!á��="justify">Washington merkezli Ermeni Uluslararas? Politika Ara?t?rma Grubu (AIPRG), 13-14 Ocak'ta, Erivan'da, Türkiye dahil sekiz ülkeden uzmanlar?n kat?laca?? bir konferans düzenliyor. Konu, "Ermenistan-Türkiye s?n?r?n?n aç?lmas?n?n iktisadi ve sosyal sonuçlar?." Sponsorlu?unu ABD Uluslararas? Kalk?nma Ajans? (USAID), Washington merkezli Avrasya Vakf? ve Erivan'daki Britanya Büyükelçili?i'nin yapt??? konferansta, 1993'ten beri kapal? olan Türkiye-Ermenistan s?n?r?n?n aç?lmas?n?n, iki ülkenin güvenli?ine, ekonomisine ve bölge halk?n?n hayat?na olas? etkileri konu?ulacak.
S?n?r? açacak siyasi iradenin eksikli?i, Erivan gibi Ankara'ya da, Ermeniler kadar Do?u Anadolu halk?na da zarar verirken, o iradenin potansiyel getirisini tart???p gelece?e bakmaya niyetli bir konferans bu.

Sarkisyan'?n ça?r?s?
Ermenistan Savunma Bakan? Serj Sarkisyan'?n 22 Aral?k'ta Wall Street Journal'da yay?mlanan makalesi de gelece?e bak?yordu. Bush yönetimince önemle not edilen bu makale, Türkiye'den ciddi bir kar??l?k görmedi.
Sarkisyan, "Soyk?r?ma ra?men" ba?l??? alt?nda, Türkiye ile Ermenistan aras?nda, "her alanda normal ili?kilerin önko?ulsuz ba?lat?lmas?" ça?r?s?nda bulunmu?, "soyk?r?m?n tan?nmas?n?n da ko?ul olmad???n?" belirtmi?ti. ?u cümleler Sarkisyan'?n:
"Diplomatik ili?kiden, ili?kilerimizi zorlayan konular? a?man?n bir yolu olarak yararlanmak istiyoruz. Birbirimizle konu?maya ba?lamad?kça, çözümlere ula?may? bekleyemeyiz. Türkiye'nin AB üyelik müzakareleri ve belki gelecekte AB'ye üye olmas?, bölgemizin iktisadi aç?dan daha güçlü ve istikrarl? olmas?na hizmet edecek. Bu hem Türkiye'nin hem Ermenistan'?n ç?kar?nad?r. Sürekli dü?man kalamay?z. Kalabilsek de böyle dü?man olman?n anlam? yok. Öyleyse, gelece?imiz ad?na ilerleyelim."

'Ermenistan haz?r'
Sarkisyan, s?radan bir siyasetçi de?il. Temmuzdan beri, iktidardaki Cumhuriyetçi Parti'de lider konumunda. ABD'li yetkililere göre, 2008 cumhurba?kanl??? seçimlerinde Robert Koçaryan'?n yerine geçmeye en yak?n aday.
Türk-Ermeni ?? Geli?tirme Konseyi (TABDC) e? ba?kan? Kaan Soyak, Sarkisyan'?n ça?r?s?n?n ciddiye al?nmas?n? isteyenlerden.
Soyak, New York-Washington hatt?ndaki söyle?imizde, "Türkiye 'bekle-gör' politikas?n? b?rak?p Kafkas sorununa aktif biçimde e?ilmeli. Ermenistan'la do?rudan diyalog ba?lamal?. ?ki d??i?leri aras?nda mektup gidip gelmesiyle bir yere var?lamaz. Hükümetin görevlendirece?i siyasi s?fata sahip bir ki?i Erivan'a gidip Ermenistan D??i?leri Bakan? Vartan Oskanyan'la görü?meli" diyor.
Türkiye bu ad?m? atsa ne olur?
Erivan'la yak?n temastaki Soyak'?n söyledikleri ile bölgeden sorumlu ABD D??i?leri yetkililerinin aktard?klar? birbirini tutuyor.
Soyak'a göre, "Türkiye, ili?kileri normalle?tirme niyetiyle Erivan'a giderse, Ermeni yetkililer, Ankara'n?n ortak tarih komisyonu önerisini kabul etmeye; Kars Antla?mas?'n? tan?maya ve Minsk Süreci kapsam?nda, Da?l?k Karaba? Ermenilerinin güvenli?inin Türkiye'nin de katk?s?yla garantilenmesi ard?ndan, buradan çekilmeye haz?rlar." Dahas? Soyak, Erivan'?n, böyle bir aç?l?m ertesinde, çe?itli parlamentolardaki soyk?r?m tasar?lar?na destek vermekten de vazgeçece?ini savunuyor.

Kongre'deki durum
Soyk?r?m tasar?lar?n?n belki de "önü en aç?k" olan?, muhtemelen ?ubatta ABD Temsilciler Meclisi'ne sunulacak. Yeni Meclis Ba?kan? Nancy Pelosi'nin, tasar?y? desteklemek konusunda Ermeni derneklerine sözü var.
Tasar?s?n?n olas? sponsoru Demokrat Adam Schiff'in çevresine göre, "Yeni tasar? Temsilciler Meclisi Uluslararas? ?li?kiler Komitesi'nden h?zla geçer; genel kurula sunulmas? içinse 2008 beklenebilir."
Konuyu bol bol tart??aca??m?z bir döneme girerken, "Ermeni soyk?r?m?" meselesinin ABD siyasetindeki yerini do?ru anlamam?zda yarar var:
1. Soyk?r?m tasar?s?na, birçok Kongre üyesi Ermeni kökenli seçmenden oy almak için, birço?u da insani ve ahlaki nedenlerle sahip ç?k?yor.
2. Tasar?ya kar?? ç?kan ABD'li yetkililer, bunu, Ermenilerin soyk?r?ma u?ramad???na inand?klar?ndan de?il, Türkiye ile ili?kilerin bozulmamas? için yap?yor.
3. Ankara'n?n, "soyk?r?m olmad?" diyerek tasar?ya kar?? etkili olmas? imkans?z.
4. Tasar?yla mücadelenin bir yolu, Türkiye'nin stratejik önemini Kongre üyelerine anlatmas?. Ayr?ca, Türkiye kendi tarihini, kendi içinde ve her düzeyde aç?kça, sansürsüz, bask?s?z tart??ma olgunlu?unu gösterebilir. Dahas?, Erivan'la ili?kileri normalle?tirerek konuyu gerçek kulvar?na ta??yabilir. Tabii, ilan panolar?n? "Ay?na y?ld?z?na kurban olay?m" diye donatmaktan siyasi kazanç umulan bir ortamda, bunlar büsbütün imkans?z de?ilse.