BAKÜ, AKP ÝKTÝDARINI KÜNDEYE GETÝRDÝ (SEMÝH ÝDÝZ)

Baþbakan Erdoðan, geçen hafta Azerbaycan Meclisi’nde yaptýðý konuþmada, Türkiye ile Ermenistan arasýndaki “normalleþme” sürecini Karabað sorununun çözümüne baðladý. Bu çözümden de Ermenilerin iþgal ettikleri Azeri topraklarýndan çekilmelerini anladýðýný ortaya koydu.
Erdoðan böylece, Ermenistan ile yürütülen sürece Azerbaycan’ýn gösterdiði sert tepkiden sonra Nisan baþýnda yaptýðý açýklamayý bu kez Azeriler nezdinde tekrarlamýþ oldu. Bu açýdan bakýldýðýnda Bakü’de yeni bir þey söylemedi.
Fakat Erdoðan’ýn, en azýndan bu yönüyle tutarlý olan açýklamasý, Türk diplomasisinin bu konuda ciddi bir kafa karýþýklýðý yaþadýðýna dair izlenimi güçlendirdi. “Ankara ile Erivan arasýndaki  ‘yol haritasý’ Azerilere verilen bu güvence ýþýðýnda ne anlama geliyor?” Diplomasi camiasýnda þimdi merak edilen budur.

Kuþkular gitmiþe benzemiyor
Baþbakan Erdoðan’ýn nisan ayýndaki açýklamasýna raðmen,  Azerbaycan’da Türkiye’ye karþý duyulan güvensizliðin temelinde de zaten bu yatýyordu. Zira hatýrlanacaðý gibi, bu “yol haritasý” Erdoðan’ýn o açýklamasýndan sonra ortaya çýkmýþtý.
Bu arada Ermeni tarafý da yol haritasýnda bir “Karabað koþulu”nu kabul etmeyeceðini belli etmiþti. Bu durumda Bakü’de, “Türkiye ya ikili oynuyor, ya da Ankara’da erkler arasýnda kopukluk var?” görüþü ön plana çýkmýþtý.
Erdoðan’ýn Azerbaycan Meclisi’ndeki konuþmasý bu kuþkularý gidermiþe benziyor. Bu konuþmadan sonra, bu kez Ermenistan’dan kýzgýn açýklamalarýn gelmesi de Azerileri memnun edecek niteliktedir.
Özetle genel durum, daha önce yazdýðýmýz gibi, Ermenistan ile normalleþmenin baþka bahara kaldýðýný gösteriyor. Zira Karabað konusundaki diplomaside bir canlýlýk görülüyorsa da, taraflardaki hevessizlik, çözüme yakýn zamanda varýlabileceðine dair umutlarý beslemiyor.
Azeri ve Ermeni dýþiþleri bakanlarýnýn haziran baþýnda Rusya’da yapacaklarý görüþmeden de çok fazla bir þey beklenmiyor. Bu arada, Ermenistan Cumhurbaþkaný Sarkisyan’a bu iþe giriþtiði için ülkesinde duyulan tepkiler de giderek artýyor. Bu geliþmelerin, bu sürece baþýndan beri kuþkuyla bakan Batý’daki Ermeni diyasporasýný memnun ettiðini söylemeye ise gerek yok.

AKP iktidarýna künde
Peki, AKP iktidarý, altýndan kalkamayacaðý bu iþe niçin giriþti? Azerbaycan’dan gelecek tepkileri azýmsadý mý? Yoksa “büyük biraderiz Bakü bizi dinler” diye mi düþündü? Bunlar doðruysa ortada ciddi bir hesap hatasý var demektir.
Türkiye’nin kendi çýkarlarýna uygun bir Kafkasya politikasý oluþturmakta baðýmsýz olmadýðý, bu çerçevede Azerbaycan’a ne kadar baðýmlý olduðu da böylece ortaya çýkmýþ oldu. Bu arada Azerbaycan’ýn Türkiye’nin iç siyasetinde hiç de azýmsanamayacak bir etkiye sahip olduðu da bu vesileyle görüldü.
Kýsacasý, ortada bir “büyük biraderlik” durumunun söz konusu olmadýðý anlaþýldý.
Özetle, “kardeþlik baðlarýna” raðmen kendi uluslararasý çýkarlarýný çok iyi kollayarak KKTC’yi bugüne kadar tanýmayý reddeden Azerbaycan, doðal gaz, milliyetçi Türk kamuoyu ve Rusya ile siyasi flört gibi enstrümanlarý tutarlý bir kararlýlýkla kullanarak AKP iktidarýný Ermenistan konusunda “kündeye getirdi.”
Ancak, bu kez Batý’dan gelen sesler de, Karabað sorunuyla Türkiye ile Ermenistan arasýndaki sürecin farklý þeyler olduðunu vurgulamaya çalýþýyor. Karabað’da arabuluculuk eden “Minsk Grubu”nun Fransýz Eþbaþkaný Bernard Fassier de bunu söyleyenlerden.
Bugün Ankara’da resmi temaslarda bulunacak olan Fassier’in “Türkiye ile Ermenistan arasýndaki süreç Karabað nedeniyle durmasýn” mesajýný vermesi bekleniyor. Washington’dan da benzeri seslerin geleceði kesin.
Fakat Erdoðan’ýn açýklamalarýndan sonra bu sürecin nasýl süreceði meçhul. Böylece Türkiye yeni bir kýskacýn etki alanýna girerken, diplomasimiz açýsýndan gerçekten de kafa karýþýklýðýna iþaret eden bir durumla karþý karþýya olduðumuz görülüyor.