BU KADINLA ???M?Z VAR (1)

Birkaç gün öncesinin "Ermeni soyk?r?m?" kepazeli?inin siyasi mimarlar?ndan, Kaliforniya Eyaleti Temsilcisi "Demokrat" Nancy Pelosi, Ba?kan Bush ve Yard?mc?s? Cheney'den sonra üçüncü s?rada; yani, Amerikan Anayasas?na göre, ikilinin ba??na bir ?ey gelmesi durumunda, 1940 do?umlu, be? çocuklu ve muhtelif torunlu ?talyan kökenli, bu Katolik "Han?ma?a," "Ba?kan" oluyor. 

Amerikan Kongresi standartlar?nda bile "süper-zengin" kad?n?n net 25 milyon dolar oldu?u kaydedilen serveti, yirmi y?ld?r temsilcisi oldu?u (1987'de ölen bir vekilin yerini doldurmak için yap?lan özel seçimle gelmi?) Kaliforniya Sekizinci Bölgede yer alan San Francisco Körfez Bölgesi (Bay Area) denen sahil ?eridinde "gayrimenkul al?m sat?m ve müteahhitlik i?leri"yle i?tigal eden kocas? Paul Pelosi ile ortakm??; ilâveten Microsoft, Amazon vs. gibi dünya devlerindeki milyonluk hisseleri de biliniyor. Kas?m 2006 seçimlerinde Demokratlar?n Temsilciler Meclisinde ço?unluk sa?lamalar?n? müteakiben, 2007 ba??nda "Sözcü" seçilmi?.

ABD'de halen bir milyon civar?nda Ermeni ya??yor; bunlar?n yar?s? California'da, Glendale, Fresno, Los Angeles ve San Francisco ?ehirlerinde. ?lk ailelerin (1874) yerle?im yerleri, Fresno. "Yeltem" ya da "Cennet Bahçesi" dedikleri California'n?n incir, üzüm yeti?tirmeye elveri?li zengin topraklar?na ak?n 1920'lere kadar devam etmi?. Bu tarihten sonra, ?ehirlere ta??nmaya ba?lam??lar, 1930'da Los Angeles Ermenilerin en yo?un ya?ad?klar? ?ehir olmu?. William Saroyan bural?, Karaba?'? i?gal eden kuvvetleri yöneten Monte Melkonyan bural?, MGM film ?irketinin yerini alan ve televizyonlar?m?zda üçgene benzer simgesini gördü?ümüz "Tricinda Corporation"?n tek sahibi, kumarhaneler ?ehri Las Vegas'?n kurucular?ndan, 1917 do?umlu milyarder (2007 serveti Forbes dergisine göre 18 milyar dolar) Kirk Kerkoryan, bural?. Her ne kadar bütünüyle sakl? bir hayat ya??yorsa da, vak?flar? arac?l???yla Ermeni davas?na 100 milyon dolardan fazla harcad??? biliniyor.

Pelosi'nin "?yilik Defteri"

Kaliforniya, özellikle de San Francisco Körfez Bölgesi, Ermeni Ulusal Komitesi'nin "en aktif" oldu?u bölgelerden de birisi. Öyle ki, müteveffa Hrant Dink'in katledilmesini izleyen günlerde Roksan Makasc?yan'?n ba?kan? oldu?u San Francisco Körfez Bölgesi ?ubesi'nin (1) etkinlikleri, Amerikan medyas?nda büyük yer bulmu?, tasar?n?n kabulüne giden yolu açm??t?: "Hrant Dink'in katli, Türk hükümet politikalar?ndan ayr??t?r?lamaz... Türk hükümeti, Hrant'?n aç?k sözlülü?ünü (yani, 1915 olaylar?n? "soyk?r?m" olarak nitelemi? olmas?n?) Türkiye'nin ne kadar demokratik bir ülke oldu?una kan?t olarak kullanma çabas? içindedir. Ermenistan'a yapt??? aç?l?mlar, sahici uzla?ma giri?imleri de?il, Avrupa Birli?i, Amerika ve di?er devletlere 'Soyk?r?m? tan?mak için yasa yapman?za gerek yok, çünkü biz zaten Ermenilerle uzla?ma yolunday?z, yasalar?n?z i?imizi zorla?t?r?r' mesajlar?d?r. ??in do?rusu, Dink cinayeti ile sonuçlanan ate?i körükleyen, Türkiye'nin soyk?r?m? inkâr ediyor olmas? ve nedamet getirmemesidir... Ermeniler aç?s?ndan uzla?ma, ancak /gerçe?in kabulü/ ve tazmin edilmesi ile mümkündür, /izleyen sürecin/ Türkiye'ye de nedamet ve nekahet getirebilece?i umut edilir." (10 Mart 2007)

