="justify">ERMEN? ?DD?ALARI KAR?ISINDA TÜRK?YE VARLI?INI DAH? UNUTUYOR...@

Fransa'n?n Ermeni iddialar?n? yeniden gündeme getirmesi, Türkiye'deki anl?k tepkileri de gündeme getirdi. Türkiye'nin devlet olarak yapmas? gerekenleri bir pazarl?k unsuru olarak gündeme getirmesi anlams?zl?k içeriyor.

çKe gösterdi?i sert tepkileri k?sa sürede toplumsal haf?zas?ndan siliyor. Dönemsel tepkilerin bir anlam? olmuyor. Türkiye'ye yönelik suçlamalara kar?? uzun vadeli ve sistematik politika geli?tirilmesi gerekiyor.

Türkiye'ye yönelik sözde soyk?r?m suçlamalar?n?n çok fazla nedeni bulunmakla beraber biz bunlar? genel olarak a?a??daki ?ekilde s?ralam??t?k:

A. Ermenistan yönetiminin ve Ermenilerin önemli bir k?sm?n?n ulusal hedefleri do?rultusundaki çabalar?;

B. Yabanc? devletlerin Türkiye'ye yönelik kendi stratejik ç?karlar? ve bu do?rultuda sözde soyk?r?m? gündeme getirerek Türkiye'yi zay?flatma çabalar?;

C. Yabanc? ülkelerdeki lobilerin ki?isel, grup ve ulusal hedeflere yönelik çabalar?;

D. Yabanc? ülkelerin sözde soyk?r?mdan Türkiye ile çe?itli konularda pazarl?k yaparak ekonomik, siyasal, askeri ve di?er alanlarda yararlanma çabalar?.

Bu nedenlere, etnik, dinsel ve kültürel faktörler, baz? devletlerin i?ledikleri soyk?r?m suçlar?na ortak aray??lar? ve di?erleri de eklenebilir. K?sacas? sözde soyk?r?m konusunda Türkiye'ye yap?lan suçlama ve bask?lar iki ana hedefe yöneliktir:

1. Ne olursa olsun sözde soyk?r?m?n Türkiye'ye kabul ettirilmesini sa?lamak (bunu ba?ka talepler takip edecektir);

2. Türkiye, sözde soyk?r?m? ister tan?s?n ister tan?mas?n bu süreçten Türkiye'nin mutlak surette zay?flat?lmas? ve çe?itli konularda pazarl?k unsuru olarak yararlanmak.

Tüm bu nedenlerden dolay? Türkiye ve Türk ulusu uzun y?llard?r aral?ks?z suçlamalarla kar?? kar??ya kal?yor. Asl?nda basit bir sorunmu? gibi görünen bir konu, zaman-zaman Türkiye gündemini tamamen me?gul eder duruma geliyor. Türkiye, bu konu nedeniyle ciddi boyutlarda zaman ve enerjisini gereksiz ?ekilde tüketmek zorunda b?rak?l?yor. Çünkü söz konusu olan, insanl?k tarihinin en a?a??l?k suçu olan soyk?r?m suçunun Türk ulusuna yüklenmek istenmesi ve bu sürecin gelecekte Türkiye Cumhuriyeti için do?urabilece?i daha vahim sonuçlard?r.

D?ASPORA'NIN ÇALI?MALARI

Sözde Soyk?r?m?n kabul ettirilmesine yönelik çal??malar çok planl? ve bütünlük arz edecek ?ekilde yürütülüyor. Bir yandan Ermenistan konuyu BM'den bölgesel yap?lanmalara kadar tüm uluslararas? kurulu?lar düzeyinde resmi olarak dile getiriyor ve sözde soyk?r?m? tan?mas? için Türkiye'ye bask? uygulanmas?n? resmen istiyor. Ermenistan'? ziyaret eden yabanc? devlet adamlar? sözde soyk?r?m an?t?na götürülüyor, çe?itli ülkelerin parlamentolar?nda sözde soyk?r?m? resmen tan?yan karar tasar?lar? gündeme getiriliyor ve genelde kabul ediliyor, çe?itli kentlerde sözde soyk?r?m an?tlar? dikiliyor, baz? ülkelerde çe?itli düzeydeki (ilkokul kitaplar?ndan ABD örne?inde oldu?u gibi D??i?leri Bakanl??? personeli için haz?rlanan e?itim kitaplar?na kadar) resmi okul kitaplar?na sözde soyk?r?m zorunlu bölüm olarak ekleniyor.

