AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

AB MAHKEMELER?NE YEN? YETK?..

Þükrü ELEKDAÐ, Emekli Büyükelçi
01 2007 - Cumhuriyet

.Fj@à="justify">AB' nin Irkç?l?k ve Yabanc? Dü?manl???yla Mücadele Çerçeve Karar? Türkiye'nin AB'den d??lanmas? sonucunu do?uracak hükümler içeriyor. AB'nin Çerçeve Karar'? uygulamaya koymas? halinde, ba?ta Ermeni lobisi olmak üzere, ülkemize has?m di?er odaklar?n konuyu siyasi maksatla istismar etmeleri kaç?n?lmazd?r. Avrupa Ermeni Federasyonu, yapt??? bas?n toplant?lar?yla ?imdiden bu niyetini aç?klamaktad?r.

Ü1?i üyeleri, Türkiye'yi tam üyelik hedefinden cayd?rmak için ellerinden gelenin azamisini yapmak hususunda ortak bir karar alm??ças?na hareket ediyorlar. Bunun yeni bir örne?ini, AB Adalet ve ?çi?leri Bakanlar? Konseyi'nin 19 Nisan'da kabul etti?i, Irkç?l?k ve Yabanc? Dü?manl???yla Mücadele Konusunda Çerçeve Karar olu?turdu. 1915 olaylar?na yönelik Ermeni iddialar?n?n AB ülkeleri mahkemeleri taraf?ndan soyk?r?m olarak karara ba?lanmas? ve "inkârc?lar?n" cezaland?r?lmas? yolunu açan bu yasal düzenleme, hiç mübala?as?z, Türkiye'nin AB'den tümüyle kopmas? sonucunu do?uracak bir nitelik ta??yor.

Esas?nda, AB içinde ?rkç?l?k ve yabanc? dü?manl??? ile mücadele konusunda ortak bir politika olu?turulmas? yeni bir giri?im de?ildir. Konunun alt? y?ll?k bir geçmi?i var. Ancak, Almanya dönem ba?kan? olunca, bu alandaki çal??malar?n nihai ?ekline kavu?mas? için yo?un çaba harcad?. Bunun da gerekçesi, Avrupa'da t?rman??ta olan ve tehlikeli boyutlar kazanan ?rkç?l?k ve yabanc? dü?manl??? olgusudur. Gerçekten de Avrupa'da, özellikle Müslümanlara yönelik, bir ?iddet ve nefret patlamas? oldu?unu ortaya koyan olaylara çok s?k rastlan?yor. Konunun uzmanlar?, Müslüman kar??tl???n?n, II. Dünya Sava?? öncesinde Almanya'da Yahudilere yönelik ?rkç? nefretle mukayese edilebilecek boyutlara ula?t??? yolunda de?erlendirmeler yap?yorlar. Tabii Türkler de bu ba?naz dü?manl?ktan bolca nasiplerini al?yorlar... Bu bak?mdan, AB'nin ?rkç?l?k ve yabanc? dü?manl???yla mücadele alan?nda ortak bir politika formüle etmesi olumlu ve önemli bir misyon olu?turuyor.

Karar Türkiye'yi hedef al?yor
Ne var ki, bu çal??malar sonucunda ortaya ç?kan Çerçeve Karar metni, ?rkç?l?k ve yabanc? dü?manl??? ile mücadele amac?n? a?arak soyk?r?m?n "inkâr?n?" da suç sayan hükümler içeriyor ve bu suretle Türkiye'yi hedef alan bir nitelik yans?t?yor. Gerçekte, bu metin, uluslararas? hukuk kurallar?n? ihlal etmek suretiyle AB ülkeleri mahkemelerini, hem herhangi bir fiilin soyk?r?m? oldu?u konusunda karar vermeye yetkili k?l?yor, hem de bu fiilin soyk?r?m oldu?unu inkâr edenlerin söz konusu mahkemelerce bir y?ldan üç y?la kadar hapse mahkûm edilebileceklerini öngörüyor.

Konunun ayr?nt?lar?na girmeden önce, Çerçeve Karar'?n AB hukukunda ba?lay?c? bir niteli?e sahip oldu?unun alt?n? çizelim. Üye devletlerin, Çerçeve Karar'?n içeri?ini aynen kendi mevzuatlar?na aktarma ve uygulama yükümlülükleri var. 19 Nisan'da kabul edilen Çerçeve Karar baz? üye devletlerin parlamentolar?nca bir incelemeye tabi tutulacak (?sveç, ?ngiltere, Hollanda, Litvanya, Letonya), bunun ard?ndan herhangi bir görü?me yap?lmadan Adalet ve ?çi?leri Bakanlar? Konseyi'nin onay?na sunulacak, sonra da AB Resmi Gazetesi'nde yay?mlanarak yürürlü?e girecektir. Yürürlü?e giri? tarihinden itibaren iki y?l içinde üye devletlerin resmi mevzuatlar?nda gerekli düzenlemeleri yapmalar? zorunludur.