Konu?mac?lar?n aras?nda, Bush'un eski Ermenistan Büyükelçisi John Evans da vard?. Erivan'a 2004'te atanan, ancak D??i?leri Bakanl???'na "soyk?r?m" tasar?s?n?n gündeme gelmesi için defalarca müracaat ederek yönetimi s?k?nt?ya sokan, "ne üslerim, ne de aslar?m bir ?ey yapabildi; çünkü Amerika'n?n Türkiye'de sahici ç?karlar? var. Bu ç?karlar önde geliyor" diyerek yak?nan Evans, 2006'da geri çekilmi?, yerine "her ne kadar 1915 olaylar?n?n varl???n? teslim ediyorsa da, bunlar? soyk?r?m olarak nitelemeyen, hatta Amerikan-Türk ili?kilerinin selâmeti için tarihi Ermeni soyk?r?m? gerçekli?ini hâlâ tan?mayan" Richard Hoagland atan?lmaya çal???lm??t?. "Çal???lm??t?" diyorum; çünkü atama karar?, Amerikan Senatosu D?? ?li?kiler Komisyonunda "Ermeni soyk?r?m?n? tan?mayan birisi Ermenistan'da Amerikan ç?karlar?n? kollayamaz" gerekçesiyle iki kez veto edildi. Veto eden de, 1953 Küba göçmeni bir ailenin 1954 Amerika do?umlu o?lu Robert Menendez isimli New Jersey "Demokrat" senatörü. Nan cy Pelosi'nin hempas? Menendez, 30 Eylül günü Los Angeles'de Ermeni Milli Komitesi taraf?ndan "Y?l?n Adam?" ilan edilirken, Elizabeth Çulcuyan isimli bir di?er kad?n ki, Ermeni Milli Komitesi'nin ?leti?im Direktörü olarak Washington'da çal???yor, Hrant Dink cinayetinin Amerikan hükümetinin "utanmazl???n?" ortaya ç?kard???n? iddia ediyordu: "D??i?leri Bakanl???'na mesaj?m?z aç?kt?r... Türk hükümetine utanmazca pzvk'lik etmekten vazgeçin... Bakanl???n Amerikan d?? politikas?na haysiyet ve ahlâk getirecek /Evans gibi/ bir adam? onurland?racak yüre?i yoksa bunu Ermeni Milli Komitesi ve Amerikan Ermeni cemaati olarak biz yapar?z."

San Francisco Körfez Bölgesi, ayr?ca, New York'un Manhattan'?ndan sonra seçmen nüfusunun en yo?un oldu?u ve "Amerika'n?n en liberal seçmenleri"nin ya?ad??? yerle?im. Anglo-Amerikan anlay???nda "liberal"in, Fransa'dan farkl? olarak, "sol" e?ilimli demek oldu?unu hat?rlatay?m. Ye?iller gibi sol-kanat partilere de oy ç?kmakla birlikte, kesinlikle "Demokrat." 2004 seçimlerinde Demokratlar?n ba?kan aday? John Kerry, buradan % 84 oy al?rken, Bush % 14'te kalm??. Cumhuriyetçiler son yirmi y?ld?r kad?n?n kar??s?na di?e gelir bir rakip ç?kartamam??lar. Muhaliflerinin ifadesiyle, "arlanmaz bir liberal" olan Pelosi'nin oyu, % 80'lerin alt?na dü?müyor.

