Editörün Notu

Dergimizin bu sayısı Ermeni sorunun çeşitli yönlerini ve Ermeni ve diğer Gayr-ı  Müslimlerin XVI.Yüzyıldaki durumunu ele alan  çeşitli yazılar içermektedir.

Olaylar ve Yorumlar  yazısında tatil aylarını da kapsamasına rağmen Ermeni sorunu ile gelişmelerin hız kesmeden devam ettiği son dört aylık dönem içinde  bu konuda Türkiye'deki gelişmeler ile Türkiye-Ermenistan ilişkileri, Ermeni soykırım iddialarının  bazı milli ve yerel parlamentolarca kabulü ve aynı konuda  diğer  gelişmeler ele alınmaktadır.

Amerikalı Yazar  Guenther Lewy'nin  Ağustos ayı sonlarında  yayımlanan ve soykırım iddialarını  kabul etmediği için  Ermeni çevrelerinin eleştiri ve itirazlarına neden olan  Revisiting Armenian Genocide (Ermeni Soykırımını Yeniden Tartışmak) başlıklı makalesinin tam Türkçe çevirisi Türkiye'de ilk defa  Dergimizde yayımlanmaktadır.

Avrupa Parlamentosunun Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini Ermeni soykırımımı tanımasına koşuluna bağlayan ilk kararı  bağlayan 1987 yılında alınmıştır. Sonradan çeşitli kez teyit  edilmiş olan ve halen de geçerli bulunan bu kararın alındığı tarihte Türkiye'nin Avrupa Birliğinde Daimi Temsilcisi olan E. Büyükelçi Pulat Tacar,  kararın hangi koşullar  ve baskılarla kabul edildiğini  "Avrupa Parlamentosunun 1987 yılında aldığı "Ermeni Sorununa Siyasal Çözüm" Başlıklı Kararın Öyküsü "başlıklı yazısında anlatmaktadır. Bu kararın perde arkasının böylece ortaya çıkmasından ve Avrupa Parlamentosunun 28 Eylül 2005 tarihinde Türkiye'nin tam üyeliğini  Ermeni soykırım iddialarını kabul etmesine bağlayan  yeni bir karar  kabul etmesinden esinlenerek Dergimizin bu sayısın kapağına Avrupa Parlamentosunun bir fotoğrafı konmuştur.   

Tarihçi Erdal İlter Doğu Anadolu'daki Ermeniler'in ve Diğer Gayri Müslimler'in Devlet Himayesine Alınmaları (XVI.Yüzyıl) başlıklı makalesinde  Doğu Anadolu'da Türklerin eskiliği, Türkiye ve Türkmen Ülkesi adının doğuşu,  bu bölgenin  Osmanlı yönetimine geçmesi, Osmanlıların Doğu Eyaletlerinde uyguladıkları özel yöntem ve nüfus ile o dönemde  bölgede Ermenilere ve diğer Gayr-ı Müslimlere tanınan haklat konularını incelemektedir..

Yrd. Doç. Dr. İlhan Ekinci  Ermeni Meselesinin Uluslararası Boyutuna Bir Örnek: Brazzafoli Meselesi başlıklı yazısında, Ermeni komitelerine  para sağlayan ve onların haberleşmesine yardım eden Avusturya uyruklu Antuvan Brazzafoli'nin  hikayesini anlatmakta ve Avusrurya- Macaristan İmparatorluğu ile iyi geçinmek politikası nedenliye  Osmanlı Hükümetinin bu kişiyi engellemekte karşılaştığı güçlükler dile getirilmektedir.

Dergimizin bu sayısında iki kitap tahlil yer almaktadır.

2003 yılında faaliyetini durduran Türk-Ermeni Barışma (veya uzlaşma) Komisyonuna 
başkanlık etmiş bulunan Amerikalı David L. Phillips bu Komisyonun çalışmaları ve sona ermesini hakkında geçen ilk baharda ABD'de satışa çıkan Unsilencing the Past: (Geçmişin Sesizliğini Bozmak) başlığını taşıyan ve Türkçeye çevrilmemiş olan  bir  kitap yazmıştır.  Yazarı tarafsız olmasa da o döneme ait ilginç bilgiler içeren bu kitabın tahlili  Doç. Dr. Kamer Kasım tarafından yapılmıştır. 

Tarihçi--Diplomat E. Büyükelçi Bilal N. Şimşir Ermeni sorunu hakkında yazdığı onlarca kitaba " Ermeni Meselesi 1774-2005" başlığını taşıyan bir yenisini eklemiştir. Ermeni meselesinin zannedildiğinden daha eski olduğunu ve 1774 Küçük Kaynarca Muahedesine kadar uzandığını ortaya koyan bu kitabın tahlili, Enstitümüz mensubu Yıldız Deveci tarafından yapılmıştır.

Saygılarımızla

Editör