İsrail ve Yahudiler Açısından Ermeni İddialarına Yeni Bir Bakış (İngilizceden Türkçe Özet)

A New Perspective: Armenian Allegations In The Light of Israel and the Jews

İncelemede, Ermeni iddialarına farklı açıdan yaklaşmaya çalışılmıştır. Ermeniler, iddialarını güçlendirmek için özellikle İsrail’in ve dünya Yahudilerin desteğini aramaktalar. 1915 olaylarını, Yahudilere Almanya’da uygulanmış olan Holokost’a eşdeğer olarak sunma çabaları içersindedirler. Ermeniler, İsrail’i ve bu ülkenin tarih içindeki gelişimini adeta bir model olarak algılamaktadırlar. 1915 olaylarının dünya çapında “soykırım” olarak tanınmasını ise, Holokost’a benzeştirerek mümkün olabileceğini düşünmekteler ve faaliyetlerini bu çerçevede yürütmektedirler.
  
Yukarıda özetlenen durum Türkiye için tezat bir ikilemi ortaya çıkarmaktadır. Zira bir taraftan Türkiye’nin dış politika gündemine artık iyiden iyiye oturan ve Türkiye’yi rahatsız eden Ermeni iddiaları varken, diğer taraftan da Ermenilerin “Holokost özdeşimi” çabalarıyla yanlarına çekmek istedikleri İsrail ile Türkiye yakın ilişkiler içerisindedir. Türkiye açısından böylesi bir tablo sergileyen durum,  İsrail açısından hiç de farklı değildir. Türkiye ile olan askeri işbirliği antlaşmalarıyla bölgede rahat nefes alan ve Türkiye’nin hava sahanlığını açtığı İsrail, kurmuş olduğu dostane ilişkileri Ermeniler yüzünden kaybetmeme gibi bir politikanın içerisindedirler. 

Türkiye İsrail ilişkileri 90’lı yıllarda askeri ve istihbarat alanlarında gerçekleşen bir dizi anlaşmalarla pekiştirilmiştir. Bu tarihlerden itibaren, geçmişte de hep iyi olan ve karşılıklı çıkarlara dayanan ilişkiler yoğunlaşmış ve derinleşmiştir. İki ülke artık uluslararası arenada müttefik olarak algılanmaktadır.

Türkiye ile Ermenistan’ın ilişkileri, İsrail ile olan olumlu ilişkilerin aksine seyretmektedir. Resmi diplomatik ilişkiler yoktur, Ermenistan ile Türkiye arasındaki sınır kapalıdır, Ermenistan dünya çapında sözde soykırımı tanıtma kampanyası başlatmıştır, Ayrıca Karabağ ile ilgili saldırgan bir politika izlemeye devam etmektedir. İki ülke de birbiriyle görüşmek için bir takım koşullar ileri sürmektedir. Türkiye son olarak iyi niyetinin bir göstergesi olarak sınırlarda Ermeni vatandaşlarını vize uygulamasına geri dönmüştür: bu uygulama, Fransa’nın sözde soykırımı tanıması neticesinde son verilmişti.

Yazar, konunun bütünlüğü açısından, Ermenistan’da yaşayan küçük Yahudi nüfuzunu ve İsrail’de yaşayan Ermeni nüfuzunu da incelemeyi faydalı görmüştür. Bunu yaparken Ermenistan’da yaşayan Yahudilerin maruz kaldığı baskı ve suçlamaları işlemiştir. Diğer taraftan da İsrail’de yaşayan Ermenilerin özellikle 1915 olaylarını Holokost’a benzetme çabalarını incelemiştir. Ancak, araştırmanın ağırlık olarak ele aldığı konu, Ermenilerin Holokost ile ilişki kurmaya çabaları, İsrail’in buna karşı çıkışı ve kabul etmeyiş nedenleridir.

Yine ağırlıklı olarak belirlenen bir diğer konu, kısa da olsa, Amerika’daki Ermeni ve Yahudi lobilerin etkileşiminin incelenmesi olmuştur. Genel olarak lobilerin ABD’deki güçleri, özel olarak da Ermeni ve Yahudi lobilerin başarıları ve başarısızlıkları ve Türkiye ile ilgili konularda tutumları incelenmiştir

Sonuç olarak Ermenistan’ın geçmişte uygulamış olduğu politikasının olumsuz sonuçlar doğurduğu söylenilebilir. Geçmişteki bu başarısızlıklar ise Ermenistan’ın stratejisini yeniden düşünüp belirlemesi gerektiğini göstermektedir. Türkiye’nin sınırda vize uygulamasına geri dönmesi bir iyi niyet işareti olarak algılanmalı ve bundan sonrası için Ermenistan tarafından Türkiye’ye yönelik olumlu ve yapıcı bir adım atması beklenilebilir.