| | | | | | ?LK BE? C?NAYET KAR?ISINDA TÜRK KAMUOYUYrd.Doç. Dr. Galip ALÇITEPE*
Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | |
| | le="text-align: juğÿc ' ?LK BE? C?NAYET KAR?ISINDA TÜRK KAMUOYU273{l n style="font-family: Verdana;">?LK BE? C?NAYET KAR?ISINDA TÜRK KAMUOYU
Yrd.Doç.Dr.Galip ALÇITEPE*
Ar?.Gör.Erdem ÇANAK**
27 Ocak 1973 günü tüm ajanslar,Türkiye’nin Los Angeles Ba?konsolosu Mehmet BAYDAR’la Konsolos Bahad?r DEM?R’in Santa Barbara’da Gourgen M?g?rd?c YANIKYAN adl? bir Ermeni taraf?ndan öldürüldü?üne dair haber geçtiler.[1]D??i?leri Bakan? Ümit Haluk BAYÜLKEN’in tabiri ile“bu ilk menfur sald?r?”nefretle kar??land?.[2]ABD’ye protesto notas? çekilmesine neden olan olay yüzünden ard? ard?na mesajlar yay?nland?.Dönemin Ba?bakan? Ferit MELEN;“Vuku ve tekerrürünü önleyecek müessir tedbirler al?nacakt?r”[3]derken Cumhurba?kan? Cevdet SUNAY“teessürlerini”bildiriyordu.[4]Türk bas?n?n?n önemli temsilcilerinden Milliyet’e göre,“katil,bir manyakt?”.[5]?smail CEM,olay? talihsiz bir oyun olarak de?erlendiriyordu.[6]Burhan FELEK ise Cumhurba?kan?n? dahi korumaktan aciz ABD’nin Türk hariciyecileri nas?l koruyabilece?ini sorguluyordu.[7]
Bu kritik ortamda olay?n önemini kavrayan ve çözen ki?ilerden biri Milliyet’in ba?yazar? Abdi ?PEKÇ? idi.?PEKÇ?,“çirkin mi çirkin”ba?l?kl? yaz?s?nda;“Türk bas?n? kendi kendini denetledi.ABD’deki Ermeni oyunlar?ndan bahsetmedi.Halbuki y?llard?r bir senaryo oynan?yor.Buna ra?men kin ve intikam dolu yay?nlar sürdürülüyor.Neticede iki masum öldürüldü”[8]demekteydi.
Yine de,hiç kimse bunun,Türkiye aleyhine geli?ecek terör olaylar? zincirinin ilk halkas? oldu?unu kavrayamad?.
Halbuki cinayet sonras?nda yarg?lanan ve on y?l hapis cezas?na mahkum olan YANIKYAN eylemden bir gün evvel gazetelere gönderdi?i yaz?da;“her taraftaki Ermeniler,bu takti?i,yeni tipteki sava? takti?ini izlemelidir.Bu eylemin belki,birçok kimsenin uyuyan vicdan?n? uyand?rmada daha etkili olur”demekteydi.[9]
Anadolu insan?,hiç de hak etmedi?i bir ithamla kar?? kar??ya idi.1915’de Ermeniler’i katletmekle suçlan?yordu.Devlet ise,bu olay?n ard?n?n gelebilece?ine asla inanm?yordu.
