| | | | | | TOPRAK VE TAZM?NAT PE??NDE KO?AN ERMEN?LER?N ADANA'DAK? HACERYAN DAVASI Cezmi YURTSEVER*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | |
| | .n@ le="text-align: juğÿS H TOPRAK VE TAZM?NAT PE??NDE KO?AN ERMEN?LER?N ADANA'DAK? HACERYAN DAVASI262)¢ >TOPRAK VE TAZM?NAT PE??NDE KO?AN ERMEN?LER?N ADANA’DAK? HACERYAN DAVASI
Cezmi YURTSEVER*
A?ustos ay?n?n sonlar? Çukurova’da bir ba?ka olur.?nsan?n beynini kaynatacak kadar yükselen s?caklar,buram buram terleten nem ve bo?ucu havan?n verdi?i duygularla insanlar nerede ise dü?ünemez duruma gelir.A?ustos 2000’in sonlar?na do?ru Adana’da ?nönü Park?nda bulu?an tarihçi Cezmi Yurtsever ve tapu dairelerinde yeminli Osmanl?ca tercüman? Fazl? A?kar aras?nda heyecanl? konu?malar vard?.
A?kar:“Hocam,önemli geli?meler var.Adana Adliyesinde Beyrut’tan gelen genç bir Ermeni,20-25 ya?lar? civar?nda,Kevork Haceryan tapu tespit davas? açt?.Hakim Musa UFUKTEPE,benim bütün uyar?lar?ma ra?men davay? k?sa sürede sonuçland?rd? ve Kevork
Davay? kazand?.Beyrut’a gitti.Önemli geli?meler olabilir.Yaz?k oluyor Türkiye’ye...”
Yurtsever:“Bahsi geçen davan?n belgelerini bana ula?t?r.Ara?t?ral?m bakal?m neler ç?kacak”dedi.Bu konu?malardan birkaç gün sonra A?KAR,yan?nda bulunan belge dosyas?n?n bir kopyas?n? Yurtsever’e verdi.
Heyecan içinde elinde dosya oldu?u halde Yurtsever evine geldi.Dosyay? açt?.?çinden ç?kan belgeleri dikkatle gözden geçirmeye ba?lad?.Adana Ya? Camii önünde çekilmi? siyah beyaz bir aile foto?raf?.Ki bu foto?raf bahsi geçen Haceryan ailesinin bir zamanlar Adana’da ya?ad?klar?n? kan?tlamak için belge olarak kullan?lm??.1922 y?l?nda Adana’da Ziraat Bankas?na yat?r?lm?? vergi makbuzunun kopyas?.Yine 1922 y?l?na ait Adana’da Haceryan ailesinin“?car ve ?sticar Mukavelenamesi”ba?l???yla bir kira sözle?me belgesi...?ki adet Agop HACERYAN’a ait Kafir k?ran mezras? yak?nlar?ndaki Sarraf dam?nda arazi tapusu...Ki tapular 1910’lu y?llarda Osmanl? Devlet yönetimi taraf?ndan verilmi?.Davaya delil olarak sunulan tarihi belgeler Mustafa HAL?L ad?ndaki yeminli bir tercüman?n onay?ndan da geçirilmi?.Kendine göre belgeleri derleyen Kevork HACERYAN Adana Adliyesi’ne ba?vuru yapma,dava açma dü?üncesini icra etmek istemi?.
TAPU TESB?T DAVASI AÇILIYOR VE SÜRATLE SONUÇLANDIRILIYOR
Davan?n aç?lmas?n? ba??ndan sonuna kadar izleyen Fazl? A?KAR’?n tarihçi Yurtsever’e yapt??? aç?klamalara göre:“Dava açan Kevork,b?y??? henüz terlemi? bir genç idi.?öyle baksan?z Türklerden ay?rt etmek de mümkün olmazd?.Gayet iyi Türkçe konu?uyordu.Adliyeye geldi?inde yan?nda bir grup insan vard?.Mesela Ali SUYANI ad?ndaki bir Avukat Haceryan’a ak?l veriyordu. Ben Ali SUYANI ile de konu?tum.-Neden böyle bir dava aç?l?yor?dedi?im zaman,“biz bu davay? aç?yoruz....‘i gördük.O bize yard?mc? olacak.Davay? kazanaca??z.Türkiye nezdinde arazinin verilmesi talebimiz olacak.E?er alamaz isek,davay? Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi’ne götürece?iz.Ama sonunda mutlaka kazanaca??z”dedi”diyerek aç?klamalarda bulundu.
Bu geli?meler ve sözlü bilgilerden sonra Kevork HACERYAN’?n Adliye’ye ba?vurusu ve hukuki süreç ile ilgili bilgiler bir araya getirildi.
Kevork HACERYAN’?n Adliye’ye sundu?u Tapu Tesbit Davas?nda:
Dayal?:Has?ms?z
Davac?:Tespiti Delail(delilleri belgeleyen)olarak gösteriliyor.Dava açma amac? ise“Kök murisim(soy ba?? ile mirasç?s? oldu?um)babam Hacob Khajeryan’e ait olup...tapu kay?tlar?n?n bulundu?u yerin ve en son ald??? tapu kay?t numaralar?m?n belirlenmesi ve açaca??m tapu iptal ve tescil davalar?na esas olmak üzere tespitinin yap?lmas?na arz ve talep ederim” deniliyor.Adres olarak da Bak?myurdu Cad.No-347 ADANA gösteriliyor.
Haceryan Davas? 21 Temmuz 1999 tarihi itibariyle nöbetçi Hakim Musa UFUKTEPE taraf?ndan i?leme konulmu? ve hakim ayn? günde (21 Temmuz 1999)“Müstaciliyet Karar?”ba?l???yla tespit isteyenin tespitinin kabulüne karar veriyor.Hukuki süreci ba?lat?yor.[2]
MUGAY?R (SAHTE) TESB?T ZABTI (KE??F RAPORU) DÜZENLENMES?
Haceryan Davas? ba?vuru tarihinden iki gün sonra adeta“y?ld?r?m h?z?yla”sonuçland?r?l?yor.Seyhan 1.Bölge Tapu Müdürü Haz?m ÖZSAYDI bilirki?i olarak seçiliyor.Katip Naci MET?NER de tespit zabt?n? yaz?yor.Hakim UFUKTEPE’nin de onay? bulunan TESB?T ZABTI(Ke?if belgesi)düzenleniyor.Hakim“tespit mahallinde”Tapu Müdürü Haz?m ÖZSAYDI’ya soruyor ve say?n ÖZSAYDI“tespit isteyeni tan?mad???”aç?klayarak bilirki?i s?fat?yla esas kay?tlar? üzerinde inceleme yaparak mahkemeye rapor sunaca??n? aç?kl?yor.[3]
Tapu Müdürü Haz?m ÖZSAYDI,bu a?amada yeminli Osmanl?ca belge tercüman? Fazl? A?KAR’? Seyhan Tapu Dairesine ça??r?yor.Zemin katta bulunan tarihi defterler içinden Ermeni Agop A?a’ya ait olan say? ve tarih numaral? iki adet tapunun birisinin kar??l??? bulunuyor.“Maliki(sahibi)H?ç?r o?lu Agop A?a”olarak görülen arazi Sarrafdam?nda görülüyor.Yani dava açan Ermeni Kevork iki adet tapudan birisinin kar??l???n? tarihi defterden tutturuyor.Yani Osmanl? dönemine ait arazisinin bulundu?unun belgesini hukuki yoldan elde ediyor.[4]
Ve Tapu Müdürü ÖZSAYDI,30 Temmuz tarihli mahkemeye sundu?u rapor ile bahsi geçen AGOP A?a’n?n arazinin“revizyon görmedi?ini” aç?klayan belgeyi imza kar??l??? veriyor.Hakim UFUKTEPE’de ayn? belge üzerine paraf imzas?n? atarak onayl?yor.Ermeni HACERYAN hedeflemi? oldu?u arazilerinin bulundu?unu kan?tlayan belgeyi al?yor.[5]
Bu geli?melerin belgelerini inceleyen Yurtsever,telefonla A?KAR’dan bilgi al?yor.
-Say?n A?KAR,HACERYAN Davas? s?ras?nda önemli olaylar ya?and? m??
-Evet,ben Ermenilerin amac?n?n iyi olmad???n? anlad?m.Dava s?ras?nda Hakim UFUKTEPE’yi uyard?m.Say?n Hakim,bu Ermeni davas? ba??m?za i? açar,aman dikkatli olal?m.Bunlar?n niyeti iyi de?il,dedim.Hakim bana k?zd?.Polis ça??rd?.Gözalt?na ald?rd?. Birkaç saat tutuklu kald?m.
Sonraki günlerde Adana’da yay?nlanan ayl?k Kuvayi Milliye Dergisi’nin Ekim 2000 y?l? say?s?nda“Ermeniler Toprak ?steme Davas? Açt?lar”kapakta anons verilen haber yay?nland?.Haceryan Davas?na dikkat çekildi.Ayn? haberin devam? Ermenilerin Toprak ?ste?i Davas? Sonuçlar? ba?l???yla yay?nland? ve kamuoyunun dikkati çekildi.Ocak 2001 ay? içinde bahsi geçen Ermenilerin Tapu Tespit Davas? yerel ve ulusal bas?nda geni? yank?lar uyand?racak ?ekilde yay?nland?.
