| | Süreli Yayýn. Ankara.
Bilimsel süreli yayýncýlýk Türkiye’de olmasý gerektiði ölçüde geliþmemiþ alanlardan biridir. Oysa ki þu ana kadarki deneyimler de göstermiþtir ki, bilimsel çalýþmalar kitaplardan çok süreli yayýnlar ve sözlü sunumlar (kongre, sempozyum vb.) yoluyla geliþir. Belli bir alandaki en son geliþmeleri takip etmek kýsa süreli yayýnlar yoluyla mümkündür. Konu ile ilgili olarak Türkiye’deki yayýnlar ele alýndýðýnda ciddi bir hayal kýrýklýðý ile karþýlaþýlýr. Tarihçiler eserlerini üniversitelerin dar çerçevede kalmýþ yayýnlarý ile zaman zaman popülizm tuzaðýna düþen dergi ve gazetelerde deðerlendirmektedirler. Bunlar içinde gerçekten dikkate deðer çalýþmalar olmakla birlikte, bir çok süreli yayýn içerik ve yayýn açýsýndan istikrarlý bir yayýn hayatý izleyememekte, bu nedenle tarih bilinci için olmasa olmaz bir ön koþul olan tarihsel birikim sekteye uðramaktadýr. Bilimsel dergilerin en önemli iþlevlerinden birinin de ‘iletiþim’ olmasý nedeniyle bu alandaki ‘baþarýsýzlýk’ tarihçiler arasýndaki iletiþimsizliði de beslemektedir. Bu bilgiler ýþýðýnda takdir edilmeyen yazarlar, tekrarlar ile dolu çalýþmalar, okuyucusuna ulaþamayan eserler, enerjiden yoksun bir disiplin kaçýnýlmaz bir tablo olarak ortaya çýkmaktadýr.
Yukarýda çizilen karanlýk tabloda OTAM Dergisi istisnalar arasýnda yer alýyor. Mütevazi imkanlarý ile 11. sayýsýna ulaþmayý baþaran dergi popülizmden uzak, bilimsel anlamda belli bir seviyeyi de tutturmaya çalýþýyor. Ankara Üniversitesi Osmanlý tarihi Araþtýrma ve Uygulama Merkezi yayýný olan OTAM, temelde Türkçe olmasýna karþýn Ýngilizce ve Almanca çalýþmalara da yer veriyor. Dergi üç ana bölümden oluþuyor: 1. Makaleler ve Ýncelemeler 2. Belgeler 3. Kitap Tanýtma. Bu bölümlere ek olarak bazý sayýlarda özel günlerin önemini belirtir yazýlarýn yer aldýðý bir bölüm de yer alýyor. ‘Osmanlý Tarihine Emek Verenler’ kýsmý da ayrý bir bölüm olarak deðerlendirilebilir. Daha çok Türk tarihçilerin ele alýndýðý bu bölümde son iki sayýdýr diðer uluslardan tarihçilere de yer verilmesi dikkat çekici. Þu ana kadar hayatý ve çalýþmalarý incelenen tarihçiler arasýnda Enver Ziya Karal, Muzaffer Arýkan, Aydýn Sayýlý, Þerafettin Turan, Bekir Kütoðlu ve Halil Ýnalcýk gibi isimler de yer alýyor. 10. sayýda Durdu Mehmet Durak’ýn yazýsý ise yabancý tarihçilere güzel bir örnek. Yazar bu çalýþmada Türkiye çalýþmalarý ile tanýna Prof. Dr. Roderic Davison’ý inceliyor.
OTAM’ý Ermeni sorunu ve Ermeni tarihi açýsýndan ele alacak olursak bu konuda da son derece deðerli çalýþmalara yer verdiðini belirtmek gerekir. 10. sayýda Yrd. Doç. Dr. Ahmet Eyicil’in kaleme aldýðý ‘1878 Zeytun Ýsyaný’ bu tür çalýþmalardan sadece bir tanesi (Sayý: 10, ss. 27-58). Eyicil, daha çok Ýngiliz ve Osmanlý kaynaklarýna dayanarak hazýrladýðý çalýþmasýnda Ermeni sorununda önemli bir yeri bulunan Zeytun Ýsyaný’ný dýþ baðlantýlarýna deðinerek ele alýyor. Derginin bir sonraki sayýsýnda konuyu devam ettiren Eyicil, 11. sayýda ‘1895 Maraþ ve Zeytun Ýsyanlarý’ adlý makalesinde bu iki önemli isyanýn nasýl geliþtiðini ele alýyor. Daha önceki sayýlar incelendiðinde benzeri konuda makalelere ve belgelere rastlanabiliyor:
Mustafa Gül, ‘1896 Van Ermeni Ýsyaný ve Sonrasýndaki Geliþmeler’, Sayý: 8, 1997, ss. 139-149; Erdal Ýlter, ‘Ermeni Meselesinin Doðuþunda ve Geliþmesinde Ýngiltere’nin Rolü’, Sayý: 6, 1995, ss. 155-171; Ercüment Kuran, ‘Osmanlý – Rus Ýliþkileri Çerçevesinde Ermeni Sorunu (1912-1914), Sayý: 5, 1994, ss. 227, 233; Hüsameddin Mehmedov, ‘Osmanlý Dönemi Gence – Karabað Eyaletinde Vakýflar’, Sayý: 4, 1993, ss. 635-644; Nedim Ýpek, ‘Anadolu’dan Amerika’ya Ermeni Göçü’, Sayý: 6, 1995, ss. 257-280; Ali Güler, ‘Ermenilerle Ýlgili 1916 ve 1918 Yýllarýnda Yapýlan Hukuki Düzenlemeler’, Sayý: 6, 1995, ss. 91-137; Musa Þaþmaz, ‘The Legitimacy of the Emergence of the Armenian Question’, Sayý: 8, ss. 319-347.
Þu anda 12. sayýsýný çýkarmaya hazýrlanan OTAM’ýn karþýlaþtýðý sorunlara gelecek olursak, en önemli sorunun basým ve daðýtýmda olduðu söylenebilir. Oldukça sýnýrlý sayýda basýlabilen derginin okuyucuya ulaþmasýnda da ciddi sýkýntýlar yaþanýyor. Yayýn Kurulu Baþkaný Yavuz Ercan’ýn verdiði bilgilere gore, düne kadar yurt dýþýnda ve içinde önemli kütüphane ve araþtýrmacýlara gönderilen derginin daðýtýmý son dönemde yaþanan ekonomik krizden payýný almýþ durumda. Derginin yazýþma adresi ise þöyle: Ankara Üniversitesi, Osmanlý Tarihi Araþtýrma ve Uygulama Merkezi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih – Coðrafya Fakültesi, 06100, Ankara. E-mail: otamdergisi@hotmail.com.
| |
Anasayfa
Ýletiþim
��eri�e Yorum Yaz
Yazd�r
Tavsiye Et
