AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

ERMEN? SOYKIRIM ?DD?ASI...

Þükrü ELEKDAÐ, Emekli Büyükelçi
07 2007 - Cumhuriyet

!ßé°€="justify">Ermeni meselesi, günümüzde, tarihsel, hukuksal, siyasal ve kamuoyu olu?turulmas? (public relations) boyutlar? olan devasa bir uluslararas? ili?kiler sorunu niteli?i kazanm??t?r. Bu itibarla bu dört boyutu dikkate alan uzun vadeli bir stratejik plan ile bunu uygulayacak iç ve d?? kurumsal yap?n?n ortaya ç?kar?lmas?na acilen ihtiyaç vard?r.

N1rihsel perspektiften bak?ld???nda, Çarl?k Rusyas?, ?ngiltere ve Fransa'n?n, emperyalist ç?karlar? gere?i Osmanl? topraklar? üzerinde ba??ms?z bir Ermeni devleti kurulaca?? vaadiyle kand?r?p isyan ettirdikleri Ermeni kavmini bir piyon olarak kullanmak suretiyle yaratt?klar? Ermeni sorununu, miras?na göz diktikleri Osmanl? ?mparatorlu?u'nun çökü? sürecini h?zland?rmak amac?yla onun içi?lerine sürekli müdahale için bir bahane olarak kulland?klar? görülür.

Ancak, aradan bir as?rdan fazla zaman geçtikten sonra bu sorunun bugün eri?ti?i nokta, Türkiye Cumhuriyeti aç?s?ndan kayg? verici ça?r???mlara yol aç?yor.

Çünkü baz? Bat?l? devletlerin, Ermeni soyk?r?m iddias?n? kullanarak Türkiye'nin d?? politikas?n? kendi ç?karlar? do?rultusunda yönlendirmek veya ödünler elde etmek, baz?lar?n?n da bu sorundan ülkemizin AB'ye tam üye olmas?n? engellemek amac?yla bir bask? ve müdahale unsuru olarak yararlanmak istedikleri gözlemleniyor.

Bu devletler aras?na son olarak ?srail'in de kat?ld???na tan?k olduk. Nitekim, ABD'deki Yahudi lobisinin önde gelen kurulu?lar?ndan biri olan "?ftiraya Kar?? Birlik" (Anti-Defamation League - ADL) adl? örgüt, geleneksel tutumunu de?i?tirerek, 1915 Ermeni olaylar?n?n soyk?r?mla e?de?er oldu?u yolunda bir aç?klamada bulundu. Ankara'da ?ok dalgalar? yaratan bu aç?klama üzerine hükümet bir dizi üst düzey giri?imde bulundu ise de ADL geri ad?m atmad?. Bu aç?klaman?n ?srail ve ABD taraf?ndan,Türkiye'nin d?? politikas?n? yönlendirmek amac?yla özenle kurgulanan dolayl? bir giri?im oldu?u apaç?k belli.

ADL ?srail'in ve ABD'nin sözcülü?ünü yap?yor
?srail ve ABD, ADL arac?l??? ile Ankara'ya ?öyle bir mesaj veriyorlar: "?srail ve ABD için büyük bir tehdit olu?turan ?ran'a kar?? uygulad???m?z ku?atma ve izolasyon stratejisini, Türkiye bu ülkeyle yak?nla?arak ve enerji konusunda geni? i?birli?ine girerek çökertiyor. Buna müsaade edemeyiz. E?er Türkiye, Ermeni soyk?r?m tasar?s?n?n ABD Kongresi'nde önlenmesi için Yahudi lobisinin deste?inden yararlanmak istiyorsa, ?srail'in ve ABD'nin ç?karlar?na zarar vermekten kaç?nmal?, ?ran'la enerji i?birli?ini ask?ya almal? ve bu ülkeye kar?? mesafeli bir politika izlemelidir."

Esas?nda, Yahudi lobisi bir süredir Türkiye'ye uyar?c? sinyaller gönderiyordu. Örne?in, Hamas liderlerinden Me?al 'in Türkiye'ye davet edilmesine ABD Temsilciler Meclisi D?? ?li?kiler Komisyonu Ba?kan? Yahudi as?ll? Tom Lantos 'un gösterdi?i tepki an?msanacakt?r. Lantos, Ba?bakan Erdo?an'a diplomatik nezaket kurallar?na s??mayan içerikte bir mektup göndermekle kalmam??, ayr?ca, "Soyk?r?m tasar?s?n? desteklemeyece?im ama Temsilciler Meclisi'ne sunulmas?n? da engellemeyece?im" demi?ti.