Çerçeve Karar'?n 1. maddesinin (a)'dan (d)'ye kadar olan paragraflar?nda, karar?n kapsam?na giren suçlar?n tarifi yap?lmaktad?r. Bunlar aras?nda (c) paragraf?nda Uluslararas? Ceza Mahkemesi Statüsü'nün 6, 7 ve 8. maddelerinde tan?mlanan soyk?r?m, insanl??a kar?? suçlar ve sava? suçlar?na, (d) paragraf?nda ise Nürnberg Uluslararas? Askeri Mahkemesi Statüsü'nde tan?mlanan suçlara at?f yap?larak, bunlar?n aç?kça ho?görülmesinin, inkâr?n?n ve kabaca küçümsenmesinin suç olaca?? belirtilmektedir.

Çerçeve Karar'?n hayli mu?lak olan 2. f?kras? ise ?öyledir (1):

"Bu Çerçeve Karar'?n Konsey taraf?ndan kabulü s?ras?nda, her Üye Devlet yapabilece?i bir beyanla, 1(c) ve/veya (d) paragraflar?nda at?fta bulunulan suçlar?n aç?kça ho?görülmesinin, inkâr?n?n veya kabaca küçümsenmesinin, an?lan bu f?kralardaki suçlar?n i?lenmi? oldu?una sadece bu Üye Devletin ulusal bir mahkemesinin ve/veya uluslararas? bir mahkemenin veya uluslararas? bir mahkemenin nihai bir karar?yla hükmedilmi? olmas? halinde cezaland?r?labilir oldu?unu aç?klayacakt?r.''

Görülece?i üzere, Çerçeve Karar'?n nihai kabulü s?ras?nda, üye devletler, ?u iki seçenekten hangisini tercih ettiklerini belirtebileceklerdir:

(1) Soyk?r?m suçunun i?lendi?i hususunda bir uluslararas? mahkemenin verdi?i kesin mahkûmiyet karar? mevcutsa, soyk?r?m?n inkâr? üye devletin ulusal mahkemesi taraf?ndan cezaland?r?l?r.

(2) Soyk?r?m suçunun i?lendi?ine üye devletin ulusal mahkemesinin karar verdi?i hallerde de, soyk?r?m?n inkâr? yine ayn? devletin mahkemelerince cezaland?r?l?r. Görülece?i üzere 2. seçenek, herhangi bir olay?n soyk?r?m suçu olarak saptanmas?n? ve bunun inkâr?n? ulusal mahkemelerin takdirine b?rakmaktad?r. Yani, Fransa'n?n "Ermeni soyk?r?m?" konusunda izledi?i yola me?ruiyet kazand?r?lmaktad?r. Bu ba?lamda belirtilmesi gereken bir husus da, Türkiye kar??t? lobilerin etkisiyle ve Ermeni sorununu icab?nda ülkemize kar?? bir siyasal bask? arac? olarak kullanma hesab?yla, AB üyelerinin büyük bölümünün ikinci seçene?e yönelebilecekleridir.

Karar?n Türkiye aç?s?ndan etkileri
AB'nin Çerçeve Karar'? uygulamaya koymas? halinde, ba?ta Ermeni lobisi olmak üzere, ülkemize has?m di?er odaklar?n konuyu siyasi maksatla istismar etmeleri kaç?n?lmazd?r. Avrupa Ermeni Federasyonu, yapt??? bas?n toplant?lar?yla ?imdiden bu niyetini aç?klamaktad?r. Bu da, AB mahkemelerinin, Lozan Mahkemesi'nin Do?u Perinçek hakk?ndaki karar?na benzer, çok say?da mahkûmiyet karar? vermelerine yol açacakt?r. Bunu, Pontus, Rum ve Süryani soyk?r?m iddialar?n?n AB mahkemeleri taraf?ndan ele al?n?p karara ba?lanmalar? süreci izleyecektir.

Ayr?ca, istedikleri hukuki zemini yaratm?? olan Fransa gibi ülkeler, süratle 1915 olaylar?n?n soyk?r?m oldu?unun inkâr?n? cezaland?racak yasalar? geçireceklerdir. Bu durum, art?k bu konuya yönelik bir ortak AB karar?n?n al?nmas?na ihtiyaç olmadan, "Ermeni soyk?r?m?n?n" kabulünü Türkiye'nin Birli?e kat?l?m?n?n bir ön ?art? haline getirecektir. Nihayet, Çerçeve Karar'?n bir AB müktesebat? olu?turdu?u unutulmamal?d?r. Bu nedenle de 23. fas?l olan "Yarg? ve Temel Haklar" ba?lam?nda Türkiye'nin de bu karar? kabul etmesi zorunludur.