Tarihçi YURTSEVER,Tapu Tespit Davas?n?n teknik boyutlar?n? ö?renmek için Seyhan Kadastro Müdürü Bekir KOÇ’un yan?na vard?. Bekir Bey’in de dikkatini çeken olay hakk?nda verdi?i bilgilere göre“atas? hakk?nda Tapu tespiti isteyen bir ki?i öncelikle onun soyundan geldi?ini kan?tlayan nüfus tablosunu haz?rlamas? gerekir.Sonra varisçisi olmas? gerekir.Bu belgeler dava dosyas?nda görülmüyor.Hakimin bahsi geçen araziyi ke?fe gitmesinin temel ?art? bahsi geçen yere varacak.Uzaktan görme ile olmaz.Araziyi bilen ya?l? ?ah?slar?n bilirki?i olarak bilgisini alacak.Kadastro’dan görevli memur harita üzerinde araziyi belirleyecek,bunlar yap?lmazsa olmaz”dedi.Bu bilgileri elde eden tarihçi YURTSEVER’in kafas? iyice kar??t?.?hlas Haber Ajans?ndan Kemal F?R?K’i buldu.Olaylar? aç?klad?.Firik,dava ba?vuru belgesinde yer alan ikamet adresi olan Meydan Mahallesi, Bak?myurdu caddesine gitti.Bahsi geçen adresteki 347 nolu yerin bir kahvehane oldu?unu Ermeni as?ll? Fethi SUYANI’ya ait oldu?unu tespit etti.Beyrut’tan Adana’ya gelen Kevork HACERYAN,Adana’da kendi akrabalar?ndan olan Fethi SUYANI’y? bulmu?tu. Fazl? A?KAR’?n“Avukat Ali SUYANI da Ermeni Kevork’un akrabas?d?r”aç?klamas? yapmas? üzerine tarihçinin kafas? iyice kar??t?. Elde etti?i bilgiler üzerine dava dosyas?nda yer alan belgeleri yeniden gözden geçirdi.Geceleri geç vakte kadar kafas?ndaki ku?kular? ayd?nlatacak sonuçlara ula?mak istedi.23 Temmuz 1999 tarihli TESP?T ZABTI’na göz att?.Belge üzerinde arazinin dört yan?n? belirleyen kadastro memur onay? yoktu.Ya?l? bilirki?ilere de ba?vurulmam??t?.Orta yerde bir belge vard?,ama nas?l düzenlenmi?ti.Muhtemelen olay yeri araziye hiç gitmeden masa ba??nda haz?rlanm?? sahte evrak olabilirdi.
Tarihçi Yurtsever Adana Adliyesine gitti.Tespit Zabt?n? yazan katip Naci MET?NER ile görü?tü.
“-Naci Bey,tespit zabt?nda sizin ad?n?z geçiyor.Bu belge nas?l düzenlendi,bilgi verebilir misiniz?
Beyefendi sende mi bu davay? ara?t?r?yorsun.Karde?im uzun laf?n k?sas? müfetti?lere de ayn? ?eyi söyledim.Benim görevim katipliktir.“Yaz katip derler”ben de yazar?m.Araziye hiç gitmedik.Hakim ça??rd?,o söyledi,ben de yazd?m.O kadar!“
Bu bilgilerden sonra tarihçinin kafas?nda canlanan ?üphelerin ard?ndaki gerçekler ortaya ç?kmaya ba?lam??t?.Hakim,ke?if raporu say?lan Tespit Zabt?n? araziye hiç gitmeden,Adliyedeki kendi odas?nda masa ba??nda,Tapu Müdürünü de ça??rarak tanzim etmi?,onaylam??t?.Tapu tekni?i aç?s?ndan“mugayir evrak haz?rlama”yani araziye hiç gitmedi?i halde gitmi? gibi belge haz?rlama demek oluyordu ki“SAHTE”bir belge düzenlenmi?ti.Dosya içinde yabanc? uyruklu Kevork’un nüfus cüzdan?nda yer alan kimlik bilgileri,hatta pasaportunun bir kopyas?n?n bile bulunmamas? ?üpheleri iyice peki?tirmi?ti.Ermeni,kendilerine yard?mc? olan insanlar sayesinde bir‘hukuk skandal?’say?labilecek oldu bitti ile davay? kazanm??t?.