Sürecin önemli bir aya??n? ise Türkiye'deki baz? bilim adam?, ayd?n, sanatç? grubu olu?turuyor. Bu grup (burada gerçekten nesnel ara?t?rmalar yapan, sadece gerçe?i ortaya ç?karma aray??? içerisinde olan ki?iler kastedilmiyor.) sanki görev payla??m? yapm??ças?na sözde soyk?r?m iddias?n?n Türk kamuoyu ve devlet yetkililerince kabul görmesi için ellerinden geleni yapmaktad?rlar. Bunlar?n bir k?sm? "tamam çok say?da Ermeni'yi katlettik, ama tam olarak soyk?r?m denemez", bir k?sm? "galiba yapt?k", bir k?sm? da "biz Türkiye olarak soyk?r?m yapt?k, bunu itiraf edersek daha onurlu oluruz" demek suretiyle insanl?k tarihinin en a?a??l?k suçu olan soyk?r?m suçunun Türkiye'ye yüklenmesi çal??malar?na ciddi katk?da bulunuyorlar.

FRANSA ÖRNE??

Fransa'da konuya ili?kin son ya?ananlar ve Türkiye'nin gösterdi?i tepkiler, asl?nda konunun durumunun genel olarak anla??lmas? aç?s?ndan iyi bir örnek olu?turuyor. Asl?nda bu son karar?n yak?n tarihteki bir örne?i de bulunuyor.

Fransa'da konuya ili?kin çal??malar?n yeni olmad??? genelde bilinen bir gerçekliktir. Frans?z milletvekilleri 1980'li y?llar?n ba?lar?ndan itibaren Avrupa Parlamentosu'nda konuya ili?kin karar ald?rmaya çal??m?? ve nihayet bunu 1987 y?l?nda, kendi dönem ba?kanl??? s?ras?nda ba?arm??t?. 1990'l? y?llarda konuya ili?kin yasa tasar?lar? birkaç defa Fransa Parlamentosu'nda gündeme getirilmeye çal???ld?, fakat her defas?nda hükümetteki partilerin aleyhte tutumlar? nedeniyle bu hedefe ula??lamad?. 2000 y?l?nda ba?lat?lan çal??malar s?ras?nda ise dönemin Frans?z hükümeti farkl? bir tutum sergiledi ve güya tarafs?z kalmak suretiyle asl?nda süreci destekledi. Önce 7 Kas?m 2000'de Fransa Senatosu, "Fransa, Ermenilerin 1915 y?l?nda u?rad??? soyk?r?m? resmen tan?r" ifadesinin yer ald??? bir yasa tasar?s?n? kabul etti. 8 Kas?m 2000'de Türk D??i?leri Bakanl???'n?n k?nama bildirisi yay?nlayarak ili?kilerin ciddi anlamda zarar görebilece?i uyar?s?nda bulunmas?na ve sivil, siyasal, ekonomik düzeyde giri?imlerde bulunmas?na ra?men süreç 18 Ocak 2001'de Fransa Parlamentosu'nun yakla??k 30 milletvekilinin kat?ld??? toplant?s?nda sözde soyk?r?m?n resmen tan?nmas? karar?yla sonuçland?.

Karar sonras?nda dönemin tüm Türk yetkilileri, sivil toplum kurulu?lar? sert aç?klamalar yapt?, Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Sönmez Köksal Ankara'ya ça?r?ld?, Fransa'ya askeri ihaleler de dahil olmakla her alanda ambargo uygulanmas? gündeme geldi, dönemin D??i?leri Bakan? ?smail Cem ise "ne kadar yanl?? yapt?klar?n? bilahare görecekler" sözleriyle, Frans?z ve Türk kamuoyunu Türkiye'nin yapacaklar? konusunda merak içerisinde b?rakt?.