Bu izahat?m?z, Çerçeve Karar'?n kabulünün, Türkiye'nin AB'den d??lanmas? anlam?na gelece?ini aç?kça ortaya koyuyor. Nitekim, 10 Nisan'da TBMM'de yapm?? oldu?umuz konu?mada bu tehlikeyi ayr?nt?l? biçimde dile getirerek, AB Dönem Ba?kanl???'n? yapan Alman Hükümeti'ne ?öyle seslenmi?tik: "Çerçeve Karar'?n Türkiye-AB ili?kilerine verece?i büyük zarar? dü?ünmeseniz dahi, Türkiye ile Almanya aras?ndaki geleneksel dostluk ili?kilerini dikkate alman?z gerekmez mi? Almanya'da 2.7 milyon Türk kökenli vatanda? ve soyda??m?z?n olmas?, AB'den geçirmek istedi?iniz yasal düzenlemeye, hiç mübala?as?z, Türk-Alman ili?kilerini mahvedecek bir nitelik kazand?rmaktad?r. Çerçeve Karar, bu ili?kilerin temeline konmu? bir saatli bombad?r."

Uluslararas? hukukun ihlali
Bilindi?i üzere, BM'de 1948'de kabul edilen "Soyk?r?m?n Önlenmesi ve Cezaland?r?lmas? Sözle?mesi" soyk?r?m suçuna ili?kin uluslararas? ahdi kurallar? saptayan temel belgedir. Bu sözle?menin 2. maddesinde soyk?r?m suçu tan?mlanmakta, 6. ve 9. maddelerinde de suçu kovu?turacak yetkili mahkemeler belirlenmektedir. Bilahare 2002 y?l?nda yürürlü?e giren Uluslararas? Ceza Divan? Statüsü'nün (UCDS) 6. maddesindeki soyk?r?m tarifi de BM Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 2. maddesinden aynen al?nm??t?r. Hal böyleyken, Çerçeve Karar, soyk?r?m suçuna ili?kin olarak sadece UCDS'ye at?fta bulunmakta, BM Sözle?mesi'ne de?inmemektedir. Bununla güdülen maksat, BM Sözle?mesi'nin yetkili mahkemelere ili?kin hükümlerinin atlanmak istenmesidir. Ancak, Birle?mi? Milletler taraf?ndan belirlenmi? ve tüm uluslar taraf?ndan kabul edilmi? kural ve normlar?n (jus cogens), AB'nin siyasi nitelikte bir karar?yla de?i?tirilemeyece?i aç?kt?r.

Ne yapmal??
AB Adalet ve ?çi?leri Bakanlar? Konseyi'nin 19 Nisan toplant?s? yakla??rken, durumun ciddiyetini nihayet kavramaya ba?layan Hükümet, hayli geç de olsa AB Dönem Ba?kanl??? ile üye ülkeler nezdinde giri?imlerde bulunmu?tur. Bu ba?lamda Adalet Bakan? Cemil Çiçek Türkiye'nin konuya ili?kin görü?lerini AB Adalet Bakanlar?na mektupla iletmi?, Ba?bakan Erdo?an da Hannover Fuar?'n? ziyareti s?ras?nda görü?tü?ü ?ansölye A. Merkel 'e kayg?lar?n? ifade etmi?tir. Buna ra?men, Türkiye'nin endi?eleri dikkate al?nmam?? ve Çerçeve Karar hiçbir de?i?iklik yap?lmadan Konsey taraf?ndan kabul edilmi?tir. Alman taraf?n?n samimiyetten yoksun bir tutumla, "Çerçeve Karar'?n Türkiye'ye bir zarar? olmayaca??" hususunda ?srar ederken, ayn? zamanda Karar'?n uluslararas? hukuku ihlal etti?ini kabule yana?mamas?, Ankara'da dü? k?r?kl???na ve ciddi endi?elere yol açm??t?r. Bu ko?ullarda yap?labilecek olan, Çerçeve Karar'?n AB Resmi Gazetesi'nde yay?mlanarak yürürlü?ü girmesinden sonra, Avrupa Topluluklar? Adalet Divan? ve Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi nezdinde bireysel bazda bir hukuk mücadelesi verme imkânlar?n? aramakt?r.


(1) "Any Member State may, at the time of the adoption of this Framework Decision by the Council, make a statement that it will make denying or grossly trivializing the crimes referred to in paragraph 1 © and/or (d) punishable only if the crimes referred to in these paragraphs have been established by a final decision of a national court of this Member State and/or an international court or by a final decision of an international court only."

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »