| | ARMENIAN AND RUSSIAN OPPRESSIONS (1914-1916) - TESTIMONIES OF WITNESSES
DR. ERDAL ÝLTER. KÖKSAV.
Ankara: Köksav, 1999. 203 s., index, kaynakça, dipnotlar, resimler, haritalar. ISBN: 975-7430-10-2.
Bir konu hakkýnda karar verme durumunda olan mahkeme eldeki kanýtlara göre kararýný þekillendirir. Konunun aydýnlatýlmasýnda kullanýlan delillerden en önemlilerinden biri de olayý bizzat gören ve yaþayan tanýk ifadeleri oluþturur. Tanýk ifadeleri yetkili bir makam tarafýndan alýnmak ve nesnelliði saðlamak amacýyla yemin gibi hukuken gerekli unsurlarý taþýmak kaydýyla itiraz edilemeyecek delillerdir.
Nitekim Ermeni soykýrýmýný savunan yazarlarýn büyük bölümü de savlarýný desteklemek amacýyla iddia olunan olaylara tanýk olmuþ yabancý diplomatik misyon temsilcilerinin ve olaylarý yaþamýþ Ermeni kiþilerin ifade ve beyanlarýný kullanýrlar. Ancak bunlarýn Türklerin tanýklýklarýna yer vermediði de bilinen bir gerçektir. Hatta bazý durumlar da tanýk ifadelerinin çarpýtýlmasýna ek olarak, daha sonra bilim çevrelerince sahteliði ispat olunan bir takým resmi nitelikte belgeler de üretilmiþtir. Hatta rakamlar o kadar abartýlmýþ ve çarpýtýlmýþtýr ki, Prof. Justin McCarthy'nin de belirttiði gibi sanki her Ermeni en az iki kaz öldürülmüþ gibi gösterilmiþtir. Bir davada savcýnýn getirdiði tanýklar dinlenir, savunmanýn tanýklarýnýn da dinlenmesi evrensel hukukun bir parçasý olan kutsal savunma hakkýnýn bir gereðidir. Hatta tanýk ifadeleriyle desteklenen deliller sonucu maðdur olduðunu iddia eden tarafýn aslýnda suçlu taraf olduðunun ortaya çýkmasý bile olasýdýr.
Dr. Erdal Ýlter'in hazýrladýðý kitap iþte bu açýdan çok önemli. Bu kitapla bugüne kadar dünya kamuoyuna tek yanlý olarak anlatýlan Ermeni soykýrýmý konusunun aslýnda bir Ermeni mezalimi olduðu delilleriyle ortaya konuluyor.
Ermeni soykýrýmý iddiasýný öne süren yazarlarýn büyük çoðunluðunun eserleri ve yabancý devlet parlamentolarýnýn kararlarý 'Türklerin bir sabah uyandýðý ve Ermenileri kesmeye karar vererek bunu gerçekleþtirdikleri' düþüncesi etrafýnda þekillenmiþ olup, dönemin gerçeklerini anlamaktan tamamýyla yoksundur. Balkanlar'da baþlayan ulusçuluk hareketlerinin Osmanlý'nýn Doðu'daki vilayetlerine de sirayet ettiði, ulusçuluk akýmý çevresinde ülkeyi bölmeyi amaçlayan isyanlarýn çýkarýldýðý ve bunlarýn dýþ güçlerce desteklendiði, azýnlýklarýn ulusal devletlerini kurmak için seçtikleri bölgelerde yaþayan Müslüman unsurlarýn etnik temizliðe ve hatta yer yer soykýrýma tabi tutulduðu ve bu tarihsel olgular çerçevesinde polisiye olarak nitelenebilecek önlemler alýndýðý ve kimi yerlerde halklar arasý gerginlikler yaþandýðý gerçekleri kimi zaman tamamýyla göz ardý edilmiþtir. Armenian and Russian Oppressions adlý eser Doðu Anadolu vilayetlerindeki Müslüman halka karþý yukarýda anlatýlan çerçevede gerçekleþen Ermeni ve Rus mezalimini gözler önüne sermektedir. Olaylar 1914-1916 yýllarý arasýnda geçmektedir. Bu zaman dilimi Osmanlý Devleti'nin I. Dünya Savaþý'na girdiði döneme tekabul etmesi bakýmýndan çok önemlidir. 1915'de alýnan tehcir kararýnýn gerekçelerini de ortaya koymaktadýr. Ýfadelerden açýkça anlaþýldýðý üzere Osmanlý Ermenileri savaþta düþman bir güç olan Ruslarla iþbirliði yapmýþlar ve yurttaþý olduklarý devleti adeta arkadan vurmuþlardýr.
