato taraf?ndan oylan?p kabul edilmesi bekleniyor. Bu suretle Hrant Dink cinayetini Ermeni lobisi ve arkas?ndaki Ermeni hükümeti gayet usturuplu bir ?ekilde kullanm?? oluyor. Bilindi?i üzere, Erivan'?n geleneksel hedefi, Türkiye'ye, hem soyk?r?m? iddias?n? kabul ettirmek, hem de ABD ve Avrupa Birli?i'nin bask?s?yla Ermenistan'la s?n?r kap?lar?n? açt?rmakt?r. Türkiye ile ticari ve siyasi ili?ki kurmak Erivan için büyük önem ta??yor, zira bu ?ekilde bir taraftan Türkiye üzerinden dünyayla bütünle?erek ekonomik sorunlar?n? kayda de?er biçimde halletmek imkan?n? bulurken, Azerbaycan'? da yaln?zl??a ve moral çöküntüsüne iten ?artlar? yaratm?? olacakt?r.

Ermenistan'?n sergiledi?i tüm dü?manl??a ra?men, Türkiye halen Ermenistan'a hava koridorlar?n? açm?? olup, ülkemize gelmek isteyen Ermenistan vatanda?lar?na s?n?rda vize verdi?i gibi, Erivan'dan ?stanbul'a hemen hemen her gün uçak seferleri yap?lmas?na müsaade etmekte, 4 bin TIR Ermenistan'a Gürcistan üzerinden Türkiye'den g?da maddeleri ta??maktad?r. Tüm bunlara ilaveten, 70 bin Ermenistan vatanda??n?n Türkiye'de kaçak i?çi olarak çal??mas?na göz yumulmaktad?r. Ancak, bir taraftan soyk?r?m? iddias?yla Türk tarihini karalama giri?imlerini sürdüren Ermenistan, öte yandan Türkiye ile ticari faaliyetlerin tamamen serbestle?mesini ve özellikle Türk s?n?r kap?lar?n?n aç?lmas?n? sa?lamak amac?yla, Amerika'y? ve AB'yi kullanarak ülkemize bask? yapt?rmaktad?r. Nitekim, hiçbir AB Parlamentosu ve Komisyonu rapor ve karar? yoktur ki, içinde bu do?rultuda Türkiye'ye bir tavsiyede bulunulmas?n... ABD Senatosu'ndan geçirilecek karar da bu amaca yöneliktir.

?lginç olan, ne Senato ne de Temsilciler Meclisi'nden hiçbir üyenin, Ermeni lobisini irkiltece?i endi?esiyle, TBMM taraf?ndan 13 Nisan 2005'te yap?lan deklarasyonun öngördü?ü ortak tarih komisyonu önerisinden söz etmemesidir. An?msanaca?? üzere, CHP'nin giri?imiyle ana muhalefet ve iktidar partileri, 1915 olaylar?na ili?kin tarihi gerçeklerin bilimsel ara?t?rma yöntemiyle gün ?????na ç?kar?lmas? için Türk ve Ermeni tarihçilerden olu?an bir ortak komisyonun kurulmas?n? önermi?ler ve bu öneri TBMM'nin söz konusu deklarasyonu ile de teyit edilmi?ti. E?er Ermenistan kendi tarihiyle yüzle?mekten korkmuyorsa ve iddialar?n?n gerçek oldu?una inan?yorsa, iki ülke tarihçilerinin bir araya gelmelerine, ar?iv ara?t?rmas?yla geçerli belgelerin beraberce saptanmas?na ve bu belgelerle ortak bir tarih de?erlendirilmesinin yap?lmas?na itiraz etmemesi gerekir. Öte yandan ABD Kongresi üyeleri de, önyarg?s?z ve iyi niyetle hareket etmek istiyor ve bölgesel bar??a oldu?u kadar dünya bar???na da katk?da bulunmay? arzu ediyorlarsa, Türkiye'nin bu önerisine olumlu bakmalar? ve kuvvetle desteklemeleri gerekir.

Erivan'a verilmesi gereken mesaj...

Gerçe?i söylemek gerekirse, kom?umuz iki milyon nüfuslu Ermenistan, boyuna posuna bakmadan Türkiye ile kedinin fareyle oynad??? gibi oynuyor. Ermenistan yöneticileri, Türkiye'ye kar?? her türlü kötülü?ü yapabileceklerini, Ermeni soyk?r?m? iddias?n? kullanarak Fransa'dan sonra ?imdi de ABD ile ili?kilerimizin tam anlam?yla zehirlenmesini sa?layabileceklerini, bu arada d?? bask?larla Türkiye'ye her istediklerini dayatabileceklerini ve Türkiye'nin acz içinde buna raz? olaca??n? ve hiçbir kar??l?k vermeyece?ini hesapl?yorlar. Ankara'n?n, Erivan'?n bu inanc?n? k?rmas? ve Türkiye'ye s?f?r bedelli politika uygulayamayaca??n? anlatmas? gerekiyor. Ermenistan'?n, Türkiye'ye verdi?i zarar?n, kendisine yarar de?il zarar getirece?ini anlamadan Amerika'daki lobisinin Türkiye aleyhtar? faaliyetlerini durdurmas? kesinlikle söz konusu olamaz. Ayr?ca, Türkiye'nin ortak tarih komisyonu önerisini de ciddiye almaz. Bu bak?mdan, Erivan'a, ülkemizin ç?karlar?na zarar veren faaliyetlerini durdurmad??? ve TBMM'nin önerisini kabul etmedi?i sürece, Türkiye'nin yapt?r?mlar?na maruz kalaca?? hususu hiçbir ku?kuya mahal vermeyecek ?ekilde anlat?lmal?d?r. Türkiye taraf?ndan ba?vurulacak önlemlerin ba??nda, uçak seferlerine ve Ermenistan'a g?da maddeleri ihracat?na k?s?tlamalar getirilmesi ve Türkiye'de kaçak olarak çal??an 70 bin Ermenistan vatanda?? i?çinin kademeli olarak ülkelerine gönderilmesi gelmektedir. Deveciyan'?n yukar?da belirtti?imiz aç?klamas?na hak verdirecek bir irade zafiyeti sergilememiz halinde, bu tutumun Ankara'n?n ?amar o?lan? muamelesine lay?k oldu?undan ba?ka ?ekilde yorumlanmas? mümkün mü? Bu bak?mdan, Ankara'n?n gerçeklere gözünü kapatmayarak Erivan'a gerekli sinyalleri vermesini bekliyoruz.