!âJĞ="justify">19 ?ubat 2008 tarihinde Ermenistan'da yap?lan devlet ba?kanl??? seçimleri sonras?nda muhalefetin ba?latt??? mitingler 1 Mart gecesi fiilî eylemlere dönmeye ba?lad?. Miting alan?ndaki göstericilere güvenlik güçlerinin müdahale etmesiyle çat??ma ç?km?? ve neticesinde en az 8 ki?inin öldü?ü birçok ki?inin de yaraland??? bildirilmektedir.

1 Mart gecesi ba?layan ve ba?kent Erivan'da 20 günlük ola?anüstü hal ilan edilmesi ile neticelenen olaylar Turuncu Devrim'in resmen ba?lad???n? göstermektedir. Petrosyan ise zorla götürüldü?ü evinde ev hapsinde tutulmakta. Petrosyan buradan ABD ve AB'ye ça?r?da bulunarak Bat?'dan seçimlerin yeniden yap?lmas?na destek olmalar?n? istedi. Petrosyan, ça?r?s?nda özellikle Bat?'n?n "demokratik dü?ünce ile çürümü? kriminal rejim aras?nda tercih yapmas? gerekti?ini" bildirmi?tir. Erivan'?n en merkezi meydan? olan Özgürlük Meydan?'n?n Petrosyan taraftarlar?nca ele geçirilmesinden sonra Sarkisyan da taraftarlar?n? miting alanlar?na ça??rm??t?r. Bütün bu geli?meler ya?an?rken Koçaryan geli?melere ba?l? aç?klama yapm?? ve "muhalefetin de Ermeni oldu?unun" unutulmamas? gerekti?ini bildirmi?tir.

Turuncu Devrim, Ermenistan için sürekli gündemde tutulan bir olguydu. Zira Karaba? klan?n?n sava? baronlar?ndan ibaret mevcut yönetimin uzla?maz tutumlar? neticesinde Ermenistan bölgede yaln?zla?m?? ve bu durumun bir neticesi olarak da ekonomik sorunlar ya?amaya ba?lam??t?r. Ülkede giderek derinle?en ekonomik kriz neticesinde ülke nüfusu adeta Ermenistan'? terk etmi? ve nüfus Ermenistan için bir beka sorunu haline gelmi?tir. ??te bu noktada eski Devlet Ba?kan? Levon Ter Petrosyan "Ermenistan'?n gelece?i için bar??" slogan? ile ortaya ç?km??t?r. Petrosyan'?n bu slogan ile girdi?i seçimlerde beklenildi?i gibi ülkede ekonomik ve siyasi gücü elinde bulunduran Ba?bakan Serj Sarkisyan seçimleri kazand???n? ilan etmi?tir. Ancak seçimlerin üzerinden neredeyse iki hafta geçmi? olmas?na ra?men seçim sonuçlar? bir türlü aç?klanamam??t?r. Ancak seçimlerin daha en ba??nda Ermenistan'da seçimin bar?? isteyenler ile (Ermenistan'?n ilk devlet ba?kan? Levon Ter Petrosyan) gerginlik politikalar?n? sürdürmekten yana olan Koçaryan iktidar?n?n savunma bakan?, ?üpheli bir ölüm sonras? bo?alan ba?bakanl?k koltu?una oturan Serj Sarkisyan aras?nda geçece?i belliydi.

Her ne kadar Da?l?k Karaba? bölgesinin i?galiyle sonuçlanan sava?? yürüten ekibin ba??nda devlet ba?kan? olarak Petrosyan bulunduysa da, ?imdi eski devlet ba?kan?n?n konumunun çok de?i?ti?i gözlemlenmektedir. Petrosyan son derece mant?kl? bir önermede bulunmaktad?r. Ona göre; "Azerbaycan her geçen gün petrol gelirlerinin de etkisiyle güçlenmektedir. Ermenistan ise tersine içi bo?almakta ve zay?flamaktad?r. Bir an önce Ermenistan güçlü pozisyonunu kaybetmeden önce bar?? masas?na oturmal?d?r". Petrosyan'?n ?l?ml? tavr? Bat?'dan da destek görmektedir. ABD'nin bölgedeki en büyük büyükelçili?ini Erivan'da in?a ettirdi?ini de göz önüne al?rsak (neredeyse bir mahalle büyüklü?ünde) Ermenistan'? kolay kolay Moskova'ya b?rakma niyetinde olmad??? anla??lmakta. Ancak Rusya da Ermenistan'? kapt?rmak niyetinde de?ildir. ?ubat ba?lar?nda Ba?bakan? Viktor Zubkov'un Erivan ziyaretiyle asl?nda Ba?bakan Sarkisyan'a destek verdi?i kolayl?kla anla??lmaktayd?. Ancak Levon Ter Petrosyan'?n da kolay kolay mücadeleyi b?rakaca??n? dü?ünmemek gerekir. Petrosyan seçimlerden sonra büyük itiraz mitinglerine ba?lam??t?r. Bu mitinglere ülkenin geni? kesimlerinin kat?l?m? söz konusu.