"Han?ma?a", siyaseti, Baltimore'da (Maryland) belediye ba?kanl??? yapan babas? Thomas D'Alesandro'dan ö?renmi?. Evlerinde üzerinde el yaz?s? ile "?yilik Defteri" yazan bir defter varm??; babas? kad?n? bu deftere sorunlar?n? çözdü?ü misafirlerinin adlar?n? ve iyili?in cinsini günü geldi?inde kar??l???n? talep etmek üzere kaydetmekle görevlendirmi?. Pelosi, bu uygulamay? aynen sürdürmü?; örne?in, Ermeni tasar?s? gibi konuda oy mu lâz?m, bütün yapt??? telefonu açmak, "iyili?i dokundu?u" birisinden oy istemek. Söz konusu "iyilik" de hemen her zaman para. Nitekim Pelosi, parti liderli?ine giden yolda Demokrat adaylar?n seçim masraflar? için kap?dan-kap?ya dola??p milyonlarca dolar ba??? toplayarak yükselmi?. Temsilciler Meclisi'ne seçildi?i güne kadar (ki, o zaman 47 ya??ndaym??) Demokratlar?n California ba??? kampanyalar?n? yürütmü?. Yapt??? "iyilikler"e ra?men, herhangi bir nedenle reddedildi?inde buz kesiyor, t?rnaklar?n? ç?kar?yor: "Bir anne ve büyükanne olarak, 'di?i' arslan gibi dü?ünürüm; yavrular?ma yakla??rsan, ölürsün."(2) En sevdi?i rol, bu "Han?ma?a" rolü; Parti toplant?lar?nda gürültülü hazirunu "Bana 'be? çocuk anas?' sesimi kulland?rmay?n!" diye susturacak kadar da eli ma?al?.

Nancy Pelosi, Margaret Thatcher'in daha kaba bir versiyonu. En az onun kadar h?rsl? ve disiplinli ancak dünya vizyonu hayli s??. Bugünlerde ba?l?ca hedefi, y?llard?r seçim kazanamayan, bir yasa tasar?s? olsun veremeyen, y?lg?n Demokratlar? aya?a dikmek. Aç?klar?n? kapatmak için olacak, "partizan" Han?ma?a, Temsilciler Meclisi sözcülü?ünün ilk "100 saat"inde gerçekle?tirilmek üzere bir i? plan? haz?rlam?? ki, bunlar?n aras?nda ba?ta Ermeni tasar?s?n?n geçirilmesi olmak üzere, kök-hücre (AIDS için) ara?t?rmalar?na destek, asgari ücret zamm?, aile planlamas?na kaynak, bireysel silahs?zlanma, zehirli at?klar?n denetlenmesi, kürtaj ve e?cinsel evliliklere izin gibi kendi Katolik arka plan? ?öyle dursun, birtak?m liberal Demokratlara bile ters gelen "sol" ç?k??lar var. Göçmen yasalar?n?n gev?etilmesi, yasad??? göçmenlere oy hakk? gibi konular, kendi seçim bölgesini do?rudan ilgilendiren konular. California, Meksika s?n?r?ndan s?zan göçmenlerin ülkesi, Han?ma?a, onlar?n oylar?na talip oldu?unu saklam?yor.

D?? politikaya gelince, ba?l?ca u?ra? alan? Çin ve Çin'deki "insan haklar?" mücadelelerine destek. Neden Çin? Çünkü San Francisco'nun % 19'u Çinli. (Amerikan toplam? 3,6 milyon) Öte yandan, Pelosi'nin d?? ülkeler söz konusu oldu?unda sergiledi?i "hümanizma" cilas?, ABD ç?karlar? söz konusu oldu?unda kayboluyor. Uzun y?llar "?stihbarat Komisyonu"nda görev yapan Han?ma?a, "U.S. Patriot Act" diye bilinen ve Amerikan kolluk kuvvetlerinin yetkilerini görülmemi? bir biçimde art?ran "Amerikan Yurtsever Yasas?"n?n ate?li destekleyicilerinden. 11 Eylül'den sonra "terörizmle mücadele" gerekçesiyle ç?kar?lan bu yasa, telefon dinlemek, e-mail okumak, banka hesaplar?n? denetlemek, mahkeme karar? olmaks?z?n evlerde/i?yerlerinde arama yapmak, göçmen bürosu yetkililerine yabanc?lar üzerinde gözalt?na alma dâhil ola?anüstü yapt?r?m yetkileri tan?mak gibi, Amerikan liberallerinin ?ampiyonlu?unu yapt??? insan haklar?n? (ve Amerikan anayasas?n?) ayaklar alt?na alan bir yasa. Öte yandan, kad?n?n Irak sava??na kar?? olmas?, Bush'u "Amerikan askerlerinin ölümünden sorumlu" tutmas?, Cumhuriyetçi hükümeti y?pratma takti?inden ibaret. Bush'a, anaç bir tav?rla a?z?na geleni söylüyor, ama Ba?kan'?n yarg?lanmas? gündeme geldi?inde (2004) "i?in ucu nereye gider bilinmez" gerekçesiyle ve ?iddetle kar?? ç?k?yor.