22 Ekim 1975 günü TRT-TV;ana haber bülteninde Viyana Büyükelçisi Dani? TUNALIG?L’in öldürüldü?ünü duyurdu.Habere göre, Viyana’da 4.Bölge,Pr?nz Eugen Strasse 40’de bulunan Türk Büyükelçili?i’ne saat 12.00’ye do?ru gelen üç ki?i silah zoru ile TUNALIG?L’in makam odas?n? bas?p öldürmü?tü.[10]Avusturya Radyo ve TV(ORF)verdi?i haberde,New York’daki bir Ermeni terör örgütünün olay? üstlendi?ini bildirdi.[11]Olay Türkiye’de tam bir ?a?k?nl?kla kar??land?.Ba?bakan Süleyman DEM?REL,“gere?i yap?lacakt?r”[12]derken,ana muhalefet partisi CHP’nin genel ba?kan? Bülent ECEV?T’e göre,“tedhi?ciler i?renç hareketleriyle kendi amaçlar?na zarar vermi?ti”[13]D?SK Genel Ba?kan? Kemal TÜRKLER’in tepkisi ise daha sertti;“amac? politik olan bu kanl? sald?r?lar,emperyalizmin halk? bölme politikas?na hizmet etmektedir”.[14]
Bas?n zanl?lar?n kimli?ini sorguluyordu.Hürriyet Gazetesi katillerin Denn?s ÇAKORAS,Theodor LUKIDIS ve Ponarof GEORGIAS adl? üç Rum oldu?unu iddia ederken,[15]Milliyet eylemi EOKA-B’nin üstlendi?ini belirtmi?ti.Oysa ki Lefko?a’daki AMMO bunu ?iddetle reddediyordu.[16]
Olayla ilgili ilk haberinde cinayeti Ermeniler’in i?ledi?ini belirten Avusturya polisine göre;
1-K?br?s yüzünden intikam almak isteyen Rumlar,
2-Filistinliler ve Kürtler de ku?kulular listesindeydi.[17]
TUNALIG?L’in öldürülmesini protesto eden ?stanbul Üniversitesi ö?rencileri Vatan Caddesi’nden üniversite rektörlü?üne kadar yürüdü.1500 gencin kat?ld??? mitingde at?lan sloganlardan baz?lar?“Türklük Öldürülüyor”ve“Kahrolsun Palikarya”idi.[18]
Görüldü?ü gibi kimse bir Ermeni terörü ile kar?? kar??ya oldu?umuz gerçe?ini görememi?ti.
Bu olaydan iki gün sonra Paris Büyükelçimiz ?smail EREZ ile ?öförü Talip YENER,bir resepsiyondan dönerken büyükelçili?e üçyüzelli-dörtyüz metre mesafede Bir Hakeim Köprüsünden sa? yakaya dönü?te otomobilin yava?lad??? s?rada,esmer görünü?lü üç yada dört ki?i taraf?ndan vurularak öldürüldü.[19]
Önceki eylemlerinde sessiz kalan teröristler olay? Ermeni terör örgütü ASALA’n?n gerçekle?tirdi?ini duyurdular.Buna göre; “adaletin yerine gelmesi için giri?ilen eylem,Dünyada halklar?n dikkatini 1915’e çekmek amac?n? gütmektedir”[20]
Ba?bakan Süleyman DEM?REL ve D??i?leri Bakan? Sabri ÇA?LAYANG?L birer ba?sa?l??? mesaj? yay?nlad?lar.Koalisyonun di?er ortaklar?ndan CGP lideri Turhan FEYZ?O?LU da,“bu cinayetler T.C.’nin gücünü,azmini azaltamaz”gibi s?radan ifadeler kullan?yordu.[21]
Oysa ki ayn? gün aç?klama yapan Paris Emniyet Müdürü’ne göre,“bir hafta içinde gerçekle?tirilen seri cinayetler,rastlant? de?ildir.Tersine uluslararas? tedhi? söz konusudur”.[22]Belçika’da yay?nlanan Le Soir,ASALA’n?n 17 Eylül 1975’de kuruldu?unu ve ihtilalci bir terör örgütü oldu?u yaz?yordu.[23]Türk bas?n? ise son derece sert ifadeler kullanarak olay? protesto etti. Hürriyet’te 25 Ekim günü yay?nlanan“Kahpelik,ba?l?kl? yaz?da“utan?yoruz, hayk?r?yoruz,kirli eller ister Rum,ister Ermeni olsun,alçakt?r”denilmekteydi.[24]Milliyet Gazetesi yazarlar?ndan Ali GEVG?L?L?,hala Rumlar’dan ?