TAR?HÇ?YE SALDIRILAR BA?LIYOR
Haceryan Davas?’n?n bas?na yans?mas? üzerine Hakim UFUKTEPE,Ocak 2001 içinde k?sa bir süre önce emekli oldu?u için tarihçi aleyhine ceza ve 15 milyar TL’lik maddi-manevi tazminat davas? açt?.Adana’da yay?nlanan Z?RVE Gazetesi 27 Ocak 2001 Cumartesi say?s?nda,gazeteci Özcan ALADA?’?n ara?t?rma ürünü olan Kadirlili 94 ya??ndaki Sefa VAYISO?LU‘nun a?z?ndan“YURTSEVER EVRAKLARIMI ÇALDI”ba?l???yla karalama amaçl? haberi man?etten yay?nlad?.Ayn? gazetede Emekli Hakim Musa Ufuktepe’nin de görü?lerine yer veriliyordu.Ufuktepe“Ermeni vatanda??n?n istemi olan tespit davas?n? Anayasan?n kanunlar önünde herkesin e?it olmas? ilkesinden hareketle bakt???n? ve ayn? günde tespit yapt???n?,her kim olursa olsun tespitin ayn? günde yap?lmas?n?n zorunlu oldu?unu ve tespitin neticesinin de Ermeni’nin aleyhine cereyan etti?ini belirterek Cezmi YURTSEVER ise konuyu sapt?r?p sanki benim Ermenilerin alehinde karar vermi?im gibi gösterip kamuoyunu yan?ltm??t?r.O,kendine verilen görevi yapt?. Ben ise adaletten gelen birisi olarak görevimi yapt?m.Her zeminde kendisiyle tart???p hatas?n? ispat edebilirim.Lakin o karalama yolunu seçti.Onunla adalet önünde hesapla?aca??z.Ald???m tazminat davas?ndan elde edilecek geliri ise kimsesiz çocuklar? okutmakta kullanaca??m”diyordu.[6]
Ayn? gazete Z?RVE,Adana Valisi O?uz Ka?an Köksal ile ?l Milli E?itim Müdürü Duran TET?K’e ça?r?da bulunarak Adana Fen Lisesi’nde tarih ö?retmenli?i yapan Cezmi YURTSEVER aleyhine soru?turma aç?lmas? ça?r?s?nda bulunuyordu.Saimbeylili tarihçi Mustafa ONAR,Kadirlili Sefa VAYISO?LU tarihçi Yurtsrver’i karalayan aç?klamalar? ayn? gazete Z?RVE’de yapt?lar.Gazetenin HACERYAN Davas?nda izledi?i yay?n politikas? Hakim UFUKTEPE’yi destekler,tarihçi YURTSEVER’i ise karalar yöndeydi.Gazetenin ayn? konuda haberlerini de Özcan ALADA? yönetiyordu.Yerel TV’ler,hatta ?stanbul’da yay?n yapan Ulusal bir TV kanal? da Musa UFUKTEPE’nin sanki hakl? oldu?unu savunur tarzda görü?lere yer veren programlar yapt?lar.
Olay?n bu boyutlara ula?mas?ndan sonra Tapu Kadastro Genel Müdürlü?ü soru?turma açt?.Tapu Müdürü ÖZSAYDI aç??a al?nd?. Müfetti?ler hem hakim UFUKTEPE ve hem de ÖZSAYDI hakk?nda suç duyurusunda bulundular ve akabinde ÖZSAYDI Adana Adliyesi A??r Ceza’da yarg?lanmaya ba?land?.Fakat ne olduysa kamuoyunun bütün beklentilerine ra?men Emekli Hakim UFUKTEPE hakk?ndaki ceza davas? aç?lamad?.Tarihçiye ula?an bilgilere göre bir hakimin yarg?lanmas? ancak Ankara’da Hakimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu’nun karar vermesi üzerine Ankara’da yap?labilece?i yönünde idi.Tarihçi YURTSEVER aleyhine aç?lan davalardan dolay? Adana Adliyesinde savunma yapmak durumunda kald?.Bu a?amada Avukat Abdülkadir DEDELER ve arkada?lar? davay? izlemeye ba?lad?lar.
Ayn? günlerde Z?RVE GAZETES?’nden Özcan ALADA?’?n ba?vurusu ile Adana Milli E?itim Müdürlü?ü,ayn? zamanda ö?retmen Cezmi YURTSEVER hakk?nda idari ve cezai soru?turmay? ba?latt?.Halil TUNCER ad?ndaki müfetti? soru?turmay? yapmakla görevlendirildi. Tarihçi YURTSEVER,soru?turma süresince müfetti? ile kar?? kar??ya geldi.Müfetti? ?srarla“dergi yay?nlar?nda yaz? yazmas?ndan dolay? ücret al?p almad???”yönünde sorular soruyordu.Müfetti? Adana’da yay?nlanan ayl?k Kuvayi Milliye ve Kadirli dergilerindeki tarihçi YURTSEVER’in yaz?lar?n? derledi.Tarihçinin yazd??? yaz?lar?n ilmi ve mesleki olup olmad???n?n tespiti için Çukurova Üniversitesi’ne‘görü? bildirmesi ve rapor yazmas?’için dergileri gönderdi.Sonras? Üniversite’den gelen rapor üzerine müfetti? TUNCER“yaz?lar?n?z kendi görü?leriniz olarak tarihi konular? içerse de,ilmi bir yaz? gibi görülse de bir bilim dergisinde yay?nlamad???n?z için size k?nama cezas? teklif etmek durumunday?m”diyordu.Müfetti?in bu aç?klamas?na ?iddetle itiraz eden Tarihçi YURTSEVER’e müfetti? TUNCER“ne o karde?im,sende Kadirli ad?yla dergi ç?kar?p kapa??na ?elale resmi koyuyorsun.Böyle bilim dergisi olur mu!”diye aç?klamada bulundu.Tarihçi YURTSEVER,tefti? kurulu ba?kan? Ali SEYD? Bey’i gördü.Soru?turman?n sa?l?kl? olmad??? dikkatli olunmas? uyar?s?nda bulundu.Soru?turma esnas?nda bir ba?ka müfetti? HAYDAR ALTUN,bizzat Halil TUNCER’i görerek“aman tarihçiye dikkat et!Yanl?? bir ?ey yapma,hafif bir uyar? cezas? ver ama öyle k?nama cezas? sak?n yazma,sonuçlar ve geli?meler çok kötü olabilir,yanl?? anla??labilir”tavsiyesinde bulundu.Adana ?l Milli E?itim Müdürlü?ü’nün say?n tefti? kurulu ba?kanl???;müfetti? Halil TUNCER’in teklifi ve mevzuata da uygun görerek tarihçi Yurtsever’e“k?nama”cezas?n?n verilmesini uygun buldu.Resmi kanallardan tarihçiye gelen“k?nama cezas?na son savunma”yaz?s? üzerine bürokrasinin süreci i?ledi.Yurtsever,Ermeni konusunun hassasiyetine dikkat çekerek sitem dolu aç?klamas?n? yapmas?na ra?men;ancak Seyhan ?lçe E?itim Müdürü Osman OZAN’?n soru?turmadaki hassas durumu görmesi ile k?nama cezas?“uyar?ya” çevrilebildi.Böylelikle Milli E?itim kendi mensubu tarih ö?retmenini cezaland?rm?? oluyordu.
