DESTEK VE FON CENNET? ER?VAN

Ermenistan'da çe?itli dü?ünce kurulu?lar? (think tank) var. Bunlar haz?rlad?klar? projeler baz?nda AB Kom?uluk Programlar? ya da ABD'deki üniversiteler ve dü?ünce kurulu?lar?ndan fon ve destek al?yorlar. Özellikle de son zamanlarda Türkiye ve Türklerle ilgili olu?turulan projeler, Ermenistan'?n d???ndaki bu programlar?n ve üniversitelerin ilgisini çekiyor. Hele de soyk?r?m odakl? projeler olursa bunlar, daha da fazla revaç görüyor, destek buluyor.

Bu dü?ünce kurulu?lar?ndan birisi Center for Public Dialogue and Development (CPDD-Kamuoylar? Aras?nda Diyaloglar? Geli?tirme Merkezi). CPDD'nin program direktörü, Lilit Bleyan isminde gencecik bir han?m. Her türlü konuyu konu?maya ve tart??maya aç?k, geni? fikirli.
'Sorun gerçekte güvensizlik'

Ona, "Türkiye ve Ermenistan halklar? bu kar??l?kl? güvensiz ve hasmane ortamda nas?l birbirleriyle ileti?im kurabilirler? Bunun olana?? var m?" diye soruyorum. Yan?tl?yor:

"Mesele bu ortamda bile insanlar?n birbirleriyle ileti?im kurabilmeleri. Bu da Türkiye ve Ermenistan'?n ili?kilerinin normalle?ebilece?inin iyi ve olumlu bir kan?t?d?r. Bu küçücük bölgede o kadar kapal? s?n?r var ki. Haritaya bakt???m?z zaman inan?lmaz bir ?aka gibi geliyor, ama gerçek bu. Bakû-Tiflis-Ceyhan petrol boru hatt? ya da Bakû-Tiflis-Kars demiryolu projeleri Ermenistan'? atlayarak yap?l?yor. Sorun gerçekte güvensizlik. "

"Peki, bu durumu de?i?tirmek için sizce ne gibi ad?mlar at?lmal?" soruma kar??l?k Lilit Han?m ?unlar? söylüyor:

"Ba?lang?ç olarak iki ülke de birbirlerinden 'kom?u' diye söz etmeliler. ?ki ülke ileri gelenlerinin ve yetkililerinin demeçlerinde kar?? taraf için hasmane ya da sayg? d??? sözler bulunmamal?."

Bir de Bat? ülkelerinin parlamentolar?nda al?nan sözde soyk?r?m kararlar? var. Hatta Fransa Meclisi soyk?r?m?n reddinin cezaland?r?lmas? yönünde bir yasa tasar?s?n? kabul etti. Bütün bunlar Türk kamuoyunu Ermenistan'a kar?? olumsuz etkilemiyor mu?

Lilit Balyan gayet dengeli ?u yan?t? veriyor: "Etkiliyor tabii. Ne yaz?k ki Türkler geçen yüzy?l?n ba??ndaki ac? olaylarla ilgili bilgi sahibi de?iller. Son zamanlarda Türk kamuoyunda tarihe yeni bir gözle bakma e?ilimi artt?. Bu da memnunluk verici bir geli?me. Ama ba?ka ülkelerin parlamentolar?n?n ald?klar? kararlar?n Türkiye'deki sade vatanda?ta kötü dü?ünceler uyand?rd???n? gördü?ümüz için durumu tahlil etmeliyiz."
'?li?kiler normal olmal?'

Bundan sonraki görü?me, Kafkas Medya Enstitüsü'nün direktörü Aleksander ?skandaryan 'la. Enstitü özellikle siyasete odaklanm?? gazeteci adaylar? için lisansüstü e?itim veren bir kurulu?. ?skandaryan, "Enstitümüz sadece bir e?itim kurumu de?il, ayn? zamanda dü?ünce kurulu?u" diyor.

Soruyorum: "Türkiye ve Ermenistan yüz y?l önce geçen ac? olaylar nedeniyle neredeyse tarihin rehineleri haline gelmi?ken aralar?ndaki sorunlar? nas?l çözebilirler?"

?skandaryan'dan yan?t: "E?er duygular?n?z ve dü?üncelerinizde bu ac?lar hâlâ canl?ysa o zaman bu gerçe?in bir parças? haline gelir. Osmanl? dönemindeki olaylar gerçe?in ve siyasi gerçe?in bir parças?d?r. Almanlar ve Frans?zlar geçmi?te çok ?eyler ya?ad?lar. ?ngilizler ve ?rlandal?lar da öyle. Bunun gibi pek çok örnek sayabiliriz. Türk-Ermeni tarihinin kötü yanlar?n?n Ermenilerin beyinlerinden sökülüp at?labilece?ini sanm?yorum. Buna kar??n ili?kilerimiz normal olabilir. Demin söyledi?im gibi pek çok ülkenin tarihte birbirleriyle sorunlar? olmu?tur. Ama bugün normal ili?kiler içindedirler."