üpheleniyor ve“mesele K?br?s’t?r,Türkiye’yi yalnlzla?t?rma politikas?d?r”diyordu.[25]Paris Radyosu ise“unutmamak gerekir ki,Türkler on as?rdan beri Ermeniler’e eza ettiler.Bu olay? anlamak için Charles AZNAUVOR’un ?ark?lar?n? dinlemek yeter”türünden yay?nlara ba?lam??t?.[26]Ülke içinde sa?duyu kaybolma tehlikesi ile kar?? kar??ya kald?.Elaz??’da ?efik DEM?RC? adl? bir Ermeni vatanda??n evi kundaklan?rken,[27]MTTB ve Ülkü Ocaklar? ?stanbul ?ubesi Taksim’de mitingi yapt?.ABD,Fransa,Avusturya ve Yunan konsolosluklar?na çelenk b?rakan gurup daha sonra Ayasofya’ya girdi ve“hükümet gerekli tedbirleri als?n.Aksi takdirde be? yüz bir ülkücü görevi üstlenecektir”?eklinde sloganlar att?.[28]Sosyalist Parti Genel Ba?kan? Mehmet Ali AYBAR’a göre“bu bir sava?t?r”.[29]Durumdan tedirgin olan Ermeni Cemaati ad?na aç?klama yapan Karabettin ARMAN“olaylar çok üzücü”dedi.[30]TRT, radyo ve televizyon programlar?nda e?lence programlar?n? iptal etti.[31]
Türk bas?n?n?n mümtaz simalar?ndan Abdi ?PEKÇ?“bunlar?n amac? Türkler’i gazaba getirip Dünya’ya barbar diye yutturmak.Oyuna gelmeyelim.Onlar? kendi i?rençlikleri ile ba?ba?a b?rakal?m”diyerek[32]ülkede yükselen tansiyonu dü?ürmeye çal???yordu. ?PEKÇ?’ye göre“amaç;Türkiye’nin 1915 katliam?n? tan?mas?d?r”ve bu harekete yak?n gelecekte Kürt ve Rumlar’?n da kat?laca?? beklenmelidir.[34]Burhan FELEK ise“canilere lanet,?ehitlere rahmet”diyerek tepkisini ortaya koydu.FELEK’e göre;“devlet,?ehit ailelerine yüklü tazminat ödemeli idi.”[35]
TBMM’deki görü?meler esnas?nda baz? milletvekilleri konu ile ilgili olarak D??i?leri Bakanl???’na yaz?l? soru önergeleri verdiler.Bakan ?hsan Sabri ÇA?LYANG?L’in verdi?i cevap,bir anlamda,devletin meseleyi hala kavrayamam?? oldu?unun göstergesi idi.ÇA?LAYANG?L ?öyle diyordu:“cinayetin kimler taraf?ndan i?lendi?i henüz tespit edilememi?tir.D?? temsilciliklerimizin korunmas? için tedbirler al?nmaktad?r.”[36]
16 ?ubat 1976 günü Lübnan’?n ba?kenti Beyrut’tan gelen bir haber Türkiye’yi sarst?.Son suikasttan bu yana sadece üç buçuk ay geçmi?ti ve bu defa Beyrut Büyükelçili?i Ba?katibi Oktar C?R?T hedef olarak seçilmi?ti.Olay s?ras?nda Oslo gezisinde bulunan D??i?leri Bakan? ÇA?LAYANG?L,“cinayeti ?iddetle protesto etti”.[37]Beyrut bas?n? C?R?T’in öldürülmesinin sorumlulu?unu ASALA’n?n üstlendi?ini bildirdi.[38]Tercüman Gazetesi’nden Ahmet KABAKLI,Ermeniler’i nankörlükle suçlamakta ve“kendilerini el üstünde tutan Türk velinimetlerine kar?? yapt?klar? mezalim ve hainli?e doymaml?lar”[39]demekteydi.KABAKLI’ya göre“devlet üzerine dü?en görevi bi hakk?n yerine getirmeliydi.Çünkü otorite bo?lu?unun kaos yaratma tehdidi vard?”.[40]Daha da ileri giden yazar“?unu benden duyunuz.Türkiye bugün Maocu,Leninist,Irkç? olarak Türk gençlerini öldüren ?ebekelerin ve 12 Mart’? ç?karan katillerin aras?nda pek çok Ermeni ve Türk ad? ta??yan Ermeni bulunmaktad?r”demekteydi.[41]
Oktar C?R?T olay? belki de,büyükelçilik ba?katibi olmas? dolay?s?yla büyük tepkiler do?urmad?.Ülke içinde ya?anan siyasi kaos,bu cinayetin üzerini bir ?al gibi örttü.
9 Haziran 1977 günün saat 14.00 de vazifesinden evine giden Vatikan Büyükelçisi Taha CARIM bir terörist taraf?ndan vuruldu.[42]Ermeniler üzerine çal??an ve Larousse Ansiklopedisi’nden Ermeni iddialar?n? ta??yan bir maddeyi ç?karmay? ba?aran CARIM’?n ölümü tüm ülkede üzüntü yaratt?.Ermeni Soyk?r?m?,Ermeni Genosit Örgütü ve Ermeni Katliam? için Adalet Komandolar? taraf?ndan üstlenilen cinayet için Hürriyet,“Ermeniler Cinayeti Payla?am?yor”ba?l???n? atm??t?r.[43]
Ba?bakan Süleyman DEM?REL’in demeci her zamanki ifadesinden farkl? de?ildi:“Hükümetimizce,Vatikan nezdinde canilerin en k?sa zamanda yakalanmas? için gerekli te?ebbüslerde bulunulmu?tur.Konu üzerinde titizlikle durulmal?d?r.”[44]
CGP Lideri Turhan FEYZ?O?LU’nun aç?klamas? da ayn? mealdeydi;“masum insanlar? öldürerek hiçbir davaya hizmet edilemez”.[45]
Rum Ortodoks Patri?i Dimitrios PAPADOPOULOS“?iddetle k?nanmas? gereken bu gibi menfur cinayetlerin faili kim olursa olsun, tüm uygarl?k ve insanl?k için kara bir leke olduklar?ndan ?üphe yoktur”diyerek olay? protesto etti.[46]
Hürriyet Gazetesi’ne göre Ermeni teröristleri uluslararas? gizli güçler besliyordu.Bunlar aras?nda fanatik zengin Ermeniler, Rum senatörler,papazlar ve Türkiye’nin geli?mesini istemeyen kuvvetler vard?.[47]Ayn? gazeteden Metin DAYANALP’in“e?er bu as?rda,bu insanlar,böyle dü?ünüyorsa,ba?ta Almanlar olmak üzere her milletin birbirinden hesap sorma günü gelmi?tir.Bu insanlar Türk milletinin sabr?n?n ta?aca??n? hala dü?ünmüyorlar m??”demekteydi.[48]
Ülke yöneticileri ve bas?n?n hamaset edebiyat? yapt??? bu gergin dönemde Dünya Gazetesi’nden Murat SERTO?LU çözüm önerileri sundu.Buna göre;
“1-Türkiye medeni ülkelere ba?vurmal?,oralarda terör üsleri kurulmas?na izin verilmemelidir.
2-Ermeni vatanda?lar?m?z,yurtd???ndaki akrabalar? ile temasa geçip,onlar? uyarmal?d?r.Unutmamak gerekir ki,insanlar?n oldu?u gibi milletlerin de sab?rlar? vard?r.”[49]
SONUÇ ve ÖNER?
Ülkemiz günümüzde bir“Ermeni Sorunu”tehdidi ile kar?? kar??yad?r.Avrupa’n?n pek çok ülkesinde parlamenterler Ermeni Genositini kabul etmi? durumda olup ayn? tür kararlar ABD’deki eyalet meclislerinde de geçmi?tir.
1970’li y?llarda Türk diplomatlar?n? tehdit eden Ermeniler,günümüzde Türkiye Cumhuriyeti’nin toprak bütünlü?üne yönelik diplomatik harekata giri?mi?tir.
Yak?n bir gelecekte konunun B.M.Genel Kurulu’nda görü?ülebilece?ini öngörmek kehanet olmasa gerektir.
Ya?ad???m?z dönem“bilgi ça??”olarak kabul edilmektedir.?leti?imin zirveye ula?t??? günümüzde internet son derece önemli bir teknoloji ürünüdür.Ama ülke insan?n?n ve hatta kurumlar?m?z?n ondan tam anlam? ile faydaland???n? söylemek imkans?zd?r. “Ermeni Sorunu”ile ilgili sitelerin azl??? dikkat çekicidir.YÖK vas?tas? ile tüm üniversitelerimizin web sayfas? açmas? temin edilmelidir.Yine üniversitelerimizde konu ile ilgili master ve özellikle doktora tezlerine a??rl?k verilmeli ve ortaya ç?kan ürünlerin derhal yay?nlanmas? sa?lanmal?d?r.
Yaz?l? ve görsel medya art?k milli problem haline gelen konu ile ilgili yay?nlar yapmal?d?r.
Aksi takdirde hakl?l???m?z konusunda ?üphe duymad???m?z böylesine önemli bir sorundan dolay? a??r yaralar alabiliriz.
*T.C.C.B.Ü.Atatürk ?lkeleri ve ink?lap Tarihi Bölümü Ba?kan?,Manisa.
**T.C.C.B.Ü.Fen/Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü,T.C.Tarihi ABD.Ar?.Gör.Manisa.
[1]Hürriyet,29 Ocak 1973.
[2]Tercüman,29 Ocak 1973.
[3]Cumhuriyet,29 Ocak 1973.
[4]Milliyet,29 Ocak 1973.
[5]ayn? gazete.
[6]?smail CEM,“Bir Cinayetin Ard?ndan”Milliyet,31 Ocak 1973.
[7]Burhan FELEK,“Her Taraftan Tutsak”,Milliyet,31 Ocak 1973,
[8]Abdi ?PEKÇ?,“Çirkin mi Çirkin”,Milliyet,31 Ocak 1973.
[9]“Yanikyan Message”Santa Barbara News,29 Ocak 1973.
[10]Hürriyet,23 Ekim 1975.
[11]Milliyet,23 Ekim 1975.
[12]Milliyet,23 Ekim 1975.
[13]Hürriyet,23 Ekim 1975.
[14]Cumhuriyet,23 Ekim 1975.
[15]Hürriyet,25 Ekim 1975.
[16]Milliyet,25 Ekim 1975.
[17]Hürriyet,25 Ekim 1975.
[18]Milliyet,25 Ekim 1975.
[19]Bilal N.??M??R,?ehit Diplomatlar?m?z,Ankara,2000,0.1.s.157.
[20]Milliyet,26 Ekim 1975.
[21]ayn? gazete.
[22]Milliyet,25 Ekim 1975.
[23]Hürriyet,25 Ekim 1975.
[24]“Kahpelik”,Hürriyet,25 Ekim 1975.
[25]Ali GEVG?L?,“Günlük:Türkiye Gazetesi Kavga ve Öldürülen Elçiler”,Milliyet,28 Ekim 1975.
[26]Hürriyet,26 Ekim 1975.
[27]Milliyet,26 Ekim 1975.
[28]ay?n gazete.
[29]Milliyet,28 Ekim 1975.
[30]ayn? gazete.
[31]Milliyet,26 Ekim 1975,Hürriyet,26 Ekim 1975.
[32]Abdi ?PEKÇ?,“Barbar Kimmi??”,Milliyet,26 Ekim 1975.
[33]Abdi ?PEKÇ?,“Ermeniler,Neden”,Milliyet,29 Ekim 1975
[34]Abdi ?PEKÇ?,“Ne Yapmal??”,Milliyet 27 Ekim 1975.
[35]Burhan FELEK,“Canilere Lanet,?ehitlere Rahmet”,Milliyet,25 Ekim 1975
[36]Bilal N.??M??R,a.g.e.,c.I.,s.182.
[37]Cumhuriyet,20 ?ubat 1976.
[38]Tercüman,18 ?ubat 1976.
[39]Ahmet KABAKLI,“Nankörlük”,Tercüman,19 ?ubat 1976.
[40]Ahmet KABAKLI,“Hedef Tahtalar? Kim?”,Tercüman,20 ?ubat 1976
[41]Ahmet KABAKLI“Suçlu Kim?”,Tercüman,21 ?ubat 1976.
[42]Bilal N.??M??R,a.g.e.,c.I.,s.212.
[43]Hürriyet,10 Haziran 1976.
[44]Milliyet,10 Haziran 1976.
[45]ayn? gazete.
[46]Milliyet,12 Haziran 1976.
[47]Hürriyet,12 Haziran 1976.
[48]Metin DAYANALP,“Sat?lm?? Kalemler”,Hürriyet,12 Haziran 1976.
[49]Murat SERTO?LU,“Kapanan Dosya”,Dünya,3 Temmuz 1976. | | | | ----------------------
* -
- Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi Bildirileri-II.Cilt | | | | | « Geri | | | |
|
|
| | |
Anasayfa
İletişim