Di?er yandan Adana Adliyesinde bas?n savc?s? Vedat MENTE?,Emekli Hakim Musa UFUKTEPE’nin cezai suç duyurusu üzerine tarihçinin ifadesini ald?.“Kamuoyuna mal olan ülke güvenli?i ile ilgili,objektif bilgilendirme,haberin do?rulu?u”ilkesinden hareket ederek demokrasinin vazgeçilmez ?art? olan dü?ünce ve ifade etme özgürlü?ü,kamu yarar?n? gözeterek tarihçi YURTSEVER hakk?nda“takipsizlik”karar? verdi.[7]
VE DEVLET DE UYANIYOR
Ocak 2001 içinde Haceryan davas?n?n Adana’da ve Türkiye’de bas?n mensuplar?,hukukçular ve siyasiler ile ilgi duyanlar taraf?ndan tart???lmaya ba?lanmas?n?n olumlu sonuçlar? da ortaya ç?kmaya ba?lad?.Ba?bakanl?k’a ba?l? Tapu Kadastro Genel Müdürlü?ü’nün Yabanc? ??ler Daire Ba?kanl???’n?n 13 Haziran 2001 tarihli itibariyle bütün Tapu Kadastro Bölge Müdürlüklerine gönderilen resmi yaz? ile yabanc? uyruklu ?ah?slar?n tapu dairelerinden nas?l bilgi alacaklar? hakk?ndaki devletin yasa ve kurallar? hat?rlat?l?yordu.[8]
Bahsi geçen genelgede yer alan aç?klamalar HACERYAN davas? ve di?er davalar içinde hukuki ve idari yakla??m? aç?kl?yordu. Bahsi geçen genelgede yer alan görü?ler:
?lgi(1),(2)ve(3)genel emirler ile;yabanc? makamlar?n veya bunlar?n ülkemizdeki temsilcilerinin,vatanda?lar?m?z?n Türkiye'deki gayrimenkul varl?klar?n? tespit etmek üzere,ilgili tapu sicil müdürlü?üne yapt?klar? ba?vurular?n do?rudan cevapland?r?lmas? ve bilgi verilmesinin uygun görülmedi?i,bu tür ba?vurular ve tapu sicil bilgilerinin ilgili tapu sicil müdürlü?ünce D??i?leri Bakanl???n?n de?erlendirilmesine sunulmak üzere Genel Müdürlü?ümüze iletilmesi ve bu Bakanl?k arac?l???yla makamlara bilgi verilmesi gerekti?i bildirilmi?tir.
Bilindi?i üzere;Anayasan?n“Ki?inin Haklar? ve Ödevleri”ba?l?kl? ikinci bölümünün 35.maddesi,Herkesin mülkiyet ve miras haklar?na sahip oldu?unu belirterek mülkiyet hakk?n? güvence alt?na alm??t?r.
Öte yandan,ta??nmaz mallar üzerindeki ayni ve ?ahsi haklar?n,bu ba?lamda mülkiyet hakk?n?n kaydedildi?i tapu sicilinin, ilgisini kan?tlayan kimselere aleni(aç?k)oldu?u ise,Medeni Kanunun 928.maddesi ile hüküm alt?na al?nm??t?r.
Bu durumda,Anayasa ile güvence alt?na al?nan ta??nmaz mal mülkiyeti ve mülkiyete ili?kin di?er ayni ve ?ahsi haklar?n kaydedildi?i tapu sicilinde yer alan bilgilerin talep edenlere verilebilmesi için sadece talep yeterli olmay?p Medeni Kanunun 928.maddesinde öngörülen“ilgi”nin,makul bir sebep ve kabul edilebilir belgeler ile kan?tlanmas? gerekir.
