!á��="justify">Dü?ündürücü bir yaz? giri?i... "Hepimizde a?a??l?k bir taraf var" diyor Huzursuzlu?un Kitab?'nda Fernando Pessoa, "Hepimiz içimizde bir suç saklar?z - i?lemi? oldu?umuz ya da ruhumuzun i?lememizi isteyip durdu?u bir suç..."
Bir ?ehir, bir kahve.
Kimseciklerin olmad??? kahve kö?esinde, kendi iç dünyamda inzivaya çekilmi? 2007'yi dü?ünüyorum.
Tarihten korkulur mu?
Biz korkuyoruz.
Bizde tarih korkusu baya?? derin. Öyle yeti?tiriliyoruz ki, okulda ö?retilenden biraz farkl? yaz?lm?? bir tarih sayfas?yla kar??la?t???m?zda tedirgin oluyoruz, korkuyoruz, al?nganla??p olmad?k tepkiler gösteriyoruz.
Olacak ?ey mi?
Resmi tarih böyle diyor diye, ille de yinelemek zorunda m?y?z? Ezberi bozmaya kalk??an olursa, ba??na y?ld?r?mlar ya?d?rmaya kalk???yoruz. Ne vatan hainli?ini b?rak?yoruz, ne Türk dü?manl???n?...
Sanki bir anda tarihin tozlu sayfalar? aras?ndan öcüler, hortlaklar f?rlayacak ve bizi ham yapacaklar. Öylesine yer etmi? tarih korkusu bizde.
Öyle olmasa seksen y?ll?k cumhuriyet tarihimizde, daha geçen y?l bir üniversite çat?s? alt?nda ilk kez bir Ermeni konferans?n?, bir Kürt konferans?n? toplamak o kadar kavga gürültü sonunda gerçekle?ebilir miydi?..
Bizde tarih korkusu öyle ki, i?imize geldi?i zaman Atatürk'ü bile sansürleyebiliyoruz. 1923'te Atatürk, ?zmit'te bir bas?n toplant?s? düzenliyor. "Kürtlere yerel özerklik, otonomi ya da ona benzer bir ?eyler verilecek" diyor.
Türk Tarih Kurumu, 1960'larda Atatürk'ün söylev ve demeçleri toplan?rken, Atatürk'ün o tarihte gazetelerde de yay?mlanm?? olan bas?n toplant?s?n?n bu bölümünü ç?kar?yor. (x)
Yine Atatürk'ün 1915'le, Ermeni k?r?m? ile ilgili sözleri Meclis tutanaklar?ndan sansürlenebiliyor. Atatürk, Meclis'in aç?l?? konu?mas?nda, "1915'te utanç verici bir ?ey olmu?tur. Ve ?tilaf Devletleri de bugünden de?il, geçmi?e ait utanç verici, alçakça i?lerden bahsetmekteler" diyor. (x)
Bu da sansürleniyor.
Peki, resmi tarihten Abdülhamit ö?renilebilir mi? Yaln?zca k?z?l sultan m?, istibdat idaresi mi Abdülhamit?
Bu yan? var elbette.
Ama sadece bundan ibaret de?il Abdülhamit. E?itimde penceresi Bat?'ya aç?lan reformlar da, okullar da var Abdülhamit zaman?nda. ?slam toplumlar?n?n ancak dogmatizmden kurtularak modernle?ebilece?ini ve ilerleyebilece?ini söyleyen de o. "Avrupa'n?n bugünkü hali, H?ristiyanl?k dogmadan kurtulduktan sonra mümkün oldu" diyen de Abdülhamit. (xx)
Resmi tarih bunlar? ö?retmiyor.
Tarihe farkl? bakabilirsiniz.
Ama yanl?? olan, tarihten dü?manl?k ç?karmakt?r. Bu konuda, "Ermeni soyk?r?m? vard?r!" dedi?i için ba??na y?ld?r?mlar ya?d?r?lan tarihçi dostum Taner Akçam'?n ?u sözlerinin alt?n? çiziyorum, 2007'yi dü?ünürken:
"Türke ve Türklü?e hakaretle hiçbir sorun çözülemeyece?i gibi, Ermeni insan?na hakaret ederek de bir yere var?lamaz... Bugünkü Türkü dü?man gören, bugünkü Ermeniyi dü?man gören bir bak?? aç?s? sorun üretmeye devam eder.
Birbirleriyle ciddi sorunlar? olan topluluklar aras?nda, sorun çözme yolunda at?lmas? gereken ilk ve en zor ad?m, as?rlar?n birikimiyle olu?mu? bu önyarg?lar?n k?r?lmas?d?r. Tarihte ya?anm?? bir olay?n ne oldu?uyla, bugün onunla nas?l ili?ki kurulaca?? iki ayr? olgudur.
Tarihte ya?anm?? olandan bugün için kin ve nefret ç?karabilece?iniz gibi, bu kinin ve nefretin do?mas?na neden olan ?eyleri ortakla?a k?nayarak kar??l?kl? sayg? temelinde güçlü bir gelecek kurmak da mümkündür." (xxx)
K?sacas?:
Tarihten korkmayal?m!
Tarih yüzünden birbirimize dü?manla?mayal?m. B?rakal?m, tarihi isteyen istedi?i gibi okusun, isteyen istedi?i gibi yazs?n. Ama biz tarihten kin, nefret ve husumet ç?karmak yerine, neyin ne oldu?unu sakin kafayla ö?renmeye çal??al?m.
Mete Tuncay'?n Liberte Yay?nlar? aras?nda ç?kan Ele?tirel Tarih Yaz?lar? isimli kitab?n? okurken akl?ma geldi böyle bir yaz? yazmak.
Tarih korkusu yerine ad?na ne derseniz deyin, ister tarihle yüzle?mek, ister tarihle bar??mak, ister tarihle hesapla?mak deyin, ama sonunda tarihimizin baz? sayfalar?n? yeniden yazmak zorunday?z, e?er olgunla?mak ve daha huzurlu ya?amak istiyorsak...
Bir kahve kö?esinden 2007 dizinin alt?nc? yaz?s? yar?n, ba?l??? umut olabilir.
————————————
x Ne?e Düzel röportaj?, Radikal, 13 Kas?m 06, Sabanc? Üniversitesi ö?retim üyesi Doç. Cemil Koçak'la konu?ma...
xx Prof. Kemal Karpat'la konu?ma, Ne?e Düzel, Radikal, 4 Aral?k 06, s. 6.
xxx Türk ve Ermeni, Taner Akçam, Radikal ?ki, 12 Kas?m 06, s. 4.