| | Yazarlar: Hikmet Özdemir, Kemal Çiçek, Ömer Turan, Ramazan Çalýk ve Prof. Dr. Yusuf Halaçoðlu
(Ankara: Türk Tarih Kurumu,2004), 211 sayfa. ISBN 975161708–1
Tarihçiler genelde, bir hadisenin üzeriden elli yýl-bu zaman, arþivlerin açýlma süresi olan otuz yýla kadar da inebilir- gibi bir zaman geçmeden tarihinin yazýlamayacaðýna, yazýlýrsa bu tarihin pek çok eksiklik ve yanlýþlarla dolu olacaðýna inanýrlar. Bu inancýn altýnda yatan nedenlerden biri de hadisenin henüz oluþum halinde olmasý, yani kýsa, orta ve uzun vadedeki tüm sonuçlarýnýn henüz ortaya çýkmamýþ olmasýdýr.
Ýncelemekte olduðumuz eseri de bu açýdan “sürecini tamamlamýþ tarih perspektifinde deðerlendirebiliriz. 1915 tarihi üzerinden yýllar geçmiþ fakat yansýmalarý günümüze kadar ulaþmýþtýr. Ýncelediðimiz eserin ana motifi olan “Ermeni Sorunu” üzerinden bugün yaklaþýk 90 yýllýk bir zaman geçmiþtir. Bu zaman sürecide tarihin tamamlanmýþ bölümünde yer almasýna neden olmaktadýr.
Türk Tarih Kurumu, Ermeniler'in soykýrým iddialarýna batýlýlarýn belgelerinden yola çýkarak hazýrladýðý ''matematik hesaplarý'' ile cevap vermiþtir. Türk Tarih Kurumu; ABD, Ýngiltere, Almanya ve Osmanlý Arþivleri ile misyoner arþivlerinde yaptýrdýðý ve yaklaþýk 2 yýl süren araþtýrmalarýn sonuçlarýný, ''Ermeniler: Sürgün ve Göç'' adlý kitapla tüm okuyucularýn dikkatine sunmuþtur.
Kitap genel olarak 3 bölümden oluþmaktadýr; Birinci bölümde “Osmanlý Devletinde Ermeni Nüfusu, Nüfus Araþtýrmalarý Üzerine Birkaç Söz, Osmanlý Nüfusu ve Kaynaklarý, Diplomat Raporlarý, Ermeni Patrikhanesi Ýstatistikleri, Ýngiliz Ýstatistikleri (1919), Amerikan Ýstatistikleri (1919), Seçilmiþ Kaynaklarda Yer Alan Bilgiler, Nüfus Hesaplamalarýnda Olaðandýþý Faktörler, Ermeni Nüfusu Hakkýnda Yeni Araþtýrmalar, Ermeni Nüfusuyla Ýlgili Son Deðerlendirme” bölümlerinden oluþmaktadýr.
Ýkinci bölümde ise “Tehcir ve Ermenilerin Suriye’ye Nakli, Tehcire Giden Yol, Tehcir ve Tehcirle Ýlgili Raporlar, Rusya’ya ve Diðer Yerlere Göçler, Kalanlar ve Kayýplar” bölümlerinden oluþmaktadýr.
Üçüncü bölümde de Tehcir Sonrasýnda Ermeniler, Geri Dönüþ Kararnamesi ve Yerlerine Geri Dönen Ermeniler, Geri Dönenlerin Anadolu’da Ýþgal Kuvvetleriyle Ýþbirliði Yapmalarý, Türk Milli Mücadelesini Takiben Dýþ Ülkelere Göç Eden Ermeniler” adý altýnda üç bölümden oluþmaktadýr.
Ayrýca Sonuç, Ekler, Bibliyografya ve Dizin bölümü de okuyucularýn dikkatine sunulmuþtur.
Yabancý belgelere dayanýlarak hazýrlanmýþ olan bu kitap, Ermeni soykýrýmý iddialarýna bilimsel olarak açýklýk kazandýrmakta, 1914'ten 1918'e Ermeni nüfusu ve Ermenilerin durumunu ortaya konmaktadýr.
