| | | | | | ?SRA?L VE YAHUD?LER AÇISINDAN ERMEN? ?DD?ALARINA YEN? B?R BAKI? Aydan İYİGÜNGÖR*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | |
| | !âN0 le="text-align: juğÿ] ? ?SRA?L VE YAHUD?LER AÇISINDAN ERMEN? ?DD?ALARINA YEN? B?R BAKI?74–6 Verdana;">?SRA?L VE YAHUD?LER AÇISINDAN ERMEN? ?DD?ALARINA YEN? B?R BAKI?
Aydan ?Y?GÜNGÖR*
De?erli konuklar,Ermeni sorununu i?lerken de?erlendirmeye almam?z gereken bir boyutu da ?srail faktörüdür.Sadece ikili ili?kiler aç?s?ndan olmay?p,uluslararas? platformda da son derece önem ta??yan bir boyut ?srail’in ve Yahudilerin Ermeni iddialar?yla ilgili tutumlar?d?r.
Bu incelemede,Ermeni iddialar?na bu aç?dan yakla?maya çal???lm??t?r.Ermeniler,iddialar?n? güçlendirmek için özellikle ?srail’in ve dünya Yahudilerin deste?ini aramaktalar.1915 olaylar?n?,Yahudilere Almanya’da uygulanm?? olan Holokost’a e?de?er olarak sunma çabalar? içersindedirler.Ermeniler,?srail’i ve bu ülkenin tarih içindeki geli?imini adeta bir model olarak alg?lamaktad?rlar.1915 olaylar?n?n dünya çap?nda“soyk?r?m”olarak tan?nmas?n? ise,Holokost’a benze?tirerek mümkün olabilece?ini dü?ünmekteler ve faaliyetlerini bu çerçevede yürütmektedirler.Bu durum Türkiye için tezat bir ikilemi ortaya ç?karmaktad?r.Zira bir taraftan Türkiye’nin d?? politika gündemine art?k iyiden iyiye oturan ve Türkiye’yi rahats?z eden Ermeni iddialar? varken,di?er taraftan da Ermenilerin“Holokost özde?imi”çabalar?yla yanlar?na çekmek istedikleri ?srail ile Türkiye yak?n ili?kiler içerisindedir.Türkiye aç?s?ndan böylesi bir tablo olu?turan durum,?srail aç?s?ndan hiç de farkl? de?ildir.Türkiye ile olan askeri i?birli?i antla?malar?yla bölgede rahat nefes alan ve Türkiye’nin hava sahanl???n? açt??? ?srail,kurmu? oldu?u dostane ili?kileri Ermeniler yüzünden kaybetmeme gibi bir politikan?n içerisindedirler.
Osmanl? 1492’de sefarad Yahudiler için bir s???nak olmu?tur.Benzeri ?ekilde Nazi Almanya’s?ndan kaçan Yahudilerin bir k?sm? da Türkiye Cumhuriyetin’e s???nm??lard?r.?srail hükümeti ve Yahudiler bunun için minnettarl?klar?n? hep ifade etmektedirler ve Türkiye için ?öyle demektedirler:“Yahudi kan?n?n akmad??? tek topraklar Türkiye topraklar?d?r”
Türkiye ?srail ili?kileri 90’l? y?llarda askeri ve istihbarat alanlar?nda gerçekle?en bir dizi anla?malarla peki?tirilmi?tir. Abdullah Öcalan’?n yakalanmas? Mossad ve Mit’in ba?ar?l? bir ortak operasyonu olarak anla??lm??t?r.Bu tarihlerden itibaren, geçmi?te de hep iyi olan ve kar??l?kl? ç?karlara dayanan ili?kiler yo?unla?m?? ve derinle?mi?tir.?ki ülke art?k uluslararas? arenada müttefik olarak alg?lanmaktad?r.?srail ayr?ca Türkiye’yi Müslüman ülkeler içerisinde normal ili?kileri oldu?u tek ülke oldu?u için,örnek olarak göstermektedir.
Bu olumlu tablonun kar??s?nda Türkiye’nin son derece sorunlu olan Ermenistan ile ili?kileri,daha do?rusu Ermenistan ile ili?kilerinin olmay??? durmaktad?r.Resmi diplomatik ili?kiler yoktur,Ermenistan ile Türkiye aras?ndaki s?n?r kapal?d?r, Ermenistan dünya çap?nda sözde soyk?r?m? tan?tma kampanyas?n? yürütmektedir,ayr?ca Karaba? ile ilgili sald?rgan bir politika izlemeye devam etmektedir.?ki ülke de birbiriyle görü?mek için bir tak?m ko?ullar ileri sürmektedir.Türkiye son olarak iyi niyetinin bir göstergesi olarak s?n?rlarda Ermeni vatanda?lar?na vize uygulamas?na geri dönmü?tür:bu uygulamaya,Fransa’n?n sözde soyk?r?m? tan?mas? neticesinde son verilmi?ti.