Bush'u aratan bir potansiyele sahip

?srail'e ili?kin tutumu da Amerikal? politikac?lar?n bildik tutumlar?ndan farkl? de?il. Ancak, sava? kar??tl???n? "Irak sava?? hem Amerika'y? hem de ?srail'i daha az güvenli k?l?yor" ?eklindeki aç?klamas? ?srail lobisini tatmin etmiyor, hatta yuhalan?yor. Aralar?n? düzeltmek için, bu defa da ?ran'daki rejim kar??tlar?n? desteklemek üzere Bush'un emrine 10 milyon dolar tahsis eden 2005 yasas?na evet oyu veriyor. Oysa bu yasan?n ?ran'?n teokratik hükümetini devirip, liberal demokrasi ile ikame edilmesinin ilk ad?m? ve ?ran'?n ABD liderli?inde i?galine giden yolun ba?lang?c? oldu?u kabul ediliyor. Dahas?, Bush'un Kongre'den geçirmeden sava? ilân etmesinin yolunu açt??? için, Amerikan Anayasas?n?n ihlâli söz konusu. Patrick J. Buchanan ki, kendisi Amerikan sa??n?n en ünlü geleneksel muhafazakâr politikac?-yazarlar?ndan olup, Nixon, Ford, Reagan üçlüsüne dan??manl?k yapm??, 1992 ve 1996 ba?kanl?k seçimlerinde aday-aday? olmu?tur; "S?rf ?srail lobisi /Pelosi'nin boynundaki/ zinciri çekti?i için.../kad?n/ kendisinin ve partisinin bir sonraki sava?? Bush'un keyfine terk etmeye karar verdi" diye yak?nmaktad?r, "Oysa Yahudi cemaatinin % 88'i Demokratlara oy verdi ve % 77'si Irak sava??na kar??."

Bu y?l bir de ?srail ve Suriye'ye anlams?z gezi yap?yor. "Bar??a giden yol ?am'dan geçer" beyan?n?n Bush'a kafa tutmaktan öte bir i?levi olmad??? ortaya ç?karken; ?srail kaynaklar?, "Pelosi konu?ulanlardan i?ine gelen k?s?mlar? ald?, diledi?i gibi kulland?" diyorlar. Han?ma?a, arada u?rad??? Suudi Arabistan'da Kral Abdullah'a ?ûra'ya kad?n politikac?lar almas?n? tembih etmekten de geri kalm?yor.

Hâs?l?, Bush'u bile aratma potansiyeline sahip bir kad?nla kar?? kar??yay?z. Tokmak bu kifayetsiz muhteris kad?n?n elindeyken, Ermeni tasar?s?n?n Amerikan Temsilciler Meclisi'nden geçmemesi büyük sürpriz olur. Dahas?, Amerika'daki lider buhran? da berdevam. Önümüzdeki seçimlerde bir ba?ka vasat siyasinin bu defa "Demokratlar"?n listesinden ç?kageldi?ini görmemiz de büyük ihtimal. Hal buyken, önümüzdeki günlerde ABD'ye yolculamaya haz?rland???m?z Ba?bakan'?m?z, orada kime/kimlere nefes tüketecek? Ba?bakan'?m?z?n bu seyahatinden beklenen nedir? Amerika'da kimin/kimlerin yapt?r?m gücü var? ?ktidar, kimde/kimlerde?

(1) Armenian National Committee San Francisco Bay Area Chapter

(2) Newsweek dergisi, 2006-2007, Holly Bailey, Jonathan Darman, Richard Wolffe, Karen Breslau, Eleanor Clift and Daren Briscoe yaz?lar?