TBMM heyetine mesaj: Hamas'a ve ?ran'a uzak durun
Di?er taraftan benim de kat?ld???m TBMM heyetleri, önceki y?llarda Washington'a yapt?klar? resmi ziyaretlerde Yahudi lobisinin amiral gemisi olan AIPAC da dahil olmak üzere, B'nai Brith, Amerikan Yahudi Komitesi, Amerikan Yahudi Kongresi, ADL ve JINSA 'n?n üst düzey temsilcileri ile temaslarda bulunmay? ihmal etmezlerdi. Bu temaslar s?cak ve dostane bir havada geçer ve muhataplar?m?z soyk?r?m tasar?lar? konusunda Kongre'de Türkiye'ye destek vereceklerini teyit ederlerdi.

Bu y?l?n nisan ay?nda TBMM D??i?leri Komisyonu olarak Washington'a giden, benim de dahil oldu?um resmi heyet, belirtti?im bu kurulu?lar?n ço?unun temsilcileriyle yine bir araya geldi. Ancak, bu seferki görü?melerde eski s?cakl?k ve samimiyetten eser yoktu.

Mesafeli bir tutum sergilemeye özen gösteren muhataplar?m?z, bize ?öyle bir mesaj verdiler: "PKK Türkiye için neyse, Hamas da ?srail ve ABD için ayn? ?eydir. PKK liderleri ?srail'e davet edilse Türkiye bunu nas?l kar??lard?? Bu bak?mdan Me?al'in Ankara'ya davetine çok üzüldük. ?ran da ABD ve ?srail'in ç?karlar?n? hedef al?yor, bize kar?? aç?kça dü?manl?k yap?yor. Bu durumda, Ankara-Tahran aras?ndaki bir yak?nla?ma bizleri son derece rahats?z eder." Öte yandan Lantos'un da, Ba?bakan Erdo?an'a öfkesinin dinmedi?ini kan?tlamak istercesine ba?kan? oldu?u komitenin direkt muhatab? olan TBMM D??i?leri Komisyonu'na randevu vermemesi, ciddi bir istiskal olman?n yan?nda Yahudi lobilerinin sözünü etti?imiz mesaj?na a??rl?k kazand?rd?.

Toplant?lar s?ras?nda Yahudi kurulu?lar?ndan birinin ba?kan yard?mc?s? olan emekli bir ABD büyükelçisi, heyetimize ?u soruyu yöneltti: "Farz edelim ki, bu y?l da önceki y?llarda oldu?u gibi Türkiye'ye yard?m ettik ve Ermeni tasar?s?n?n Kongre'den geçi?ini engelledik. ?yi güzel de, önümüzdeki y?l ne yapacaks?n?z? Bunu dü?ündünüz mü? Ermeni sorunuyla ba? etmek için Türk hükümetinin olu?turdu?u bir strateji var m??"

Bu soruyu heyetimizden kimse yan?tlayamad?... Çünkü, Türk hükümetleri, özellikle Ermeni terörünün patlak vermesiyle birlikte 1970'li y?llardan beri Türkiye için giderek a??rla?an bir d?? politika sorunu haline gelmi? olan bu meseleyle nas?l ba? edilece?ini öngören bir stratejiyi ve ona göre bir yap?lanmay? bugüne kadar olu?turamam??lard?r. Hiçbir mant?ki izah? olmayan bu korkunç edilgenlik ve ihmalkârl?k utanç verici olmaktan da öteye, ülkemizin ç?karlar?na büyük zarar vermi?tir.

Nitekim, ABD Senato ve Temsilciler Meclisi'ne sunulmu? bulunan sözde Ermeni soyk?r?m?na ili?kin karar tasar?lar?n?n ABD Kongresi'nden geçme olas?l??? bugün her zamankinden daha yüksektir.

ABD Kongresi'nden bu yolda bir karar ç?kmas? ise, di?er ülkeler için bir örnek te?kil edecek ve bu konuda bugüne kadar ihtiyatl? hareket etmi? olan ülkelerin parlamentolar? çorap sökü?ü gibi pe?pe?e ayn? içerikte kararlar alacaklard?r. Böyle bir geli?menin gerçekle?mesi halinde, AB Parlamentosu'na ilaveten 18 ülke parlamentosunun esasen bu yolda kararlar alm?? olduklar? dikkate al?n?rsa, 1915 olaylar?n?n soyk?r?m oldu?unun "tart??ma kabul etmez bir tarihi gerçek oldu?u" iddias?, Ermenistan'?n tazminat ve toprak taleplerine zemin olu?turacak ciddi bir a??rl?k kazanacakt?r.