211 sayfadan oluþan kitabýn orijinal dili Türkçe ve 1. Hamur kaðýdýna basýlmýþ ilk baskýdýr. Kapak resminde, göçe tabi tutulan Ermeniler'in Alman Arþivleri'nden alýnan fotoðrafýna yer verilen kitapta; Hikmet Özdemir, Kemal Çiçek, Ömer Turan, Ramazan Çalýk ve TTK Baþkaný Prof. Dr. Yusuf Halaçoðlu'ndan oluþan ekibin dev araþtýrmalarýnýn sonuçlarý, bu tarihsel gerçeðe bilimsel açýdan bakmak isteyenlerin takdirine sunulmuþtur.
Kitapta; Ýngiliz, Amerikan, Alman ve Osmanlý arþivlerindeki belgelerle, katliamýn yapýldýðý iddia edilen 1915 yýlýndan önceki ve sonraki Ermeni nüfusu, matematiksel olarak ortaya konulmuþtur.
Bu kitapta, çok sayýda batýlý bilim adamýnýn tarihi belgelerine göre 1914 yýlýnda Osmanlý Devleti sýnýrlarý içinde yaklaþýk 1,5 milyon Ermeni'nin yaþadýðý; 1918 yýlýnda ise bu rakamýn 1 milyon 479 bin olduðunun ABD'li araþtýrmacý David Magie'nin belgelerinde yer aldýðý vurgulanmýþtýr.
Kitapta yer verilen Ýngiliz arþivindeki bir belge, G. W. Prothero'nun editörlüðünde 1917–1919 yýllarý arasýnda yaptýrýlan nüfus araþtýrmasýnda, 1919 yýlýnda Osmanlý topraklarýnda yaþayan Ermeniler'in toplam sayýsýnýn 1 milyon 602 bin olduðunu ortaya koyarken, ayný zamanda 1914 yýlýnda 1,5 milyon Ermeni'nin katledildiði iddialarýný da çürütüyor.
1919 yýlýnda Paris Konferansý'na ABD delegasyonunun bir üyesi olarak katýlan David Magie'nin 1918 yýlýnda Osmanlý ülkesinde yaptýðý nüfus araþtýrmasýna da yer verilen araþtýrmada, bu rakamlarýn, gerçeðe en yakýn rakamlar olduðu vurgulanmýþtýr. Magie'nin araþtýrmasýna göre, bu dönemde Osmanlý topraklarýnda 1 milyon 479 bin Ermeni yaþamaktaydý.
Kitapta, batý dünyasýnýn 1914 yýlýnda Osmanlý Devleti'ndeki Ermeni nüfusuna iliþkin çeliþkili rakamlarýna da yer verilmiþtir.
Buna göre, Ludovic Contenson 1914 yýlý öncesinde Osmanlý'daki Ermeni sayýsýný 1 milyon 400 bin olarak gösterirken, ABD'li akademisyen Justin Mc Carthy, bu rakamý 1 milyon 698 bin 301 olarak hesaplýyor. ABD'li Stanford J. Shaw'un araþtýrmasýnda ise bu rakam 1 milyon 294 bin olarak belirtilmektedir.
Kitapta, David Magie'nin araþtýrmasýnda nüfusun 1 milyon 479 bin, Mc Carthy'nin araþtýrmasýnda ise 1 milyon 698 bin 300 olduðu belirtilerek, bu dönemde toplam Ermeni nüfusunun 1 milyon 500 bin civarýnda olduðunun kabul edilebileceði ifade ediliyor.
Araþtýrmada, 1915 yýlýnda Ermeniler'in Van, Bitlis, Maraþ gibi yerlerde isyana ve Osmanlýlar'a karþý bir savaþa giriþmesi üzerine alýnan ''tehcir'' kararýnýn, Alman Genelkurmayý'nýn ''ýsrarlý tavsiyeleri'' sonucunda Osmanlý yönetimi tarafýndan alýnmak zorunda kalýndýðýna da deðinilmiþtir.
Birinci Dünya Savaþý'na da denk gelen bu yýllarda Anadolu'da salgýn hastalýklar yaþandýðýna da iþaret edilen araþtýrmada, Ermeni nüfusunun bu dönemde gerek savaþlar gerekse salgýn hastalýklar nedeniyle büyük kayýplar verdiði ifade edilerek, buna iliþkin belgelere yer verilmiþtir.
Dokuz Osmanlý Ordusu'nda 1915–1918 yýllarý arasýnda 3 milyon 54 bin kiþinin hastalandýðý, 711 bin 837 kiþinin ise yaralandýðý belirtilen araþtýrmada, kamplarda açlýk ve hastalýklardan ölen Ermeniler'in sayýlarýna iliþkin yabancý kaynaklý belgelere de yer verilmiþtir.
