!àáP="justify">'On dokuzuncu yüzy?l?n son günlerinde, Kürtler, medeni dünyan?n dikkatini Ermenilerin üzerine çullanarak ve onlar? katlederek çektiler. Bat? dünyas?ndaki karma?ay? f?rsat bilen Kürtler (ve Türkler) ?imdi art?k Ermeni ?rk?n?n kökünü kurutmak sorununu toptan halletmeye niyetli görünüyorlar.

ä#rutmak sorununu toptan halletmeye niyetli görünüyorlar.
 
 
Ermenilerin toptan katli, ba?lang?çta varsay?ld??? gibi dinsel nefret sonucu de?ildir. Bu k?y?m?n ba? nedeni ekonomik k?skançl?kt?r. Ermeniler tutumlu, çal??kan ve ço?unluk itibar?yla iyi-e?itimli insanlard?r. Orient'in hemen bütününde hal? sanayisi onlar?n kontrolü alt?ndad?r. Kom?ular?ndan daha iyi ya?ar, daha iyi giyinirler. Böyle ?eyler, her zaman sahte Kürt gururunu incitmi?tir. Bu sava?ta Kürtlerin H?ristiyan ?rklar?na yönelttikleri son sald?r?lar gözlemlenmi? ve bas?larak yay?mlanm??t?r.

Bu makalenin amac? çok-iyi bilinen Ermeni k?y?mlar?n? gözden geçirmek de?il, Kürtlerin ya?ad?klar? yerlere ve ki?iliklerinin tan?mlay?c? özelliklerine ili?kin do?rudan gözlemle elde edilen bilgileri okura iletmektir. Kürtlerin kökenleri berrakla?mam?? olmakla birlikte, damarlar?nda Kildani, Babil ve Süryani kanlar?n?n akt???na inan?lmaktad?r. Eski ça?larda Kürtler ya?am alanlar? olarak da?lar? tercih etmi?ler ve kendilerine "sava?ç?" anlam?na gelen "Gurdu" deniyor olmas?ndan, ?imdi de oldu?u gibi, iftihar etmi?lerdir. Günümüzde, Oksident'te, Kürtler daha çok "Gutu" olarak tan?n?rlar ve say?lar? iki milyon be? yüz bin kadard?r ve Kürdistan'da kerpiç evlerinde ya?arlar. A??r? derecede da?l?k olan topraklar? yukar? F?rat'?n Urumieh (?ran) cenah?nda yükselir. Bu alan, altm?? bin mil karedir. Ülkenin tümünde ne bir mil demiryolu, ne de kervanlar?n izleri d???nda, üzerinde seyahat edilebilecek patika vard?r. ?ranl?lar ve Türkler nezdinde, hiçbir halk, Kürtlerin oldu?u kadar güvenilmez de?ildir. ?nsan?n dinine veya durumuna ald?rmaz, bir Ermeni'yi ya da Rum'u soyduklar? gibi, bir Türk'ü veya ?ranl?y? soyabilirler. Osmanl? padi?ah?n?n ve ?ran ?ah?n?n müdahale edecek güçleri yoktur; bana göre, ayn? nedenle, Kuzey ?ran'daki Rus yönetimi bar??ç?l köylülere büyük bir lütuf gibi gelmi?tir. Düzeni sa?layabilen, Kürtlere korku salabilen tek hükümet, Rus hükümetidir. ?ki milyon be? yüz bin Kürt aras?nda, kendisini kanun-koyucu ve yönetici olarak vas?fland?ran tek bir kimse yoktur; otoriteyi eline alan ve di?er bir Kürt'ü cezaland?ran kimse de yoktur. Kürt'e göre yasa, ki?isel bir meseledir. Her birey, kendisini kendi kral? ve prensi olarak görür. Nefs-kontrolü, tan?d?klar? bir güç de?ildir. Kürt'ün anayasas?, kendi kafas?d?r; silâh? ve k?l?c? /ise/ kendi yasas?n? ve adaletini uygulama araçlar?. Bu durum, ne istikrarl? bir yönetimin kurulmas?n? kolayla?t?r?r, ne de insan f?trat?n?n daha üstün niteliklerinin geli?mesi için elveri?li bir zemin sa?lar.

Kürdistan'? ziyaret edenler ara s?ra birtak?m garip hikâyeler anlat?rlar, bunlardan birisi benim belle?imde genç bir Kürt'ün e?itimine örnek olarak kalm??t?r. Kürtlerin aras?nda misyonerlik görevi yapan büyükbabam, kabile reisi bir Kürt'le yapt??? izleyen konu?may? nakletti; "Anlad???m kadar?yla, birkaç tane o?lun var?" "Evet," diye cevaplad?, kabile reisi. "Evliler mi?" "Zavall? Ali'den ba?ka, hepsi evli, çünkü o ba?ar?l? bir h?rs?z ve soyguncu de?il." "Peki, bu hususta ne yapmay? dü?ünüyorsun?" "Yani, kendisine bir silâh ve k?l?ç ta??mas?n? ö?ütledim." diye yan?tlad?, reis, "Yapt??? ne kadar kanl? ve kötü olursa olsun, ad?na ve ailesine ?eref getirece?ini kafas?na iyice kaz?d?m." Kürt baban?n o?luna nasihati böyle bir ?eydir. Öldür kelimesi Kürt dilinde en çok kullan?lan sözcüktür. ?ki Kürt konu?uyor olsalar, lisan? hiç bilmeyen birisi bile çok geçmeden 'ulderam' 'öldürece?im' kelimesi ç?karsayacakt?r. Elinde bir sopa, ku?a??nda bir hançer veya omzunda bir tüfek olmayan bir Kürt genci görmek gerçekten çok ?a??rt?c? olur.