Öte yandan;Türkiye Cumhuriyeti’nin di?er devletler ile her alanda ili?kilerine ili?kin esaslar? belirlemeye ve yürütmeye D??i?leri Bakanl??? yetkili bulunmaktad?r.Dolay?s?yla yabanc? devlet temsilciliklerinin Türkiye Cumhuriyeti kurum ve kurulu?lar ile ili?kilerini D??i?leri Bakanl??? ile yürütmeleri uluslararas? hukuk gere?idir.
Tapu Kadastro Genel Müdürlü?ü’nün Tasarruf ??lemleri Daire Ba?kanl??? da 8 A?ustos 2001 tarihli genelgesiyle Adana’daki HACERYAN davas?n?n do?urdu?u s?k?nt?lar göz önüne al?narak“merkeze intikal eden konulardan,gerekse müfetti? raporlar?ndan Türk Medeni Kanununun 928.maddesi ve Tapu Sicil Tüzü?ü ilgili hükümlerine uyulmad???,ilgisi olmayan ki?i ve kurumlara bilgi ve belge verildi?i,verilebilme ?art? olan ilginin ispat? keyfiyetinin ara?t?r?lmad??? anla??lm??t?r”denilerek tapu belgesinin nas?l ve kimlere verilece?i aç?klan?yordu.[9]
Devlet,Haceryan davas?ndan sonra ülke genelindeki bütün Tapu Müdürlüklerini bilgilendirdi.Bu geli?melerin ?????nda Adana’daki Ermenilerin Tapu Tespit davas?na dönersek dava açan Kevork HACERYAN’?n nüfusu ve kimlik bilgilerine hiç bakmayan,Osmanl? zaman?nda ya?am?? Agop A?a’n?n mirasç?s? oldu?unu hukuki belgelerle kan?tlamayan,Türk vatanda?? olmayan bir ki?inin Tapu Tespit Davas?na bak?l?yor,dava açan?n istemi do?rultusunda karar veriliyor!Bu geli?melerin arka plan?nda Türkiye Cumhuriyeti’ni as?ls?z Ermeni soyk?r?m iddialar?n?n bir parças? olan tazminat ve toprak isteklerine de emsal olacak hukuki belgeler verilmi? oluyordu!
Bas?na da yans?yan haberlere göre Haceryan Davas?’n?n avukat? Ali SUYANI’n?n Avrupa’ya kaçt???,Ermenilerin bahsi geçen davadan dolay? 400.000 dolar bedel koyarak Türkiye aleyhine tazminat davas? açma haz?rl?klar?nda olduklar? aç?kland?.[10]
Di?er yandan Tapu Kadastro Genel Müdürlü?ü’nün bütün Tapu ve Kadastro Müdürlüklerine 31-10-1983 tarihiyle göndermi? oldu?u “gizli”genelgede yaz?l? olan bilgileri bütün yöneticilerin bilmesi ve ona göre davranmas? bir emir olarak isteniyordu.Bahsi geçen emirde Rumi-1331(miladi-1915)ve1339(1923)tarihlerinde ya?anan olaylar dikkate al?narak“mübadil(de?i?tirilen), mütegayyip(kay?p olan),firar(kaçan)ve müfaragat(terkeden)ki?ilerin ta??nmazlar? 13.9.1331 ve 15.4.1339 tarihli kanun ve kararnameler ile bundan sonra ç?kan kanun ve kararnamelerle Devlete intikal etti?inden ve bunlara ait tüm i?ler bitirilerek, bu kay?tlar üzerinde tapu i?lemlerinin yap?lmas? söz konusu olamayaca??ndan,istenen her türlü bilgi ve belge ile özellikle tapu kay?tlar?n?n verilmemesi gerekir”denillyordu.
Bilinen bir di?er husus ise HACERYAN davas?n?n kahraman? Kevork,1995 y?l?nda Adana’ya gelmi?,hukuk bürolar?n? dola?arak kendine yard?mc? olabilecek ki?iler aramaya ba?lam??t?.Perde arkas?nda geli?en olaylardan sonra 1999 y?l? Temmuz ay? içinde Adana Adliyesinde dava aç?lm?? olmas? da oldukça dü?ündürücü bir ba?ka olayd?.