Bu geli?meler sürerken Frans?z yetkililer Türkiye'den ve Azerbaycan'dan gelen tepkileri, "Bu Fransa'n?n resmi tutumu de?il" aç?klamalar?yla geçi?tirmeye çal??m??t?. Parlamento ile ?li?kilerden Sorumlu Bakan Jean Jacques Queyranne, 18 Ocak 2001 tarihinde yapt??? aç?klamada, parlamentoda kabul edilen sözde soyk?r?m?n tan?nmas?na ili?kin yasan?n bir yapt?r?m özelli?i olmad???n? söylemi?ti. Jean Jacques Queyranne yasay? "Sadece sembolik, yapt?r?m gücü olmayan bir yasa, Türkiye'yi suçlamay? amaçlam?yor" diyerek, adeta diplomatik bir dalga geçme örne?i sergilemi?ti. Daha sonraki süreçte baz? beklentilerin aksine Fransa Cumhurba?kan? Jacques Chirac karar?, "Fransa demokrasisinin tercihi" diyerek onaylam?? ve böylece yasala?ma süreci tamamlanm??t?.

Bir de son olaya göz atal?m. Fransa Parlamentosu 12 Ekim 2006 tarihinde, Sosyalist Parti'nin sundu?u sözde 'Ermeni soyk?r?m?'n? reddetmenin suç say?lmas?n? öngören yasa teklifini 19'a kar?? 106 oyla kabul etti. Teklifin tam olarak yasala?mas? için Senato'nun da onay? gerekiyor. Yasa teklifinin Senato'ya götürülme karar? ise hükümetin elinde bulunuyor. Yasa teklifi, sözde soyk?r?m? reddedenlere, bir y?la kadar hapis ve 45 bin Avro para cezas? verilmesini öngörüyor.

Son olaya dikkat etti?imizde, yine benzer sürecin ya?and???n? görmekteyiz. Yine Türkiye'yi yak?ndan ilgilendiren bir yasa tasar?s? gündeme getirildi, Türkiye'nin tepkilerine, yetkililerimizin sert aç?klamalar?na ra?men tasar?n?n yasala?ma sürecinde önemli bir a?ama kat edildi, Türkiye'nin tehditleri durmadan artt?, fakat neredeyse hiçbir sonuç al?namad?. Peki neden?

Ku?kusuz neden çok fazla, ama en önemlisi, Türkiye'nin soruna tepkisel yakla??m? ve tepkilerin dahi düzeyli, tutarl? ve sistematik olmamas?. Zaten Fransa Parlamentosu'nun son karar? öncesinde Türkiye'den yükselen tepkiler ve Fransa'ya yönelik ambargo talepleri, durumun vahametini gözler önüne sermekteydi. Her ?eyden önce Türkiye, Fransa'ya ambargoyu ne zaman kald?rm??t?? Frans?z Parlamentosu 2001'deki karar?n? geri alm??t? da, bunun üzerine Türkiye tepkilerinden vazgeçmi?ti de, ?imdi ise Fransa konuyu yeniden gündeme getirince tepkiler yeniden mi yükselmi?ti? Asl?nda hepimiz Türkiye'nin bir önceki kararalma sürecindeki tepkisinin baz? konularda sadece birkaç gün olmak kayd?yla çok k?sa sürdü?ünü hat?rlamaktay?z. Fransa tutumunda en ufak bir de?i?ikli?e gitmemi?ken, Türkiye'nin en uzun süren ambargosu askeri ihaleler konusunda olup, o da bir y?ldan daha k?sa sürmü?tü. Nitekim Avrupa Ermeni Federasyonu Fransa Parlamentosu'ndaki oturumun hemen öncesinde, 11 Ekim 2006'da yapt??? aç?klamada Türklerin boykot tehdidindin ciddiye al?nacak bir ?ey olmad???n? ifade etti.

Ç?FTE STANDART NOTLARI

Sözde soyk?r?ma ili?kin ya?anan süreçler bir yandan çifte standartlar?n varl???ndan, (daha do?rusu art?k standarts?zla?man?n artmas?ndan) di?er yandan toplumsal haf?zam?z?n çok k?sa süreli olmas?ndan kaynaklan?yor.

