="justify">Shaw, Osmanl? Tarihi'ni sa?lam bir metodolojiye oturtan, Ermeni iddialar?na sa?duyulu yakla?an, Atatürk Devrimi'ne ili?kin yorumlar?yla dikkat çekmi?ti.

;m bilim camias? bilir ki, Stanford Shaw Türkiye ve Osmanl? tarihi üzerine çal??an en k?demli tarihçilerdendir. Bat?'daki Osmanl? ara?t?rmalar? söz konusu oldu?unda ise adeta bir milatt?r. Hurafelerin cirit att??? bir dönemde Osmanl? Tarihi'ni sa?lam bir metodolojiyle ana kaynaklara inerek inceleyen öncü tarihçidir Stanford Shaw. Justin McCharty, Heath Lowry, Carter Findley ve Donald Quaetert'in de aralar?nda yer ald??? bir ku?a?a ilham kayna?? olmu?tu çal??malar?yla. Bugün ABD'de Türkiye Tarihi üzerine ciddi çal??malar yapan bir camia varsa Stanford Shaw bunun sa?lay?c?lar?ndand?r.

Stanford Shaw her ?eyden önce bir bilim adam?yd?. Bilim adam? denen ?ahs?n nas?l olmas? gerekti?ini ben bu büyük tarihçinin ki?ili?inde görmü?tüm. Shaw tevazu, bilgelik ve babal??? bir bedende eriten e?siz bir insand?. Türk büyükelçilerinin teker teker Ermeni teröristlerce öldürüldü?ü bir dönemde bask?lara direnerek bildiklerini söyleyecek kadar da ahlakl? bir bilimadam? ve cesaretli bir ayd?nd?. Tek hedefi bilimsel çal??malar yapmak de?il, ayn? zamanda nitelikli insanlar yeti?tirmekti. Stanford Shaw bütün ö?rencilerinin babas?yd?. Bu yönüyle Türk meslekta?lar?n?n kendisinden çok ?ey ö?renece?i bir ki?ilikti. Stanford Shaw insanc?l tarihçiydi; fanatizme ve kavim merkezcili?e kar?? her zaman tav?r alm??t?. Bilimsel sorunlar?n politik amaçlar do?rultusunda manipülasyonuna asla r?za göstermemi?ti. Medeniyetler çat??mas? ve Ermeni Soyk?r?m? gibi tezlerin asl?nda bilimi kullanarak milletleri birbirine dü?ürmeyi amaçlayan tezler oldu?unun fark?ndayd?. ??te Türk dostu olmas?n?n belki de en önemli sebebi insanl?k dü?man? tarihçili?e olan tepkisi ve gerçeklere dayanan bilimsel bak???n?n arkas?nda sapasa?lam durmas?yd?.

Tarihe sahip ç?kman?n en önemli ko?ullar?ndan biri de tarihçiye sahip ç?kmakt?r. 19. yüzy?ldan sonras? söz konusu oldu?unda Stanford Shaw en önemli Osmanl? tarihçisidir. Ben Arabistanl? Lawrence'tan Osmanl?'n?n halifeli?ine kadar birçok efsanenin as?ls?zl???n? Stanford Shaw ile yapt???m konu?malarda ö?renmi?tim. Atatürk Devrimi'nin Dünya Tarihi aç?s?ndan önemini en isabetli ?ekilde de?erlendiren Bat?l? ayd?nlardan biri oldu?una da ?ahit olmu?tum. Asl?nda Atilla Yayla gibilerinin profesör olarak dola?t??? bir ülkede de bilimsel yeterlili?e dair kriterlerin gözden geçirilmesi gereklili?ini de ortaya koyuyor bu durum. Ama as?l vahim olan?, yurtsever tepkilerin bu kadar s?k dile getirildi?i bir dönemde bu büyük tarihçinin öldü?ü hafta lay?k oldu?u bir biçimde yad edilmemesi. Ulusalc? sloganlar?n kol gezdi?i bir dönemde böyle büyük bir tarihçiye sahip ç?k?lmamas? gerçekte ?u anki milli tepkinin sa?lam bir zemin üzerinde olmad???n?n en önemli göstergesi. Zaten an?lar?yla ve bildikleriyle "ya?ayan tarih" özelli?ini ta??yan Shaw'dan son 7 y?l?n? geçirdi?i Türkiye'de ne kadar yararlan?lm??t? ki?

Tüm bunlarla beraber biliyorum ki bu ülkede bir gün Stanford Shaw gibi bilim emekçilerinin kitaplar? ba?ucu kitab? olacak ve ülkenin en ücra kö?esinde dahi okunacak. Bu böyle olacak, çünkü önümüzdeki dönemin siyasi geli?meleri bu ihtiyac? ortaya ç?karacak; slogana dayal? yurtseverli?in yerini bilimsel temeller üzerine oturmu? bir vatanseverlik anlay??? alacak.

Not: Onu son y?llar?nda tan?ma ?erefine sahip bir insan olarak söyleyebilirim ki, ad?na yara??r bir Stanford Shaw Kütüphanesi'nin kurulmas? onun an?s?na ithaf edilecek en büyük arma?an olacakt?r.