Ermenistan'da küresel bir mücadele yürütülüyor

Bütün bu olaylarla beraber seçimi kazand???n? ilan eden Serj Sarkisyan koalisyon görü?melerine ba?lam??t?r. Da?naksütyun Partisi, Sarkisyan ile koalisyon kurmaya haz?r oldu?unu belirtmi?tir. Orinats Yerkir Ba?kan? Artur Bagdasaryan da yine ayn? ?ekilde koalisyona ortak olmak istedi?ini aç?klam??t?r. Yap?lan görü?melerde Artur Bagdasaryan'?n nispeten küçük bir makam olan Milli Güvenlik Kurulu ba?kanl???na getirilece?i bildirilmi?tir.

Ermenistan küçük bir ülke olmas?na ra?men burada bölgecilik önemli bir etkendir. ?ktidara hangi bölgenin insan? gelmi? ise devletin önemli kadrolar? o bölge insanlar?nca adeta i?gal edilmektedir. Bu aç?dan bak?ld???nda eski Devlet Ba?kan? Koçaryan ve Sarkisyan, Da?l?k Karaba? bölgesindendir. Bu sebeple de ülkede ciddi bir Karaba? klan? hakimiyeti söz konusudur. Bu durum ba?kent Erivan ve Ermenistan'?n genel olarak bat? ve güney bölgeleri Karaba? kökenlilere s?cak bakmamaktad?r. Bu kesimler deste?ini Petrosyan'dan yana kullanmaktad?rlar. Ba?kent Erivan'da Petrosyan'?n ciddi bir üstünlü?ü söz konusudur. Tersine Karaba? ve civar bölgeleri ise Sarkisyan'dan yanad?r. Bu bölgeler Petrosyan'?n bar?? istemlerini "vatan hainli?i" olarak de?erlendirmektedir. Bu çerçeveden bak?ld???nda Ermenistan'da bu seçimlerle beraber ciddi bir sosyo-kültürel altyap?s? olan bir ayr??ma süreci de ba?lam?? bulunmaktad?r.

Ermenistan'da ortaya ç?kan Turuncu Devrim sinyalleri asl?nda burada bir küresel mücadele yürütüldü?ünü de ortaya koymaktad?r. Her ne kadar Ermenistan muhalefeti ve iktidar? genel Rusya yanl?s? olarak kabul edilse de Sarkisyan'?n Rusya ile ili?kilerde daha teslimiyetçi bir politika güttü?ü ileri sürülebilir. Petrosyan bu anlamda daha pragmatik ve Bat? ile de diyalog kanallar?n? aç?k tutmaya çal??an bir politikac?d?r. Bat? burada Turuncu Devrim amac? ta??yan Petrosyan'a aç?k bir destek vermemektedir. Bölgede ortaya ç?kabilecek istikrars?zl?k Bat?'n?n ç?kar?na de?ildir. Tamam?yla Rusya'n?n etkisinde olan bir Ermenistan bölgedeki her türlü ula??m ve boru hatlar?n?n d???nda kalmaktad?r. Bu durum da ABD'nin ç?karlar? ile örtü?memektedir.

Ve elbette burada Azerbaycan iktidar? da bir yol ay?r?m?nda bulunmaktad?r. Bir tarafta Azerbaycan ve Türkiye ile bar??tan yana olan Petrosyan m?, yoksa dü?manl??? sürdürecek olan Sarkisyan m? sorusu gündemdedir. Sarkisyan desteklendi?i takdirde dü?manl??a devam edilece?i a?ikârd?r. Di?er yandan bir Turuncu Devrim ile Petrosyan iktidara geldi?inde ise bar?? çok yak?n olacakt?r. Ancak bu defa da Kafkasya'da Gürcistan ile ba?layan ve gerçekle?mesi halinde Ermenistan ile devam edecek olan devrimler silsilesinin bölgede "kötü bir al??kanl?k" haline gelmesi ihtimali mevcut olacakt?r.