Örne?in, Cezayir'de Fransa taraf?ndan gerçekle?tirilen katliamlar her gündeme geldi?inde "tarihi tarihçilere b?rakmaktan" bahseden, yak?n tarihimizin en vahim olaylar?ndan birisi olan bu olay? geçi?tirmeye çal??an Frans?z yetkililer, sözde "Ermeni soyk?r?m?" konusu gündeme gelince farkl? tav?rlar sergiliyorlar. Cezayir'deki olaylar?n parlamentolarda görü?ülmesine kar?? ç?kan, daha 1992'de Ermeni birliklerince gerçekle?tirilmi? olan ve video kay?tlar? dahi mevcut olan Hocal? soyk?r?m?na ili?kin hiçbir ifade kullanmayan, Azerbaycan topraklar?n?n Ermenistan taraf?ndan i?gali sorununa ili?kin olarak aç?k ifadeler kullanmaktan sak?nan, "dengeli tutum tak?nman?n bar?? sürecine ve iyi ili?kilere daha fazla katk? yapaca??n?" dü?ünen Fransa Cumhurba?kan? Jacques Chirac'?n, "Osmanl? ?mparatorlu?u taraf?ndan gerçekle?tirilmi? Ermeni soyk?r?m? konusunda ?unu söyleyeyim: Avrupa öncelikle bar??ma, bar?? ve sayg? çabas?d?r. Türkiye'nin bu konuda bir bellek çal??mas? yapma kapasitesine güveniyorum" ?eklindeki aç?klamalar? bu durumun ilginç örneklerindendir.

Türkiye aleyhinde kararlar alan veya en az?ndan karar alma yoluna giden ülkelerin diplomatlar?n?n kendi ülkelerinin tav?rlar?n? genelde iç politik süreçlerle ba?lant?land?rarak sorumluluklar?n? atmaya çal??mas? bir di?er ilginç konudur. Seçime giren adaylar?n seçim kayg?s?yla yapt???n?, art?k seçime giremeyecek olan liderler de seçime girememe durumunun verdi?i rahatl?kla yap?yor. Fransa Cumhurba?kan? Chirac bu son durumun en güzel örne?i olmu? durumda. O zaman ortaya ?u sorular ç?k?yor: ?ç politika neden midir, bahane mi?

Bu geli?meler vesilesiyle Türkiye de kendi çeli?kili durumunu gözler önüne serdi. Direkt olarak kendisini ilgilendiren, sadece kendisine yönelik suçlamalar içeren bir yasaya k?sa süreli bir tepki vermi? olan Türkiye, daha sonra hiçbir tutum de?i?ikli?ine gitmemi? olan Fransa ile her alanda ili?kilerini daha da geli?tirdi, fakat daha çok özgürlüklerle ilgili bir yasa dolay?s?yla yeni tehditler ya?d?rmaya ba?lad?. Zira, Fransa sözde soyk?r?m? 2001 y?l?ndaki karar?yla resmen tan?m??t?. Türkiye'yi as?l ilgilendiren konu da budur. Fransa Parlamentosu'nun sözde soyk?r?m?n inkar?n? yasaklayan son karar?n?n temel özgürlüklerle ilgili boyutu daha fazlad?r. Türkiye ile ilgili boyutu da bulunmakla beraber bu tasar?n?n gündeme getirilmesi ve yasala?mas? as?l Fransa vatanda?lar?n?, insan haklar? ile ilgili uluslararas? kurulu?lar?, insan haklar? sözcülü?ü yapan baz? devletleri ilgilendirir. Bir bak?ma bu tasar?n?n yasala?mas?n?n Fransa'ya ve sözde soyk?r?m çal??malar?na zarar? bile olabilir. Bu konunun gündeme getirilmesinin ve yasala?mamas? için Türkiye ile pazarl?k unsuru olarak kullan?lmaya çal???lmas?n?n elle tutulur bir taraf? yoktur. Di?er yandan as?l kendisini ilgilendiren konuda ambargo tehdidi sadece birkaç gün sürmü? bir ülkenin, daha çok özgürlüklerle ilgili olan bir konuda ayn? tehditleri sürdürmesi de pek mant?kl? de?ildir.