Osmanlý arþiv belgeleri, tehcir edilen Ermeniler'in büyük bir çoðunluðunun nakil bölgelerine vardýklarýný ve Suriye'ye yerleþtirildiklerini ortaya koymaktadýr. Bu bilgi, ayný þekilde Ermeni, Amerikan ve Ýngiliz belgeleriyle de teyid edilmektedir.
Araþtýrmada, Birinci Dünya Savaþý'nýn sona ermesinden sonra, 1918 yýlýnda, Osmanlý hükümetinin tehcire tabi tutulan Ermeniler'den isteyenlerin geri dönebileceðine iliþkin kararnamesi üzerine, Ermeniler'in büyük bir kýsmýnýn sürgün öncesi topraklarýna geri döndüðü de belgelendi. Bu durumun belgelerden anlaþýldýðý vurgulanan araþtýrmada, ''Ayrýca, tehcir edilenler dýþýnda tehcire tabi tutulmayan küçümsenmeyecek sayýda bir Ermeni nüfusun da yerlerinde kaldýðý anlaþýlmaktadýr.
Ayrýca, geri dönmeyen veya kayýp olarak çeþitli belgelerde yer alan Ermeniler'den büyük çoðunluðunun da Ortadoðu ülkeleri, Rusya, Amerika, Fransa, Güney Amerika ülkeleri ile Avustralya, Hindistan ve Ýran gibi ülkelere göç ettikleri belgelendi.
Anadolu'dan göç eden Ermeni nüfusunun yanýnda salgýn hastalýk ve kýtlýklardan dolayý verilen Ermeni kayýplarýnýn da önemli bir yer tuttuðu vurgulanan araþtýrmada, NER'in (Near East Relief); ''1 Haziran 1921–31 Ocak 1922 tarihleri arasýnda tifo ve salgýn hastalýklar yüzünden Harput, Malatya, Sivas ve Diyarbakýr bölgesinde 12 bin Ermeni'nin hayatýný kaybettiði'', ''Kafkasya'da 1918'de Ahýlkelek'ten gelen 80 bin Ermeni mülteci içinden 30 bin kiþinin koleradan öldüðü'' ve ''1919'da tifüs salgýnýndan ve açlýktan 200 bin Ermeni'nin kaybedildiði''ne iliþkin raporlarýna da yer verilmiþtir.
Araþtýrmada, soykýrým yapýldýðý iddia edilen 1915'ten sonra Türkiye'den göç eden Ermeniler'in sayýlarýna iliþkin batýlýlarýn araþtýrma sonuçlarý da yer aldý.
Buna göre, Justin Mc Carthy, 1919'da Anadolu'dan sürgün ve göç yoluyla ayrýlan Ermeni sayýsýný yaklaþýk 810 bin olarak belirlerken, ABD'deki Archives Nara'da bulunan 1923 tarihli bir belgede de, Dünya'daki Ermeniler'in yaklaþýk 817 bin 873'ünün Türkiye'den sürülen veya göç eden Ermeniler olduðu ifade ediliyor.
16 Eylül 1925 tarihli bir Amerikan belgesinde ise Türkiye, ABD, Yunanistan ve Ermenistan'da yaþayanlar hariç diðer ülkelere göç edenlerin sayýsý toplam 1 milyon 399 bin olarak veriliyor.
Ermeni iddialarýnýn geçersizliðinin tamamen batýlý kaynaklarýn belgelerinden ortaya konulduðu araþtýrmanýn sonuç bölümünde, þu görüþler yer almaktadýr;
Ermeni tehcirinin, Osmanlý toplumunda kendi halinde yaþayan bir topluluða karþý alýnmýþ bir karar olmadýðý, yani Ermenilerin bu konuda hiç de masum olmadýðý ortaya konmuþtur.
Araþtýrmada, Ermeniler'in, Osmanlý Devleti'ne karþý verdikleri mücadeleyi kazanmalarý halinde Yunanistan, Sýrbistan, Bulgaristan gibi baðýmsýz bir devlet kuracaklarý hatýrlatýlmýþtýr.
Kitaptaki verilerden yola çýkarak nüfusun tamamen nakledilmemesi ve yerlerinde býrakýlmasý, bir soykýrým yapýldýðý tezini de ortadan kaldýrmaktadýr.
| |
Anasayfa
Ýletiþim
��eri�e Yorum Yaz
Yazd�r
Tavsiye Et
