!๠�="justify">Geçti?imiz günlerde "1,5 milyon Ermeni'nin Osmanl? Türkleri taraf?ndan kesilmesinin 'soyk?r?m' oldu?unu kabul" etmeye karar verdi?ini aç?klayan Karalamaya Kar?? Birlik, ADL, ABD'de, 1913'te, "B'nai B'rith Ba??ms?z Tarikat?"(1) taraf?ndan kurulmu?.  
 
Resmi misyonu, "Yahudi halk?na yöneltilen iftiralara /öncelikle/ akla ve vicdana, gerekirse yasalara ba?vurmak suretiyle son vermek" olarak aç?klanm??. 1900'lü y?llar?n ba??nda Amerika'da azg?n bir Yahudi aleyhtarl??? hüküm sürüyor. O korkunç Ku Klax Klan, meselâ, zencilere kar?? tutumunu Yahudilere kar?? da sürdürmü?tür. Nitekim, ADL'nin kurulu?unu "Leo Frank vakas?" olarak bilinen trajik olaya ba?larlar. Yahudi Frank, Amerika'n?n en ba?naz eyaletleri aras?nda say?lan Georgia'da fabrika yöneticisidir. Mary Phagan ad?nda bir kad?na tecavüz ve cinayetle suçlan?r, hapse at?l?r. Oysa, adam suçsuzdur. Georgia valisi cezas?n? iptal eder; ancak, sal?n?verilmeden önce cezaevini basanlar taraf?ndan kaç?r?l?r ve linç edilir.

Soyk?r?m endüstrisi

Örgütün o y?llardaki ba?l?ca faaliyeti, Yahudilerin yaz?l? bas?nda tekrarlanan basmakal?p oldu?u kadar da olumsuz imajlar?n? düzeltmek, tiyatro ve sinemadaki "Yahudi tiplemesi"ni de?i?tirmektir ki, "kurnaz, korkak, pis Yahudi" tiplemesinin bizim ülkemizde bile geçerli oldu?u günler hat?rlardad?r. ADL, i?e, en küçük yerle?im birimlerine kadar inmeyi hedefleyen bürolar kurarak ba?lar. Bro?ür, sirküler vb. yay?nlarla Yahudi tiplemesine dikkati çeker, tan?nm?? akademisyenleri, politikac?lar?, i?adamlar?n? Yahudi aleyhtarl???n? k?namaya ikna eder ki, bunlardan birisi de Amerikan otomotiv sanayiinde devrim yapan Henry Ford'dur. '30'lu y?llarda, Almanya'da güçlenen Hitler'in Amerikal? sempatizanlar? ile mücadeleyle geçer. Burada kulland??? yöntem, ABD'deki fa?ist gruplar ve ki?ileri yak?ndan izlemek ve faaliyetlerini aç??a ç?karmakt?r. ADL, bugün de ayn? yöntemi izlemektedir.

?kinci Dünya Sava??'ndan sonra durum de?i?mi?, ADL'nin günümüzdeki direktörü Abraham H. Foxman'?n ifadesiyle, "hakaretamiz karikatürler yok denecek kadar azalm??, basmakal?p ?rkç? tiplemelerin Amerikan kültürü üzerindeki egemenli?i son bulmu?"tur. Foxman, bu geli?meleri ve Amerikal?lar?n Yahudi kökenlerini "saklamak zorunda kalmaktan kurtulmu? olmalar?"n? büyük ölçüde ADL'nin gayretlerine ba?lar. Ne ki, "... ba?nazl?k biçim de?i?tirmi? olarak sürmekte... /bu kez/ .. Karaderilere, Hispaniklere, Asyal?-Amerikal?lara, e?cinsel erkeklere ve lezbiyenlere yönelmi? bulunmaktad?r. Ve her ne kadar say?, ekonomik ve siyasi güç ba?lam?nda zay?f iseler de, 'nefret tüccarlar?' duygusal ac?, fiziki zarar verebilmekte, mülke hatta cana kastedebilmekte /dahas?/ kar??l?kl? sayg? ve insanlara e?it muameleyi ?iar edinmi? Amerika'n?n toplumsal dokusuna büyük zarar vermektedirler." Durumdan vazife ç?kard??? anla??lan ADL, 1948'den itibaren bir yandan akraba te?kilatlar?yla koordinasyon içinde ?srail'in ya?ama hakk?n? savunmay?, Siyonizm kar??tlar?yla mücadele etmeyi sürdürür, Braun Soyk?r?m Enstitüsü'nü (The Braun Holocaust Institute) kurarken, di?er taraftan da "?nsan Haklar? Bölümü"nü te?kilatland?r?r.