Rousseau gibi filozoflara göre herhangi bir tan?ma uymak, suç de?ilse ahmakl?k olup, insan haysiyetini hiçe saymak demektir. Kürtlerin felsefesi de böyledir. Ki?isel özgürlüklerini severler ve hiçbir ko?ul alt?nda ve hangi yönetici olursa olsun, isteyerek boyun e?mezler. Modern reformlar ilgilerini çekmez. Medeniyetin ?????ndan hazzetmezler. Amerika'da her milletten ve her halktan haber al?r?z, ama Kürtlerden almay?z. Medeniyet, Kürt karakterine asla nüfuz etmemi?tir; ilkel özgürlüklerini yasaya ve adalete tercih etmi?lerdir. Yerle?ik evleri yoktur; yaz?n da? ba?lar?nda keçi k?l? çad?rlar?nda, k???n toprak köylerinde ya?arlar. Yemekleri ekmek, ayran ve keçi peynirinden yap?lan peynirden ibarettir. 'Nuh'un gemisi A?r? Da??'na kondu?undan' bu yana pek az de?i?mi?lerdir. James Bryce, 'Transkafkasya ve A?r? Da??'nda, s. 256, Kürtlerin grafik bir resmini çizer: "Bu Kürtler, Asur, ?ran, Makedon ?mparatorluklar?n?n, Parth'lar?n Arsas, ?ran'?n Sasani hanedanlar?n?n, Arap halifelerinin, Türk sultanlar?n?n ve ?ran ?ahlar?n?n aras?ndan, da?lar?n yamaçlar?nda, sürülerini p?narlardan otlatarak, keçi k?l? çad?rlar?n? yaln?z kayalar?n yar?klar?na kurarak, vah?ice ac?kl? havalar?n? tekrarlayarak, ne hat?rlanacak bir geçmi?, ne de planlanacak bir gelecekleri olmaks?z?n, bugün de yapt?klar? gibi, dolan?p durdular. Kürtlerin belki de en tan?mlay?c? özellikleri aile fertlerine büyük dü?künlükleridir. ?zleyen olay, bunu örnekler: Kürdistan da?lar?ndan bir reis, Urumieh yaylalar?na iner ve Azerbaycan vatanda?lar?n?n mallar?n? gasp etmeye koyulur. Milislere suçlular? yakalama emri verilir. Reis derdest edilir. ?ehre getirilir, a?arm?? saç?ndan dolay? reisin d???nda tümü idama mahkûm edilirler. Aralar?nda yirmi ya?lar?nda, güçlü ve sa?l?kl? bir delikanl? vard?r; yak???kl? bedeni hemen hemen her izleyicinin içine i?ler, 'Onu asmay?n! Onu asmay?n!' feryatlar? yükselir. Ya??ndan dolay? valinin affetti?i ihtiyar reis an?nda öne ç?kar, onlar idamlara ba?lamadan önce, vali ile görü?me talep eder. Zavall? ya?l? adam adamak?ll? h?rpaland?ktan sonra, talebi kabul edilir. Sahici bir Oryantal tutumla, valiye ?öyle hitap eder: 'Ey evimin, ailemin gözünün ya??. Biz da?dan ailelerimize ve sürülerimize biraz yiyecek götürmek için geldik. Sizin yasalara sayg?l? yurtta?lar?n?za zarar verdi?imizi kabul ediyoruz. Suçlular ölecek diye yemin ettin ve bu âdildir, ama ya?? nedeniyle af edilen ben, efendiden bir iyilik istemek için geldim. Ailemin en genci benimle beraber; ben istedi?im için burada. Bu onun ilk suçu. Kendisi gençtir; hayat?n tad?n? almam??t?r, yeni ni?anlanm??t?r. Buraya onun yerine ölmek için geldim. Yorgun ihtiyar? b?rak ölsün, in?allah, sürüleri otlat?p, koyunlara bakarak ailesine uzun y?llar yararl? olabilecek genci b?rak. B?rak ya?as?n, Kürdistan'?n çe?melerinden ve gümü? p?narlar?ndan akan sular? içsin, ecdad?n?n topra??n? eksin.'

?htiyar adam?n sözleri valiyi çok duyguland?r?r. Reisin dileklerini kabul eder, ya?l? adam kaderine yürürken, delikanl?, vali karar?n? de?i?tirdi?i, Reisin kendisininkinden daha de?erli olan hayat?n? ald??? için vah?i ç??l?klar atar, kederinden akl?n? yitirir. Bu, günümüzde her ?eyden çok peder?ahi bir yönetimin izlerini ta??yan bir sistemdir."

(The Kurds: Their Character And Customs -ar191603; The American Review of Reviews, The Kurds: Their Character and Customs, from Armeniapedia.org)