Kitap dört ana bölümden oluþmakta her bölüm sýrasýyla Bitlis, Van, Erzurum ve Trabzon vilayetlerindeki olaylara iliþkin tanýk ifadelerine yer vermektedir. Kitabýn sonunda ise çok çarpýcý fotoðraflar, bölgedeki nüfusun etnik-dinsel yapýsýna iliþkin tablolar ve anýlan vilayetlerin haritalarý yer alýyor. Bu görsel materyal ifadeleri güçlendiriyor.
Tanýk ifadeleriyle ilgili olarak akla gelebilecek en önemli soru bu ifadelerin ne derece geçerli ve güvenilir olduðudur. Kitapta yer verilen tutanak ve tanýk ifadeleri yetkili kiþiler ve komisyonlarca usulüne uygun yemin ettirilerek alýnmýþ olup, 1917 yýlýnda Ýstanbul'da 'Documents sur les trocides Armeno-Russes' adýyla Osmanlý Meclisi tarafýndan basýlmýþtýr. Ýfadeler tutarlý bir þekilde birbirini desteklemektedir. Özellikle Ermeni Mezalimi konusunu çalýþanlar için kitap son derece önemli malzemeler saðlamaktadýr.
Ayrýca kitaba giriþ bölümü mahiyetinde Osmanlý Devleti Ýç Ýþleri Bakanlýðý'nca 1916 yýlýnda Ýstanbul'da basýlan Ermeni Komiteleri'nin A'mal ve Harekat-ý Ýhtilaliyysi, Ý'lan-ý Meþrutiyetten Evvel ve Sonra (Ermeni Komitelerinin Ýhtilalci Fiil ve Eylemleri, Meþrutiyet'in Ýlanýndan Önce ve Sonra) adlý kitabýn ilgili bölümleri alýnmýþtýr. Bu çalýþma vuku bulan olaylarýn tam olarak anlaþýlmasý ve olaylar arasýnda anlamlý bir iliþkinin kurulabilmesi için gereken bilgileri özetlemektedir. Bu açýklamalar bilinmeden Doðu ve Güneydoðu Anadolu'daki olaylarý anlamak olanaksýzdýr.
Armenian and Russian Oppressions adlý kitabýn Ýngilizce basýlmýþ olmasý ise son derece olumlu bir giriþimdir. Dr. Ýlter'in hazýrladýðý bu çalýþma dünyaya Ermeni mezalimini anlatabilmek için çok önemli bir adýmdýr. Yapýlan çevirilerde kullanýlan Ýngilizce'nin kitabýn bu önemli amacýna daha etkin ulaþabilmesi için yeniden gözden geçirilmesi ise bir gerekliliktir.
Özellikle Ekim 2000'de ABD Kongresine sunulan Karar Tasarýsý tüm dayanaðýný ABD kayýtlarýnda geçen bilgilerden aldýðýný iddia etmektedir.
"Andonian Belgeleri" olarak anýlan sahte dokumanlar tüm bilimcevrelerince bilinmektedir. Bir örnek olarak bkz. Þinasi Orel and Süreyya Yücel, The Talat Pasha Telegrams, Historical Fact or Armenian Fiction?, (Lefkoþa: Rustem and Brothers, 1983)
Özel Görüþme, Haziran 2001, Ankara.
| |
Anasayfa
Ýletiþim
��eri�e Yorum Yaz
Yazd�r
Tavsiye Et