Türkiye'deki di?er ilginç bir durum da geli?meler s?ras?ndaki haber ve yorumlar?n büyük ço?unlu?unda "Ermeni soyk?r?m?n?n inkar?n? suç sayan yasa teklifinden" bahsedilirken "sözde soyk?r?m" ifadesi de?il do?rudan Ermeni soyk?r?m? ifadesi kullan?lm?? olmas?d?r. ?lk defa bu kadar yo?un ?ekilde daha önce kullan?lan "sözde soyk?r?m" veya sözde oldu?unu vurgulamak amac?yla t?rnak i?areti içerisinde yaz?lan "Ermeni Soyk?r?m?" kal?plar?ndan vazgeçildi. Sanki Türk medyas?, siyasetçiler, uzmanlar, ayd?nlar ve devlet yetkilileri, "soyk?r?m?n varl???n? kabul etmi?, fakat sadece buna ili?kin tart??malar?n önlenmesinden rahats?z duyuyormu?" noktas?na yakla?t?r?lm?? gibi bir görünüm ortaya ç?k?yor.

Türkiye'de çal??makta olan kaçak Ermenistan vatanda?lar?na ili?kin tart??ma yine ilginç bir konuyu olu?turuyor. ?nsanlar?n s?rf etnik kökenlerine göre ayr?ma tabi tutulmalar? normal ?artlar alt?nda kabul edilecek bir durum de?ildir. Fakat yasalar? aç?kça ihlal eden kaçak yabanc? ülke vatanda?lar?n?n s?n?r d??? edilmesi iste?ine kar?? inan?lmaz boyutta örgütlü biçimde tepki gösterilmesi, böyle bir iste?in insanl?k ay?b? olaca??n?n iddia edilmesi de çok ilginç oluyor.

B?L?NÇL? TEPK?

Sözde Ermeni soyk?r?m?na ili?kin çal??malar a??r? derecede abart?lmamal?, ayn? zamanda dönemsel reflekslerle geçi?tirilmemelidir. Bu konuda mutlaka sistemli ve programl? bir çal??ma söz konusu olmal?d?r. Önleyici, e?zamanl? ve tepkisel ad?mlar?n büyük bir k?sm? bu plan ve program çerçevesinde at?lmal?d?r.

Çünkü Türkiye'ye yönelik sözde soyk?r?m suçlamalar? kendi ba??na bir konu olmay?p, daha geni? bir plan?n bir parças?d?r. Olaya ister Ermenistan aç?s?ndan, ister bu konuda Türkiye aleyhinde çal??malar yapan di?er yabanc? ülkeler aç?s?ndan bak?ls?n durum büyük ölçüde ayn?d?r.

Bu nedenle uzun dönemli planlar?n bir parças? niteli?indeki ad?mlar?n at?lmas?na özel önem gösterilmesi yararl? olacakt?r. Bunun d???nda da ad?mlar do?al olarak söz konusu olacakt?r. Fakat, iyi niyetle dahi yap?lm?? olsa, büyük plan?n a?amalar?n? ihlal eder nitelikteki, bazen de ?ov-reklam nitelikli ad?mlar asl?nda sürece katk? sa?lam?yor, tam tersine zarar veriyor.

Türkiye'nin, sözde soyk?r?m konusunun kendisi ile pazarl?k unsuru olarak kullan?lma çal??malar?na prim tan?mamas? gerekiyor. Her y?l çe?itli vesilelerle sözde soyk?r?m konusunu gündeme getirip, Türkiye'den baz? ödünler alarak k?smi geri ad?mlar atan ülkelerin bu konuya ili?kin tutumlar?n? art?k netle?tirmeleri gerekiyor.

E?er konuya gerekli önem verilmezse, çal??malar gerekli ciddiyet ve plan içerisinde yürütülmezse, Türkiye Cumhuriyeti ve Türk milleti için bu konuda çok olumsuz noktalara gelinebilir. Fakat gerekli sistematik çal??malar yürütülürse, orta vadede soyk?r?m suçlamalar?n?n çok küçük boyutlara inmesi hayal de?ildir.