ERMEN?LER?N ÇUKUROVA’DA ARAZ? SAH?B? OLMA MÜCADELES?N?N TAR?H? ARKA PLANI
Çukurova’da Ermenilerin arazi sahibi olmas? ve siyasi amaçlar pe?inde ko?malar? 19.yüzy?l ba?lar?nda gündeme geldi. Osmanl?’n?n duraklama dönemine girmesi,a?iretler ve derebeyler kavgas? sonras? 1800’lü y?llar?n ba?lar?n da Adana Eyaletinde devletin otoritesi iyice sars?lm??t?.M?s?rl? ?brahim Pa?a’n?n Çukurova’y? i?gali(1832-40)s?ras?nda Bat?l? ülkelerin misyon heyetleri kendi ekonomik ç?karlar?n?n boyutlar?n? ara?t?rmak üzere Adana’ya gelmeye ba?lad?lar.?ngiltere ad?na Burchart ailesinin çal??malar? ile Fransa’n?n 1851 y?l?nda Adana’ya gönderdi?i Victor LANGLO?S’in çal??malar? örnek gösterilebilir.[12]
Osmanl? yönetimi Güney Anadolu genelinde ve Çukurova’da devlet otoritesini yeniden tesis için 1865 y?l?nda F?rka-i Islahiye ad?yla Reform Ordusunu gönderdi.Göçebe yörük ve Türkmenlerin bo? ve ?ss?z oval?k araziye yerle?tirilmesi,köyler ve ?ehirler kurulmas?,tar?m ticaret ve ekonominin canland?r?lmas? giri?iminin yan? s?ra mevcut Ermeni yerle?ik nüfusunu otokontrole alacak Türk as?ll? nüfus yerle?imi de sa?lanm?? oldu.Bu dü?üncenin aç?k amac? siyasi amaç pe?inde isyan yapacak Ermeni komitac?lar? pasivize etmek idi.[13]Reform sonras?nda Adana vilayetinde topraktan geçimlerini sa?layanlara tapular verilmeye ba?land?.Rumi-1288 tarihli(miladi-1872)tapular verildi.Osmanl? yönetimi Anadolu Ermenileri’nin ana kilise olarak Rusya’ya ba?l? Erivan Eçmiyadzin’e yönelmesini önlemek için S?S(Kozan)?ehrindeki Kilikya Kilisesi’nin dini liderli?ini sürdürmesi görü?lerini benimsedi.[14]
Bu arada Ermeniler aras?nda da Kilikya’da Ermeni Devleti kurma çal??malar? h?zland?.1860’l? y?llar?n ba?lar?nda Adana’ya gelen-aslen Kafkasya Ermenilerinden-Mikayil NALBANTYAN,Kozan kalesi yak?nlar?nda arazi sat?n alarak çiftlik kurdu.Di?er Ermeni zenginleri de ellerindeki paray? arazi sat?n al?m?na harcad?lar.Adanal? yerli Ermenilerden Bezdikyanlar ile ?stanbul Ermenilerinden GÜLBENKYANLAR,Seyhan ve Çukurova ?rma?? vadilerinde araziler ald?lar.Civar Toros da?lar? ile Do?u Anadolu yöresinden Çukurova’ya gelen Ermeni ameleler çiftlik arazilerine yerle?tirilmeye ba?land?.Bu çal??malar?n amac? belliydi: Nüfus dengelerini Ermeniler lehine de?i?tirmek.
1894 y?l?nda ç?kan Zeytun ve Haçin isyanlari Ermeni komitac?lar?n Adana ve Mara? yöresini kana bulama giri?imidir.1909 y?l? Nisan ay?nda Adana ?ehir merkezi ile ova köylerinde y?k?m getiren binlerce insan?n ölümüyle sonuçlanan ??T??A?(kar???kl?k) olay? da Papaz MU?EG ad?ndaki bir Ermeni’nin eseridir.Fransa’n?n Çukurova’y? i?gali s?ras?nda silahl? kamavor(milis) Ermenilerin sivil Türkler üzerine silahl? sald?r?lar?,katliamlar,kan dökmeler yöre insanlar?n?n belle?inde derin ac?lar b?rakt?.
ERMEN? D?ASPORASI GÖZLER?N? ÇUKUROVA’YA ÇEV?R?YOR
1921 y?l? sonlar?nda Çukurova’dan ayr?lan Kilikyal?/Adanal? Ermeniler sonraki y?llarda büyük ölçüde Beyrut’a yerle?tiler. 1950’li y?llardan itibaren Kilikya Kilisesi,Beyrut’un ANTELIAS semtinde DIASPORA Ermenilerinin dini ve siyasi merkezi haline geldi.TA?NAK Partisi ile Fransa ve ABD’deki Ermeni lobisinin önde gelenleri Kilikya Kilisesi’nin“dünya Ermenilerinin dini ve siyasi lideri”statüsüne destek verdiler.1970’li y?llarda kurulan Ermeni terör örgütü ASALA bünyesinde Kilikyal?/Adanal? Ermenilerin üçüncü ku?ak gençleri görev ald?lar.
1970’lerin sonlar?nda ABD’den Beyrut’a gelen Karekin SARKISYAN,Kilikya Kilisesi“Ba?patri?i”seçildi.Bir yandan Ermeni siyasi amaçlar?n? canland?rma çal??malar? sürdürüldü.1970’li y?llarda Paris’ten ?stanbul’a gelen ve HAKKI DA?DEV?REN ad?ndaki Avukat? arac? olarak kullanan NALBANTYAN ailesi Kozan yöresindeki arazilerinin 40’? a?k?n tarihi tapunun güncel plan ve krokilerini el alt?ndan ya?l? ?ah?slara para vererek yapt?rd?lar.[15]ABD’deki Ermeni Lobisinin finans destekleriyle Adana’ya gelen Robert W.Edwards,70 ve 80’li y?llarda süren Ortaça?’da Ermeni dönemine ait kaleler üzerine çal??malar?n? sürdürdü ve GÜLBENKYAN Vakf?’n?n deste?iyle bahsi geçen çal??ma yay?nland?.[16]1988 y?l?nda Adana Bölge Müzesi’nin soyuldu?u,10.000’i a?k?n eserin sahteleriyle de?i?tirildi?i 92 y?l?nda Gazeteci Abdülkadir KAÇAR’?n çal??malar? sonucu ortaya ç?kar?ld?.Bahsi geçen eski eser kaçakç?l???nda el alt?ndan Ermenilerle i?birli?i yapan ?ah?slar?n rolünün oldu?u tart???ld?.
