Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

IRKÇILI?I TARTI?AB?LMEK

Gündüz AKTAN, Emekli Büyükelçi
22 Eylül 2003 - Radikal

!á½p="justify">Murat Belge, 17 Eylül tarihli yaz?ma, 19 Eylül'de 'Irkç?l???n Çe?itleri' ba?l?kl? yaz?s?yla cevap vermi?. Ben yaz?mda bir kez Murat Belge'ye ismen at?fta bulundum. Belge sekiz kez ismimi anma lütfunda bulunuyor. Kendisi Türkiyelilik konusunda Oktay Ek?i'nin sert yakla??m?n?n tart??ma zemini b?rakmad???ndan yak?n?rken, benim görü?lerimin, 'Bat? ve Avrupa dü?manl???' ile 'Türk sa?c?l??? ve milliyetçi devletçili?i'nin sözcüsü olmamdan kaynakland???n? ima ediyor. Bu da sadece tart??man?n ki?iselle?tirilmesine hizmet ediyor.
Murat Belge'nin kime dü?man oldu?u ve hangi ideolojik kategoriye girdi?i için bu görü?lere sahip bulundu?u sorusunu bir yana b?rak?p, tart??ma konusuna yo?unla?al?m.
Bundan önce yazd???m 100 civar?ndaki makalede ?rkç?l?k konusunda yararland???m kaynaklar? belirtti?im için burada tekrarlamayaca??m. Her tart??mada oldu?u gibi sorun kavramlar?n tan?m?yla ba?l?yor. Bu ba?lamda ?rkç?l?k yerine ?rkç?l?klardan bahsetmek ilk bak??ta do?ru görünebilir. Oysa çe?itli ?ekilleri oldu?u söylenen ?rkç?l?k, genel ?rkç?l?k kavram?n?n alt?ndaki farkl? a?ama, olgu ve faaliyetleri kaps?yor. Irkç?l?k ?rkç? görü?lerin yaz?l?p söylenmesiyle beliriyor. H?ristiyanl???n antisemit söylemi, ?rkç? biyolojik teori ve kültürel görecelik teorisinin son ?ekli, basit ?rkç? görü?lerin geli?tirilmi? versiyonlar? oluyor. Irkç? ifadeler karikatürlere, tats?z ?akalara, pop müzi?ine yans?yor. Irkç? gruplar giyimleri, sembol ve i?aretleri, yay?m organlar?, dernek ve partileriyle ortaya ç?k?yor. Topluma ?rk ayr?mc?l??? hâkim oluyor. ?? bulma, ev kiralama, e?itimde tarafgirlik, kamuya aç?k alanlara giri? yasaklar? bunun örnekleri. Bu e?ilim giderek toplumu ?rk temelinde bölünmeye götürüyor. Belli yerlerde oturmaya zorlan?yorlar ve hâkim toplumun d???na at?l?yorlar (gettola?ma, segregasyon). Irkç?l?k burada da durmuyor. Irkç? sald?r?lar ba?l?yor. ?nsanlar dövülüyor, öldürülüyor, sürülüyor (pogromlar). Nihayet ?iddet ?rkç? doktrine sahip bir rejim taraf?ndan örgütleniyor ve soyk?r?m gerçekle?iyor.


Irkç?l?k kavram? bu sürecin tümünü kapsad???na göre, herhangi bir a?amada kalm?? olan ?rkç? özellikleri ?rkç?l?k genellemesi alt?nda toplamak yerine, örne?in, ?rkç? görü?ler, ?rk ayr?mc?l??? vb. ad?n? koymak daha do?ru olur. Aksi halde ?rk geçmi?ini ara?t?rma gibi bir faaliyeti; 6 milyon Yahudi'yi, yar?m milyon Roma ve milyonlarca Slav'? yok eden soyk?r?mla ayn? sepete koymu? olursunuz. Yukar?dan da görülece?i üzere ?rkç? faaliyetler daima bir hedef grubun olu?turulmas?yla ortaya ç?k?yor. Oysa 1932 Kongresi'nde hiçbir grup hedef al?nmad?. Hedef grup yoksa soyut bir ?rkç?l?k da olmuyor. Olsa bile ona etnosantrizm demek daha do?ru olurdu. Kendimizde egosantrizmi a?t?k da s?ra etnosantrizme mi geldi?
1932 öncesinde ?rkç?l???n var oldu?u iddias?, Ermeni olaylar?n?n ?rkç?l?k oldu?u anlam?na m? geliyor? 17 Eylül yaz?m?n ?ngilizcesi TDN'de yay?mland?ktan sonra, baz? Ermenilerden hayali istatistiklerle desteklenen ele?tirel mesajlar ald?m. Oysa Osmanl? y?k?l?rken Balkan H?ristiyanlar?yla oldu?u gibi, Ermenilerle de belli bir toprak parças? için siyasi/askeri mücadele oldu. Balkan Türkleri katledildiler ve yurtlar?ndan at?ld?lar. Tehcir de bu y?k?l?? sürecinin bir parças?. Ermeniler aleyhine ne ?rkç? yay?mlar ne de ?rkç? nefret görüldü. Siyasi mücadele ?rkç?l?ktan farkl?. Irkç?, bir gruba siyasi mücadele nedeni olmadan, yani sadece 'a?a?? ?rka' mensup oldu?u için sald?r?r.


Her insan ve toplumda yabanc? dü?manl??? (zenofobi) var. Bu aç?dan kimse tam masum de?il. BM insan haklar? denetiminden kaçan Avrupa'da bu kavram maalesef ?rkç?l??? saklamak amac?yla istismar ediliyor. 3. ku?ak göçmenlere hâlâ yabanc? deniyor. Irkç?l?k, yabanc? 'öteki'ne kar?? herkeste bir ölçüde bulunan önyarg?lar?n habislesmi? ?ekli. Belli kültürel geli?meler sonucu ortaya ç?k?yor. Bu kültürel süreçlerden geçmeyen Türklerde görülmemesi, büyük bir erdemmi? gibi övünme konusu yap?lmamal?. Ama bizde olmayan kötü bir özelli?i de varm?? gibi kendimizi yermenin bir âlemi yok.
Zira yeterince eksi?imiz var.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »