TÜRK HALKININ ABD YASAMA ORGANLARINA SUNULAN ?SOYKIRIM? TASARILARI HAKKINDAK? GÖRÜ?LER? ÜZER?NE B?R ANKET

Ermeni Diasporas?’n?n son derece güçlü bir varl?k göstermesine ra?men ‘Ermeni soyk?r?m?’n? tan?mayan ülkelerin ba??nda Amerika Birle?ik Devletleri (ABD) gelmektedir. Ermeniler yakla??k 30 y?ld?r ABD yasama organlar?n?n soyk?r?m iddialar?n?n tan?nmas?n? içeren bir karar almas? için çabalamaktad?rlar. Ermeni lobisi ile i?birli?i yapan Temsilciler Meclisi üyeleri ve Senatörler 1975 y?l?ndan bu yana Ermeni soyk?r?m? iddialar?n?n kabul edilmesi amac?yla çe?itli karar tasar?lar?n? Temsilciler Meclisi ve Senato’ya sunmu?lard?r; ancak bu çabalar? – en az?ndan ?imdilik – bir sonuç vermemi?tir.

2006 y?l?n?n Kas?m ay?nda yap?lan Temsilciler Meclisi seçimlerini Demokratlar?n kazanmas? ve Temsilciler Meclisi’nin Ba?kanl???’na Ermeni yanl?s? görü?leri ile tan?nan Kaliforniya Temsilcisi Nancy Pelosi’nin getirilmesi ABD’de ‘Ermeni soyk?r?m?’ iddialar?n?n tan?nmas? çabalar?na yeni bir boyut getirmi?, bir anlamda bu çabalar? kolayla?t?rm??t?r. 2007 y?l?n?n Ocak ay?nda Türk-Ermenisi gazeteci Hrant Dink’in öldürülmesi ise ABD’de Ermeni lobisini harekete geçirmi?tir. Halihaz?rda Temsilciler Meclisi’nde Hrant Dink suikast?n? k?nayan iki tasar?, Senato da ise bir tasar? bulunmaktad?r. Ayr?ca Temsilciler Meclisi’nde ve Senato’da ‘Ermeni soyk?r?m?’n?n tan?nmas?n? amaçlayan birer tasar? daha bulunmaktad?r. Senato’ya sunulan Hrant Dink suikast? ile ilgili tasar? Senato D?? ?li?kiler Komitesi’nde kabul edilmi? ve Genel Kurul’a gönderilmi?tir.

Bütün bu geli?melerin Türk toplumu taraf?ndan alg?lan??? üzerinde maalesef çok fazla durulmamaktad?r. Konu bir kaç gazete haberi ve kö?e yazar?n?n yorumlar? d???nda fazla ilgi uyand?rmam??t?r. Ancak geçti?imiz günlerde Washington merkezli Terror Free Tomorrow (Terörsüz Yar?n) adl? bir sivil toplum kurulu?u, Türkiye’den ARI Hareketi ve bu hareketin ABD’deki uzant?s? olan ARI Vakf? ile i?birli?i yaparak ABD yasama organlar?na sunulan tasar?lar?n Türk halk? taraf?ndan nas?l alg?land??? üzerine ciddi bir anket çal??mas? düzenlemi?, böylelikle konu bilimsel bir metodoloji ile incelenmi?tir. Bu üç kurulu? anket sonuçlar?n? bir rapor olarak sunmu?lard?r. Bu yaz?da bu raporun ula?t??? çarp?c? sonuçlar de?erlendirilecektir.

Anket sonuçlar?n?n ?????nda Türk halk?n?n %78’inin ABD yasama organlar?ndaki tasar?lara kar?? oldu?u, sadece %7’lik bir kesimin bu tasar?lar? onaylad??? ortaya ç?km??t?r. Bu %7’lik kesimin büyük bir k?sm? Türkiye’nin Ermenilere kar?? geçmi?te i?ledi?i ‘suçlarla’ yüzle?mesi gerekti?ini savunmakta, bir di?er k?sm? ise ‘soyk?r?m’ tasar?lar?n?n kabul edilmesinin Türkiye-Ermenistan ili?kilerini normalle?tirece?ine inanmaktad?r. Tasar?lara kar?? ç?kanlar?n %42’si ABD yasama organlar?n? tarafs?z bir makam olarak görmedikleri için, %36’s? Ermeni ‘soyk?r?m?n?n’ hiç bir ?ekilde gerçekle?medi?ine inand?klar? için, %18’i de bu konunun tarihçiler taraf?ndan çözülmesi gerekti?ine inand?klar? için kar?? ç?kmaktad?rlar.

ABD yasama organlar?n?n neden bu tür tasar?lar? gündemine ald??? sorusuna cevaben ankete kat?lanlar?n %42’si ?slam kar??t? politikas?, %31’i ise iç siyaset mülahazalar? nedeniyle ABD’nin bunu yapt???n? dü?ündüklerini belirtmektedirler. Bu arada kat?l?mc?lara Türkiye taraf?ndan önerilen ba??ms?z tarihçilerden olu?turulacak bir komisyonun 1915 olaylar?n? incelemesi projesi hakk?ndaki görü?leri soruldu?unda, kat?l?mc?lar?n %75’i bu projeyi desteklediklerini ifade etmi?lerdir.

ABD yasama organlar?n?n Ermeni ‘soyk?r?m?’na ili?kin bir yasa tasar?s? kabul etmesi durumunda bunun ne gibi etkileri olaca?? sorusuna cevaben kat?l?mc?lar?n %83’ü böyle bir durumda Türkiye’nin ABD’ye Irak konusunda verdi?i deste?i geri çekmesini, %79’u Türk Hükümeti’nin bu konuda çok sert önlemler almas? gerekti?ini, %78’i Amerikan ürünlerinin boykot edilmesini savunmu?lard?r. Yine kat?l?mc?lar?n %73’ü böyle bir durumda hem Türkiye-ABD, hem de Türkiye-Ermenistan ili?kilerinin bozulaca??n? ifade etmi?lerdir.

Sonuç olarak, bu çal??ma Türkiye’nin ABD yasama organlar?nda bulunan karar tasar?lar?na tepkisini çok aç?k bir biçimde ortaya koymaktad?r. Birincisi, Türk halk?n?n ço?unlu?u bu tasar?lara kar??d?r. Bu kar??tl???n en temel nedeni ise ABD kurumlar?n?n tarafs?z olmad???na yönelik inançt?r. Ermeni ‘soyk?r?m?n?n’ gerçekle?memi? oldu?una duyulan inanç bile bundan sonra gelmektedir. Özellikle son y?llarda Türkiye ve ABD aras?nda ya?anan d?? politika krizleri ABD yönetimini Türk halk?n?n gözünde güvenilmez hale getirmi?tir. Bu durum Türk halk?n?n Ermeni ‘soyk?r?m?’ tasar?lar?na ABD’nin bu konudaki tarafs?zl???n? yitirdi?i için kar?? ç?kmas? sonucunu do?urmu?tur.

?kincisi, anket sonuçlar?na göre Türk halk? tasar?lar?n kabul edilmesi durumunda son derece sert tedbirler al?nmas?n? istemektedir. Daha önce baz? ülkelerin parlamentolar?nda Ermeni ‘soyk?r?m?n?n’ tan?nd??? kararlar al?n?rken Türk Hükümetleri bu ülkelere kar?? sert tepkiler gösterilece?ini ilan etmi?, ancak bu tepkiler çok s?n?rl? kalm??t?r. Benzeri bir durumun ya?anmamas? için Türk halk? Türk Hükümeti’nden tasar?lar?n kabul edilmesi halinde ABD mallar?n? boykot ve ABD’nin Irak politikas?ndan deste?in çekilmesi gibi stratejilerin uygulanmas?n? istemektedir.

Son olarak, Türk halk?n?n geçmi?i ile yüzle?mekten kaç?nmad??? anket sonuçlar? ile ortaya konmaktad?r. Raporun giri? k?sm?nda da belirtildi?i üzere, Türk halk?n?n dörtte üçü, ba??ms?z tarihçilerden olu?turulacak bir komisyonun 1915 olaylar?n? incelemesi projesini hararetle desteklemektedir. Bu da Türk halk?n?n bu konuda çekinecek bir tavr?n?n olmad???n? göstermektedir.

K?sacas? bu anket Türk toplumunun ABD yasama organlar?na sunulan tasar?lardan duydu?u rahats?zl??? ve Ermeni iddialar?n?n tarafs?z bir biçimde ele al?nmas? konusundaki isteklili?ini göstermesi aç?s?ndan son derece önemlidir.