Braun Soyk?r?m Enstitüsü, "e?itimcilere, ö?rencilere, kamu önderlerine ve ailelere 'Soyk?r?m'?n tükenmeyen darbesini ke?fetmek ve /Soyk?r?m/dan ç?kard?klar? dersleri günümüzde önyarg? ve ba?nazl???na ili?kin ahlâki tav?r geli?tirmekte kullanmalar? için" programlar düzenlemekte, "Soyk?r?m ve insano?lunun kendisine yapt??? zulmün ebediyyen unutulmamas? için çal??maktad?r." "?nsan Haklar? Bölümü" zamanla ADL'nin en etkin bölümünü olu?turur. Aslî görevi, Ara?t?rma Departman? kanal?yla sadece Amerika'da de?il, tüm dünyadaki Yahudi-kar??tl???n? ve ba?nazl???n? saptamak ve afi?e etmektir ki, bu, "anti-Semitik, terörist ve a??r? edebiyat?n toplanmas? ve çözümlenmesi"ne kadar uzanan bir faaliyettir. Y?lda bir kez yay?nlad?klar? "Yahudi-kar??t? Olaylar?n Denetimi"(3) adl? raporun "anti-Semitik e?ilimlerin güvenilir bir ölçümü" olarak yarar?ndan bahsedilir. Burada çal??an "ara?t?rmac?-gazeteciler," meselâ, geçen y?l 33 ülkede neo-Nazi dazlaklar?n kar??t?klar? olaylar? rapor etmi?ler-mi?. (-mi? diyorsam, Yahudi ya da de?il, Amerikal?lar?n yapt?klar? i?in mükemmeliyetini kendilerini de kand?racak ölçülerde abartma gibi ölümcül olabilecek bir e?ilimleri oldu?undan ku?kuland???m için diyorum. Mesela, CSI, yani "suç mahalli ara?t?rmalar?"n? konu edinen TV dizilerinde bir güvenlik memuru, bir deha olup, 'Mission Impossible' türünden 'Amerikan ç?karlar?na' zarar verenlere gözda?? veren teknoloji-kurgu seyirliklerle birle?ti?inde, neredeyse tanr?sal bir güç görüntüsü verir) ADL Ara?t?rma Departman?, 1990'larda "anti-Semitizm ve a??r?-sa?c?l??a i?aret eden olu?umlar? saptayabilmek için" ?nterneti de izlemeye alm??. 2000'de yay?nlad?klar? "Cyber-space'de A??r?l?kla Sava?" adl? raporda "nefret gruplar?"n?n "interneti kullan?yor olmalar?n?n yaratt??? yasal meselelere" ???k tutmu?lar. Bir y?l sonra, 2001'de patlayan 11 Eylül hadisesi, dikkatleri ADL'de ne denli yararl? bir i? yapt???na çekince, örgütün Amerikan hükümetinin federal fonlar?ndan yararland?r?lmas? uygun görünen sivil toplum örgütleri ('none-none government organizations' denilenler) aras?nda yer almas? gündeme gelmi?.

Nazilere parmak ?s?rtacak olan...

ADL'nin ?nsan Haklar? Bölümü'nün bir di?er departman?, avukatlardan olu?an "Hukuk ??leri". "Nefret Suçlar?"(4) kavram?n? geli?tiren, 1993 y?l?nda Amerikan Yüce Mahkemesi(5) taraf?ndan "anayasal" olarak tan?mlanmas?n? sa?layanlar, ADL Hukuk ??leri çal??anlar?.

1985'te yasala?an "Nefret Suçlar?" kavram?, san???n sübjektif duygular?n?n/dü?üncelerinin i?ledi?i suçu art?r?c? unsurlar olarak kabul edilmesini ve ayr?ca cezaland?r?lmas?n? öngörüyor. Örne?in, ADL'nin kurulu? nedeni oldu?u söylenen hadisede, Frank'? linç edenlerin, sadece "linç" suçu i?ledikleri için de?il, "Yahudilerden nefret ettikleri" için de cezaland?r?lmalar? gerekti?ini savunuyor. ADL hukukçular?n?n böylesine tart??mal? bir kavram? yasala?t?rma gerekçeleri de ?öyle: "Nefret suçlar?, asl?nda 'mesaj' suçlar?d?r. Sald?rgan?n asl?nda yapt???, belirli bir gruba 'istenmedikleri' mesaj?n? göndermektir. Bu bak?mdan di?er suçlardan ayr?l?rlar." ADL'nin önerisi Ba?kan Clinton ve Ba?kan Bush taraf?ndan kabul görürken, Ba?kan Yard?mc?s? Gore, "Nefret suçu i?leyeceklere aç?k ve güçlü bir mesaj göndermeliyiz." diyor, "Nefret yanl??t?r, yasad???d?r; nefret suçu i?lerseniz sizi yakalar, yasalar?m?z?n izin verdi?i azami ölçülerde cezaland?r?r?z." Gelin, Al Gore'un bu cümlelerini bir de ?öyle okuyal?m: "?srail devletinden nefret etmek yanl??t?r, yasad???d?r; ?srail'den nefret ederseniz, vs. vs..." Amerikan Kongresi'nin nefret-kaynakl? suçlar? kavram?n? onaylamas? ve "Nefret Yasalar?"n? ç?karmaya koyulmas?, Karalamaya Kar?? Birlik'in "Yahudi halk?na yöneltilen iftiralara... son vermek" ?eklindeki misyonunun "akla ve vicdana" ba?vurmak k?sm?n?n ba?ar?yla tamamland???n?, s?ran?n "yasal" yapt?r?ma geldi?ini söyler. Ne ki, yürürlükteki ABD yasalar? ADL'yi kesmemekte, "nefret"in de cezaland?r?lmas?na gerek duymaktad?r. "Dü?ünce özgürlü?ü" gibi en temel bir insan hakk?n? ihlâl eden, "dü?ünce suçu" gibi Engizisyonlardan bu yana görülmemi? ilkel ve keyfi bir uygulamay? hortlatan Nefret Yasalar?, ?kinci Yüzy?l'?na girmekle övünen ADL'nin, bu yeni döneminde kadim dü?man? Nazilere parmak ?s?rtacak kadar keyfi olan yeni bir dünya tasavvurunu gerçekle?tirmekte sak?nca görmeyece?inin i?aretidir.

'80'li y?llardan itibaren ?rk, din, etnik kökenden kaynaklanan önyarg?lar?n cezaland?r?lmas?n? öngören Nefret Yasalar?n?n '90'l? y?llar?n sonlar?na do?ru, cinsel tercihleri de kapsayacak ?ekilde geni?letilmi? olmas?, "Amerikan Ulusal Gay ve Lezbiyan Görev Gücü" ile ADL ittifak?n? güçlendirirken, Asyal? göçmenlere uzat?lan koruyucu ?emsiye, "Ulusal Asya Pasifik Amerikan Hukuk Konsorsiyumu," "Asya Pasifik Amerikal?lar?na Kar?? Sald?r?lar? Denetleme" derne?i gibi sivil toplum örgütlerinin de ADL'yi desteklemelerini sa?lar. Daha da önemlisi, ABD'de ma?duriyette Yahudilerle yar??an Ermeni diasporas?n?n kervana kat?lmas?n? sa?lar. Beklenilebilece?i gibi, ülkenin önyarg? ve ba?nazl?ktan en muzdarip kesimi olan Amerikal? Müslümanlar?n pay?na bütünüyle d??lanmak dü?er.

Amerika'n?n en büyük Müslüman ?nsan Haklar? grubu olarak bilinen CAIR,(6) ADL'yi "yükselen ?slamofobiyi 'karalamalar ve d??lay?c? taktikler' kullanarak sömürmek suretiyle Amerikan Müslümanlar?n haklar?n? almalar?n? engellemek"le suçlamaktad?r.(7) Ermeni meselesinde ola?anüstü bir k?vrakl?kla söylem de?i?tiren Abraham Foxman'?n "eti?ini" aç?k eden(8) bir di?er olay, Holy Land Foundation, Kutsal Topraklar Vakf? isimli bir Müslüman kurulu?a ili?kin demecidir: "Bu gruplar, radikal örgüt ve insanlarla olan karanl?k ili?kileri ve ?sraillileri hedef alan terörist gruplar söz konusu oldu?unda kulland?klar? birtak?m dayan??mac? ifadelerle kendi kendilerini lekelemi?lerdir." Foxman'?n demecinin hiçbir mesnedi olmad???n? söyleyen CAIR, ADL direktörünün tutumunu "50 y?l önceki 'komünist' suçlamalar?na benzetiyor: "Abe Foxman'?n bas?n bildirisi, bir insan haklar? örgütünden ç?kan bir bildiriden çok, bulvar gazetesi asparagas?na benziyor. Yaz?k, çünkü ADL'nin sahici nefret gruplar? için söyledikleriyle bu tür cazg?r propaganda birbirine kar???yor."