Ancak, sorunun bir ba?ka boyutu daha var. Eski Frans?z Cumhurba?kan? Jacques Chirac '?n Erivan'? ziyareti s?ras?nda Türkiye'nin soyk?r?m? kabul etmedikçe AB'ye üye olamayaca??n? ifade etmesi, Ermeni sorununun Türkiye'nin d?? politikas?na koydu?u a??r ipote?in bir göstergesidir. Bu ba?lamda daha endi?e verici bir geli?me de, AB Adalet ve ?çi?leri Bakanlar? Konseyi'nin 19 Nisan 2007'de üzerinde mutabakata vard?klar? "Irkç?l?k ve Yabanc? Dü?manl??? ile Mücadele Konusunda Çerçeve Karar?" d?r. Almanya'n?n yo?un çabalar? sonucu gerçekle?tirilen bu karar, AB üyelerinin ulusal mahkemelerine hem herhangi bir olay? soyk?r?m olarak karara ba?lama, hem de soyk?r?m? inkâr suçunu cezaland?rma yetkisini veriyor.

Çerçeve karar ba?lay?c? bir niteli?e sahiptir. ?ki y?l içinde tüm AB ülkeleri çerçeve karar?n içeri?ini kendi milli mevzuatlar?na aktaracaklard?r. Bu husus gerçekle?ti?i zaman, Do?u Perinçek davas?nda Lozan mahkemesinin önce Ermeni soyk?r?m?n?n gerçekli?ine hükmeden, sonra da inkâr?n? cezaland?ran karar?na benzer kararlar, tüm AB ülkeleri mahkemeleri taraf?ndan verilebilecektir. Perinçek davas?n? kazanan Avrupa Ermeni Dernekleri Federasyonu, bu konuda ?imdiden yapt??? aç?klamalarla bu an? sab?rs?zl?kla bekledi?ini ortaya koymaktad?r. Çerçeve karar?n, Türkiye'nin Avrupa ile ili?kilerinin temeline konulan bir saatli bomba oldu?u izahtan varestedir.

Görülece?i üzere, Türkiye davas?n? kaybetme yolundad?r. Bunun nedeni de, bu alandaki mücadelenin uzun vadeli perspektifle olu?turulmu? bir stratejiye uygun olarak ve proaktif bir yakla??mla yürütülmemi? olmas?ndand?r. Bugüne kadarki çal??malar, soyk?r?m kararlar? yabanc? ülkeler parlamentolar?na geldikçe bunlar?n önlenmesi için bir süre yo?un bir diplomatik çal??maya giri?ilmesi, sonra da i?in arkas?n?n b?rak?lmas? ?eklinde olmu?tur. Saman alevi gibi parlay?p sönen bu çal??ma tarz?n?n Türkiye'ye ç?kard??? fatura a??r olmu?tur.

Strateji ve bunu uygulayacak bir yap?lanman?n yoklu?unun en büyük sak?ncas?, koordinasyonsuzluk ve ba??bo?luk olmu?tur. Halen bu konuyla i?tigal eden devlet daireleri ve kurumlar, birbirleriyle ço?u zaman koordinasyonsuz bir ?ekilde çal??makta, her biri kendine göre bir program uygulamaktad?r.

Böyle olunca da, çal??malar, Ermeni taraf?n?n iddialar?n? çürütecek ve Türk tezinin savunulmas?n? güçlendirecek alanlara yönlendirilememi? ve savunmam?z? takviye edecek yeni argümanlar?n yarat?lmas? mümkün olmam??t?r. Strateji yoklu?unun bir di?er sak?ncas? da, Ermeni iddialar?yla mücadele hususunda özellikle yabanc? dillerde bir yay?n politikas?n?n, uluslararas? düzeyde uzmanlar yeti?tirilmesini öngören e?itim politikas?n?n ve bu amaçla üniversitelerle ciddi bir i?birli?i sa?lanmas?n?n ve nihayet uluslararas? ceza hukuku alan?nda uzmanla?m?? akademisyenler yeti?tirilmesinin ihmal edilmesi olmu?tur.

Ermeni meselesi, günümüzde, tarihsel, hukuksal, siyasal ve kamuoyu olu?turulmas? (public relations) boyutlar? olan devasa bir uluslararas? ili?kiler sorunu niteli?i kazanm??t?r. Bu itibarla bu dört boyutu dikkate alan uzun vadeli bir stratejik plan ile bunu uygulayacak iç ve d?? kurumsal yap?n?n ortaya ç?kar?lmas?na acilen ihtiyaç vard?r.

Davan?n kayb?n?n, ülkemizin uluslararas? konumu, d?? politikas? ve güvenli?i aç?s?ndan yarataca?? büyük zararlar dikkate al?narak bu önerimiz bir seferberlik ruhuyla k?sa sürede gerçekle?tirilmelidir.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »