T.E. LAWRENCE B?LE ?NANMAMI?TI |
| !á ellspacing="0" cellpadding="0" width="95%" align="center" border="0">
|
HAYATINI Türkiye’nin tarihini ayd?nlatarak onun hakk?ndaki gerçeklere ayk?r? iddialar? çürütmeye vakfeden Stanford Shaw’u geçen hafta kaybettik.
Shaw’un kitaplar? aras?nda özellikle "Osmanl? ?mparatorlu?u ve Modern Türkiye’nin Tarihi", "Osmanl? ?mparatorlu?u’nun ve Türkiye’nin Yahudileri", "Türkiye ve Holokost" zikredilmelidir.
Son eseri ise 6 ciltlik "?mparatorluktan Cumhuriyete" ba?l?kl? kitab?d?r. 40 y?l süren bir ara?t?rma ve çal??man?n ürünü olan bu muhte?em eser, Türk Tarih Kurumu’nca 2000’de bas?lm??, fakat ne yaz?k ki hálá Türkçe’ye çevrilmemi?tir.
Yan?nda doktoras?n? yapan genç bir ara?t?rmac?ya bu çeviriyi yapmas?n? vasiyet etti?ini, kendisi gibi tarihçi ve kitaplar?ndan baz?lar?n?n ortak yazar? olan e?i Ezel Kural Shaw’dan ö?rendim. Umar?m Bilkent Üniversitesi gereken deste?i sa?lar.
2400’den fazla sayfay? kaplayan "?mparatorluktan Cumhuriyete", bir doküman hazinesidir. Eserin tamam?n? daha okuyamad?m, fakat 1918-1923 devresine ait hangi konuyu merak etseniz, belgelenmi? ayr?nt?l? bilgileri orada bulabilirsiniz. Son defa biraz Sevr Antla?mas? bölümüne göz att?m; çünkü Sevr vaveylas? gündemimizden her nedense hiç eksik olmuyor.
Geçenlerde bir parti ba?kan?, yine Sevr korkulu?unu öne ç?kard?. Meclis’te de ayn? konuda iktidar ve muhalefet milletvekilleri birbirlerine girdiler. Bu vehim anla??lan müthi? bir politik silah! Bakal?m Shaw’un belgelerinde Sevr hakk?nda neler var? Shaw, Osmanl? ?mparatorlu?u’na kar?? Araplar? k??k?rtan T.E. Lawrence’?n bile Sevr Antla?mas?’n?n uygulanmas?na katiyen ihtimal vermedi?ini belirtiyor.
30 May?s 1920’de "Sunday Times"a gönderdi?i mektupta ?unu yazm??: "Antla?man?n tek bir hükmü bile üç y?ldan fazla geçerli olamaz. Bu antla?may? unutun. Türkiye’de tek müttefikimizin Sultan olmas? bir trajedidir. Antla?ma ba?tan a?a?? de?i?tirilmelidir."
?stanbul’da o y?llardaki ABD Yüksek Komiseri Mark Bristol da Ermeni taleplerine kar?? Birinci Dünya Sava??’ndan önce bile Anadolu’da ve Kafkasya’da nüfusun çok büyük ço?unlu?unun Türk ve Müslüman oldu?unu vurgulam??.
O devirde özellikle askerlerin gerçekleri gördü?ü anla??l?yor. ?ngiliz Genelkurmay Ba?kan? Henry Wilson’un fikrine göz atal?m: "?stanbul yönetiminin antla?may? imzalay?p imzalamamas?n?n hiç önemi yoktur. Bütün güç art?k Anadolu’ya geçmi?tir. Biz Genelkurmay olarak bu gerçe?i tekrar tekrar hükümete ifade ettik, fakat sonuç alamad?k; çünkü D??i?leri Bakanl??? askeri kudret olmadan gerçekle?tirilemeyecek projeler pe?indedir."
Harbiye Bakan? Winston Churchill de Bakanlar Kurulu üyelerine gönderdi?i bir uyar? mektubunda, General Wilson’un ve Birinci Dünya Sava??’nda Müttefik Kuvvetler Ba?komutanl???’n? yapan Frans?z Mare?ali Foch’un görü?lerine dikkat çekiyor.
Foch da antla?man?n bar?? için bir tehdit oldu?unu, uygulanmas? için 300 bin ki?ilik bir orduya ihtiyaç bulundu?unu, oysa o s?rada Türkiye’deki i?gal kuvvetlerinin 8 bini geçmedi?ini söylemi?ti. O tarihte Anadolu’daki Yunan kuvvetleri ise ne ?ngiliz, ne de Frans?z komutanlar taraf?ndan ciddiye al?n?yorlard?.
Evet, y?l 1920, Sevr’in uygulanabilece?ine kimse inanm?yor. Y?l 2006. Biz Sevr paranoyas?ndan kurtulam?yoruz. Ben 40 y?ldan fazla D??i?leri’nde çal??t?m. Bir gün bakanl?kta Sevr’den bahsedildi?ini duymad?m.
Türk diplomasisi için milat Lozan’da ba?lar. Lozan’?n ard?ndan Montreux’de Bo?azlar üzerindeki egemenli?imizi peki?tirdik. Daha sonra Hatay’? anavatana katt?k.
1974’te K?br?s’a müdahale ettik. Neden korkuyoruz? Asl?nda kimsenin korktu?u yok, korkutmay? seviyorlar. Korku a??layarak politik destek pe?indeler.
|
|
|
|
|
| « Geri |
|
« »
|
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