Birebir markaj olmaazsa...

Neticeyi kelâm, ADL'nin Türkiye ile do?rudan bir meselesi yoktur. Örgütün iki temel varl?k nedeninden birisinin (di?eri, Yahudi milletinin imaj?n? düzeltmek) ?srail'in ya?ayakalmas?n? sa?lamak oldu?u dü?ünüldü?ünde, Türkiye'nin ?srail'le olan ili?kileri kabul edilebilir düzeyde oldu?u sürece Amerikan Yahudi örgütlerinin ülkemizi do?rudan hedef almaktan imtina etmeleri veya imtina etmeye ikna edilmeleri beklenebilir. Bu, meselenin hükümetler düzeyinde ele al?nabilecek, ülkenin d??politikas? çerçevesinde, aç?k ya da gizli pazarl?klarla yürütülebilecek k?sm?d?r. Ancak, bu yüzeysel yaz?n?n dahi uyarm?? olmas? gerekti?i gibi, D??i?leri Bakanl??? yetmez. Yetmez, çünkü günümüz dünyas?nda, hele de ABD'de, yapt?r?m gücü muhakkak olan merkezî hükümet yoktur. Hal böyle olunca, ne kadar yetkin olurlarsa olsunlar, D??i?leri Bakan?m?z, hatta Ba?bakan?m?z, resmi kanallar? kullanarak ancak bir yere kadar, o da Türkiye-?srail ili?kileri makul bir seviyede seyretti?i sürece, etkili olabileceklerdir. ABD'nin nihai tutumu eninde sonunda irili ufakl? binlerce lobi, bask?, ç?kar veya savunma grubunun mutabakat?n? yans?tmak durumundad?r. ADL gibi esas? itibariyle sivil bir kurulu?un k?tasahanl???n? olu?turan birimlerin çe?itlili?i dü?ünüldü?ünde, Türkiye'nin savunma stratejisini birebir markaj üzerine bina etmesi kaç?n?lmaz olmaktad?r.

Birebir markajdan kast?m, ADL'nin parças? oldu?u a?? olu?turan siyasi, iktisadi, hukuki, akademik vb. birimlerin, Türkiye'deki kar??l?klar? taraf?ndan teke tek markaja al?nmas?d?r ki, bunun yap?labilmesi için her ?eyden önce kamuoyunun harekete geçmesi gerekir. Oysa, Ermeni iftiras? konusundaki Türkiye deneyimimizin sefaleti ortadad?r. Makul olan?n bir Bo?aziçi'nin, meselâ, Harvard'? marke ederken, Sabanc?'n?n meselâ, Cornell'i marke etmesi; Barolar Birli?i'nin, mesela, ADL ?nsan Haklar? Bölümü'yle ili?ki kurmas?; Gazeteciler Cemiyeti'nin, Amerikan Yay?nc?lar Birli?i, MESAM'?n Amerikan Sinema Aktörleri Loncas? ile, Amerikan Film Enstitüsü ile ili?ki kurmas? oldu?unu savunuyorum. Ve nihayet sesi sedas? ç?kmayan Bas?n Yay?n Genel Müdürlü?ü'nün, en az bir zamanlar?n Amerikan USIS'i(9) kadar etkin olmas? gerekti?ini savunuyorum. Bu noktada, Amerikan Kongresi'nin verece?i karar bu kadar önemli midir gibisinden bir soruyla, topun taca at?labilece?ini hissediyorum. Evet, önemlidir; çünkü günümüzdeki Müslüman Türk imaj?n?n 1913'te ADL'yi harekete geçiren o kötü imajdan eksi?i yok, fazlas? vard?r. Ve bu imaj iyile?tirilemezse, bugünün Ermeni diasporas?, yar?n mesela Pontus diasporas? olabilecektir. Yine de harekete geçemeyeceksek, bari Ermeniler gibi biz de ADL'ye s???nal?m, ne dersiniz? Karalamaya Kar?? Birlik'in avukatlar? bizi de Nefret Yasalar?n?n korumas?na als?nlar!

(1) The Independent Order of B'nai B'rith, bkz. dünkü yaz?. (2) "Audit of Anti-Semitic Incidents".(3) "Combating Extremism in Cyber-space". (4) "Hate Crimes". (5) U.S. Supreme Court. (6) Council on American-Islamic Relations. (7) bkz. CAIR resmi web sitesi 23 A?ustos 2007. (8) bkz. dünkü yaz?. (9) United States Information Service.