1995 y?l? Çukurova’ya yönelik Ermeni DIASPORA çal??malar? için bir dönüm noktas?d?r.Kilikya Kilisesi’nin görevli papazlar?n?n talimat?yla Kevork HACERYAN ad?ndaki bir delikanl? elindeki tarihi tapular?n tespiti ve sahiplenme çal??malar? için Adana’ya geldi.Öncelikle kendisine“dönme”tabir edilen kamufle olmu? Ermeniler yard?mc? oldular.9 Ocak 1996 y?l?nda Özdemir SABANCI ?stanbul’da radikal bir örgüt taraf?ndan vuruldu.Bu olayda ku?kular? üzerine toplayan bir konu vard?:daha önce Seyhan ?rma?? k?y?s?nda geni? arazileri bulunan Ar?kan ARIKO?LU vurulmu?tu.SABANCI cinayetinin de onu izlemesi olay?n arka plan?nda“Ermeni Davas?”oldu?u görü?lerini gündeme getirdi.Bir ba?ka önemli husus ise 90’l? y?llar?n ba?lar?nda Adana-Tarsus s?n?r?ndaki Yaram?? köyü ve civar?nda bulunan ATATÜRK’e ait çiftlik arazisi P?LO?LU’nda M?s?r’dan gelen Ermenilerin arazi ara?t?rma yapm?? olduklar?n?n ortaya ç?kar?lmas? gerçe?i idi.Ocak-2001’de Fransa’n?n“Ermeni Soyk?r?m?ndan”Türkiye’yi sorumlu tutan karar? almas?nda en önemli ismin NALBANTYAN ailesine mensup ki?iler oldu?unun ortaya ç?kmas?d?r.
Sonuç,Ermeni D?ASPORASI,Anadolu’da ya?anan bir tarihin sonras? günümüz ?artlar?nda‘tarihi hesapla?may?’her türlü çirkin oyunun kurallar?n? kullanarak sürdürece?inin anla??lmas?d?r.
*Tarihçi,Adana Fen Lisesi.
[1]Kevork KHAJER?AN’?n,Adana Nöbetçi Asliye hukuk hakimli?ine verdi?i 21 Temmuz 1999 tarih ve 995/55 No’lu D.I.Dava dilekçesi.
[2]Adana 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 21.07.1999 tarih ve 1999/14 D.?? karar No’lu belge.
[3]Adana 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 23.07.1999 tarihli Tespit zabt? belgesi.
[4]Mütercim Mustafa Halil taraf?ndan çevirisi yap?lan Agob HACERYAN’a ait 1328 tarihli tapu.
[5]Aktüel Dergisi,Say? 498/1-7 ?ubat 2001,sayfa 24-27.
[6]Zirve gazetesi,27 Ocak 2001,Adana“man?et haber”.
[7]Adana Cumhuriyet Ba?savc?s? Vedat Mente?’in 13.03.2001 tarih ve 2001/2623 say?l? takipsizlik karar?.
[8]Ba?bakanl?k Tapu ve Kadastro Genel Müdürlü?ü’nün,13.06.2000 Tarih ve 1600.073/525 say?l? genelgesi.
[9]Ba?bakanl?k Tapu ve Kadastro Genel Müdürlü?ü,Tasarruf i?lemleri Dairesi ba?kanl???n?n 08.08.2001 tarihli 2001/11 say?l? genelgesi.
[10]Kadirli DERG?S?,Haziran 2001,Say?:6(Adana),sayfa 82.
[11]Ba?bakanl?k Tapu ve Kadastro Genel Müdürlü?ü,Tasarruf ??leri Dairesi Ba?kanl???’n?n 21-10-1983 tarih ve 4117/1456 say?l? genelgesi.
[12]Bak.Barker,W.B.:Laser and Penates or cilikia and ?ts Gavernors London 1853;Langlois Victor:voyage Dansta cilicie,Paris-i 861.
[13]Ayr?nt?l? bilgi için bak.Cezmi YURTSEVER,Ermeni Terör Merkezi K?L?KYA Kilisesi,?stanbul—1983
[14]?STANBUL BA?BAKANLIK OSMANLI AR??V?(?.B.O.A),Y?ld?z:18-553/244-96-72. | | | | ----------------------
* -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | | | | | « Geri | | | |
|
|
| | |
Anasayfa
İletişim