Sonuç itibariyle Ermeni iddialar?na yakla??rken bu üçlü,Türkiye—?srail—Ermenistan boyutu Türkiye için çok büyük bir önem ta??maktad?r.Bir taraftan Ermenistan’?n soyk?r?m iddialar? di?er taraftan Holokost’u ya?am?? olan Yahudiler bu üçlü ili?kiyi çok hassas k?lmaktad?r.Ermenistan uluslararas? platformda ?srail’in deste?ini alabilmek için,elinden geleni yapmaktad?r. ?srail ise Holokost’un tek oldu?unu ve 1915 olaylar?n hiçbir ?ekilde Holokost’a benzemedi?ini ve soyk?r?m iddialar?n?n as?ls?z oldu?unu savunmaktad?r.Türkiye ise bu durumdan oldukça ho?nut.Çünkü bu üç ülke ili?kileri boyutuna bir de son derece büyük önem ta??yan ABD’deki çok etkili Yahudi ve Ermeni lobileri boyutu eklenmektedir.Bilindi?i gibi ABD’deki en güçlü ve etkin lobiler 6 milyonluk Yahudi lobisi ile 1 milyonluk Ermeni lobisi.Bunun yan? s?ra Ermeni lobisi ile i?birli?i yapan Rum lobisi de var.Geçmi?te de görüldü?ü gibi Ermeni ve Rum lobisi i?birli?inin kar??s?nda Yahudi lobisi hep Türkiye’yi destekleyici bir rol oynam??t?r.Türkiye’nin iyi olan ?srail ile ili?kileri ABD’de de etkisini göstermi?tir.
Sözde soyk?r?m tart??mas? çerçevesinde k?saca Ermenistan’daki Yahudilerden bahsetmek istiyorum.Ermenistan’daki Yahudi nüfuzu çok küçük olmakla beraber gittikçe de azalmakta.Günümüzde 1000’e yak?n Yahudi Ermenistan’da ya?amakta.Bu Yahudiler özellikle son dönemde yo?un bask?lara maruz kald?lar.?srail’in Tiflis’te bulunan Gürcistan ve Ermenistan büyükelçisi,Rivka Kohen aç?kça Ermenilerin 1915 olaylar?n? Holokost’a benze?tirmeye çal??malar?n? ve soyk?r?m iddialar?n? çok sert bir ?ekilde ele?tirmi?ti. Ermeniler ise Yahudileri tekelcilikle suçlam??t?.Ermenistan’daki Yahudiler 1915 olaylar?na Holokost ya da soyk?r?m demeye yönelik büyük bask? görmekteler.Meclis sözcüsü Yahudileri aç?kça sadakatsizlikle suçlam??t?r.?srail’in Türkiye ve Azerbaycan ile iyi ili?kiler içerisinde bulunmas? Ermenileri çok rahats?z ediyor ve bunun için ülkelerindeki Yahudilere sald?r?yorlar. ABD’nin Azerbaycan’a silah ambargosunu kald?rmas?nda da Yahudiler suçlanm??t?.
Daha önce de belirtildi?i gibi Ermenistan ?srail’i bir model,bir örnek olarak seçmi?tir.?srail Holokost ile yoktan bir ülkeyi var etmeyi ba?arm??t?r ve ABD’den en çok para alan ülke haline gelmi?tir.?srail günümüzde çok güçlü bir ülkedir. Ermenistan’?n da kalk?nmas? için bir ?eye ihtiyac? vard?.Bunun için de soyk?r?m efsanesini ortaya koymu?tur ve uluslararas? alanda savunmaya ba?lam??t?r.Bunun için ise Ermenistan’?n en çok arzu etti?i destek ?srail’in deste?i olmu?tur.Kullan?lan ifadelerde ?u fikir ön plana ç?k?yor:‘paralel tarihi deneyimler’.Ermeniler kendi davalar?n? Holokost’a benze?tirerek var etmeye çal???yorlar.Bu ba?lamda sadece Fransa örne?ine odaklan?p Ermenilerin politikas?n?n ba?ar?l? oldu?unu dü?ünmek yanl?? olur.Türkiye ile ili?kileri iyi olan ço?u ülke sözde soyk?r?m? kabul etmemi?tir,hatta en son olarak ?sveç örne?inde görebilece?imiz gibi,geçmi?te sözde soyk?r?m? kabul etmi? oldu?undan pi?manl?k duyup,‘tarih tarihçilere b?rak?lmal?d?r’gibi bir tutum edinmi?tir en sonunda.?zah etti?imiz gibi ?srail’in tutumu da Ermenistan’?n sözde soyk?r?m? tan?tma
politikas?n?n ba?ar?s?zl???n? gözler önüne sermektedir.Bunun göstergeleri ise ?öyle:?srail’in halen Ermenistan’da bir büyükelçisi bulunmamaktad?r.Oysa Ermenistan 2000 y?l?nda ?srail’de büyükelçilik açm??t?r ve ayn? y?lda Koçaryan ?srail’i ziyaret etmi?tir.Bir kar?? ziyaret halen gerçekle?medi.Bu aç?kça,Ermenistan’?n yak?n bir ili?kiyi hedefledi?ini gösterir ama ayn? zamanda da ?srail’in mesafeli politikas?n? gösterir.?srail’in Türkiye büyükelçisi 1997’de,daha sonralar? ?imon Peres, 1915 olaylar?n?n bir trajedi,ancak bir soyk?r?m olmad???n? ifade etmi?tir ve yine Türkiye’nin tutumuna yak?n bir ifadede bulunup,bu meselenin tarihçilere b?rak?lmas? gerekti?ini savunmu?tur.Ermenilerin dünya çap?ndaki bir dizi‘Holokost’u anma günlerine dahil olma çabalar? ise kendi davalar?n? holokost’a benze?tirmeye yönelik çal??malar?n?n da çok aç?k bir göstergesidir.Böylelikle daha geni? kitlelere ula?maya çal??maktad?rlar.Bunun sonucu ise Ermenilerin çoktand?r olu?turduklar? soyk?r?m endüstrisidir.Bu endüstriye müzeler,kitaplar ve de filmler dahildir ve bu endüstrinin beslendi?i ?ey ise duygu sömürüsüdür.Bu çerçevede‘Soyk?r?m’kelimesinin enflasyonu söz konusu ve bu kelimeyi kullananlar bu kelimenin asl?nda bir hukuki terim oldu?unu unutmaktalar ya da bilinçli olarak bir kenara b?rakmaktalar.
Gelelim ABD’deki Yahudi ve Ermeni lobilerine.Bu ba?lamda küçük bir al?nt?yla ba?lamak istiyorum:etnik lobiler ABD’nin d?? politikas?n? olu?turmakta.(Brooking Review’dan).
Türkiye birebir Rum,Ermeni ve Yahudi lobilerin destekledikleri ya da desteklemedikleri kararlardan etkilenmektedir.Bu ba?lamda Yahudi lobisi geçmi?te genelde Türkiye’nin yarar?na olan ?eyleri desteklemi?tir.Sözde soyk?r?m tart??mas?nda ise Yahudi lobisinin ABD’deki a??rl??? aç?s?ndan son derece önemlidir.Ermeni lobisi bu konuda Yahudi lobisini yan?na alabilmek için elinden geleni yapt? ancak ba?ar?l? olamam??t?r.Say?sal olarak aralar?nda büyük bir fark?n olmas?na ra?men(Yahudi lobisi 6 milyon,Ermeni lobisi 1 milyon)iki lobi de ABD’nin en güçlü ve de zengin lobileri olarak bilinmektedirler.Kongre’de bu lobilerin oylar?na göre silah sat??lar?na,ambargolara ve di?er d?? politika,savunma ve ekonomik bazl? kararlar al?nmaktad?r. 11 Eylül sonras? Yahudi lobisini daha güçlü k?ld? diyebiliriz.
Ermeni lobisi maddi ba?lamda ba?ar?l? ancak siyasi ba?lamda ba?ar?s?z(ya da daha az ba?ar?l?)olarak alg?lanmaktad?r.Ermeni lobisinin çal??malar? neticesinde Ermenistan,günümüzde ?srail’den sonra ABD’den en çok para alan ülke olmaktad?r.Ancak ABD’nin güvenlik alan?nda Türkiye ile birlikte çal??mas?n? uzun vadede önleyememi?tir.
Sonuç olarak Ermenistan’?n geçmi?te uygulam?? oldu?u politikas?n?n olumsuz sonuçlar do?urdu?u söylenilebilir.Geçmi?teki bu ba?ar?s?zl?klar ise Ermenistan’?n stratejisini yeniden dü?ünüp belirlemesi gerekti?ini göstermektedir.Türkiye’nin s?n?rda vize uygulamas?na geri dönmesi bir iyi niyet i?areti olarak alg?lanmal? ve bundan sonra ise Ermenistan taraf?ndan Türkiye’ye yönelik olumlu ve yap?c? bir ad?m atmas? beklenilebilir.
*ASAM,Ermeni Ara?t?rmalar? Enstitüsü | | | | ----------------------
* -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | | | | | « Geri | | | |
|
|
| | |
Anasayfa
İletişim
